Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony w sytuacji, gdy pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, to temat budzący wiele pytań. Zgodnie z Kodeksem pracy, istnieją pewne okoliczności, w których pracodawca może zakończyć stosunek pracy nawet w trakcie choroby pracownika, jednak są to sytuacje ściśle określone i wymagające spełnienia konkretnych warunków.
Kiedy pracodawca może rozwiązać umowę o pracę z pracownikiem na zwolnieniu lekarskim?
Kodeks pracy umożliwia rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z pracownikiem, który jest nieobecny w pracy z powodu choroby. Może to nastąpić po upływie okresów wskazanych w art. 53 Kodeksu pracy, o ile pracownik jest nadal niezdolny do pracy w związku z chorobą.
Zgodnie z przywołanym przepisem, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy z powodu choroby trwa dłużej niż m.in. 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u pracodawcy krócej niż 6 miesięcy (art. 53 § 1 pkt 1 lit. a K.p.).
W sytuacji przedstawionej w pytaniu, zwolnienie pracownika na podstawie art. 53 K.p., tj. bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu choroby pracownika, będzie możliwe po upływie 3 miesięcy nieprzerwanej nieobecności chorobowej pracownika. Pracodawca nie będzie musiał czekać na upływ okresu zasiłkowego, pod warunkiem że pracownik po upływie 3 miesięcy nieprzerwanej choroby nadal będzie niezdolny do pracy z tego powodu.
Należy przy tym podkreślić, że w przypadku pracownika o stażu zakładowym poniżej 6 miesięcy do zakładowego stażu pracy, od którego zależy długość okresów ochronnych, nie wlicza się okresu choroby. "Do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy, krótszego niż 6 miesięcy, od którego przepis art. 53 § 1 pkt 1 lit. a) K.p. uzależnia możliwość rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby trwającej dłużej niż 3 miesiące, nie dolicza się okresu tej niezdolności". Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., sygn.
Jednak w takiej sytuacji - w kontekście możliwości zwolnienia pracownika w trybie art. 53 K.p. - wymagane jest, aby okres 3-miesięcznej nieobecności z powodu choroby był nieprzerwany. Resort pracy uznał w niej, że: "(...) okres niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby trwającej dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy (...) - obejmuje nieprzerwany okres nieobecności pracownika w pracy. Okres ten nie musi jednak obejmować jednego okresu niezdolności do pracy spowodowanego chorobą. Może to być kilka okresów spowodowanych tą samą chorobą, a także (...) różnymi chorobami. (...)".
Należy nadmienić, że zgodnie ze stanowiskiem resortu pracy zajętym w piśmie z dnia 5 maja 2022 r., wydanym w odpowiedzi na zapytanie naszego Wydawnictwa, przy ustalaniu upływu 3-miesięcznego okresu choroby, o którym mowa w art. 53 § 1 pkt 1 lit. a) K.p., należy stosować potoczną metodę liczenia terminów. Zgodnie z tą metodą koniec terminu przypada w dniu poprzedzającym pierwszy dzień terminu (tu: upływ 3 miesięcy choroby liczonych od 12 listopada 2024 r. upłynie 11 lutego 2025 r.). Jeżeli we wskazanym okresie pracownik będzie nieprzerwanie niezdolny do pracy z powodu choroby i ta niezdolność będzie trwała po 11 lutym 2025 r., pracodawca będzie mógł go zwolnić na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. a) K.p.
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia
Zwolnienie lekarskie po ustaniu zatrudnienia jest możliwe, jeśli niezdolność do pracy powstanie w ciągu 14 dni od ustania zatrudnienia i trwa nieprzerwanie co najmniej 30 dni. W przypadku choroby zakaźnej lub ujawniającej się później, termin ten wydłuża się do trzech miesięcy.
Jeśli zaczynasz chorować, idziesz na L4 i w jego trakcie dostajesz wypowiedzenie lub kończy Ci się umowa, wciąż możesz pozostawać na zwolnieniu z prawem do zasiłku chorobowego. Nawet po tym jak minie okres wypowiedzenia. Jest to możliwe tylko wtedy, gdy lekarz wystawił Ci długie zwolnienie - minimum na miesiąc. Jeśli okres zwolnienia przekroczył czas trwania umowy o pracę, za zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienie będzie płacił ZUS.
Po ustaniu zatrudnienia pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy przez okres niezdolności do pracy spowodowanej chorobą maksymalnie przez 91 dni. Należ podkreślić, że wszelkie okresy trwania zasiłku chorobowego (okres trwania choroby za który należny jest zasiłek chorobowy, a nie wynagrodzenie chorobowe) ZUS wlicza do jednego okresu niezdolności do pracy i to niezależnie od przyczyny tej niezdolności (rodzaju choroby). W momencie, gdy zatrudnienie ustaje, wówczas od następnego dnia pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy - jednakże nie dłużej niż przez okres 91 dni.
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 77, poz. Głównym celem tego uregulowania jest zabezpieczenie materialne pracownika na wypadek czasowej przeszkody w podjęciu nowego zatrudnienia, ujmowane również jako zabezpieczenie pracownika przed utratą zarobków na wypadek przemijających przeszkód w ich zdobywaniu, wywołanych chorobą.
Warunkiem uzyskania zasiłku chorobowego jest wcześniejsze objęcie ubezpieczeniem chorobowym oraz brak przesłanek wyłączających prawo do świadczenia.
Warunki uzyskania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia
Aby ZUS mógł wypłacić zasiłek chorobowy po zakończeniu umowy o pracę, konieczne jest dostarczenie pełnej dokumentacji potwierdzającej zarówno stan zdrowia, jak i prawo do świadczenia. Nie wystarczy samo L4 - system potrzebuje potwierdzenia, że przed zakończeniem zatrudnienia byłeś objęty ubezpieczeniem chorobowym, a obecna niezdolność do pracy wynika z konkretnej sytuacji medycznej.
Najważniejsze są trzy kryteria związane z czasem i charakterem choroby:
- Niezdolność do pracy musi pojawić się nie później niż w ciągu 14 dni od dnia rozwiązania umowy o pracę lub innego tytułu ubezpieczenia. W wyjątkowych przypadkach - np. w przypadku chorób zakaźnych - termin ten może zostać wydłużony do 3 miesięcy, jeśli okres wylęgania jest dłuższy.
- Okres niezdolności do pracy musi trwać nieprzerwanie co najmniej 30 dni. To oznacza, że nawet krótkie przerwanie L4 może pozbawić prawa do zasiłku.
- Osoba ubiegająca się o świadczenie musi być wcześniej objęta ubezpieczeniem chorobowym, np. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Prawo do zasiłku nie przysługuje osobom wykonującym umowy o dzieło, które nie dają tytułu do ubezpieczeń społecznych.
Istotny jest również komplet dokumentów, które należy złożyć do ZUS. Osoba ubiegająca się o świadczenie musi przekazać:
- zwolnienie lekarskie (e-ZLA lub jego wydruk);
- wniosek o zasiłek chorobowy na formularzu ZUS Z-3 (dla pracowników) lub ZUS Z-3a (dla zleceniobiorców);
- oświadczenie ZUS Z-10, składane przez osobę ubezpieczoną;
- zaświadczenie od byłego pracodawcy - formularz ZUS Z-3, niezbędny do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia.
Przy spełnieniu tych warunków, nawet osoba, która nie jest już aktywnym pracownikiem, może otrzymać zasiłek chorobowy za okres przypadający po zakończeniu zatrudnienia. Dotyczy to zarówno osób, które zakończyły etat, jak i tych, których umowa zlecenia wygasła, o ile wcześniej opłacali dobrowolnie składki na ubezpieczenie chorobowe.
Świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu zatrudnienia
Czasem 182 dni zasiłku chorobowego to za mało, by wrócić do zdrowia. Dla osób, które wciąż są niezdolne do pracy, ale ich rokowania są pozytywne, możliwe jest dalsze wsparcie - nawet jeśli w międzyczasie zakończyły zatrudnienie. W takiej sytuacji można ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne.
To forma kontynuacji zabezpieczenia finansowego po zakończeniu okresu zasiłkowego. Przysługuje przez maksymalnie 12 miesięcy i ma na celu umożliwienie powrotu do aktywności zawodowej. W praktyce korzystają z niego osoby np. po operacjach, długim leczeniu onkologicznym czy urazach ortopedycznych.
Ustanie zatrudnienia nie przekreśla prawa do świadczenia, pod warunkiem że niezdolność do pracy powstała jeszcze powstała przed ustaniem tytułu ubezpieczenia chorobowego, czyli jeszcze w okresie objętym składką. Oznacza to, że nawet osoba bez aktualnej umowy o pracę, która wcześniej opłacała składki i zakończyła pobieranie zasiłku chorobowego, może kontynuować proces leczenia przy wsparciu ZUS.
Odcinek 54. Wszystko, co warto wiedzieć o świadczeniu rehabilitacyjnym
tags: #koniec #umowy #o #prace #na #czas