Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest dbanie o bezpieczne i higieniczne warunki pracy z uwzględnieniem obowiązujących przepisów BHP. Na pracodawcy ciąży wiele obowiązków w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Zgodnie z art. 209(1) § 1 Kodeksu pracy - pracodawca ma obowiązek zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz do prowadzenia okresowych szkoleń z tego zakresu. Kodeks pracy określa szereg obowiązków spoczywających na barkach przedsiębiorcy zatrudniającego pracowników. Szczegółowo kwestia szkoleń bhp została unormowana w rozporządzeniu w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp. Brak wdrożenia odpowiednich zasad BHP w firmie może być karany grzywną od 1000 zł do 30 000 zł.
Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP
Do obowiązków pracodawcy należy między innymi:
- organizacja pracy z uwzględnieniem zasad BHP;
- trzymanie pieczy nad przestrzeganiem zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wydawanie poleceń usunięcia uchybień w tym obszarze;
- zaspokajanie potrzeb odnoszących się do tego obszaru oraz dbanie o ciągły rozwój polityki zapobiegającej wypadkom w miejscu pracy oraz chorobom;
- szczególne uwzględnianie potrzeb osób młodocianych, niepełnosprawnych, kobiet w ciąży i tych karmiących piersią;
- informowanie pracowników o występujących zagrożeniach;
- dostarczanie instrukcji postępowania pracownikom w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia.
Jeżeli w danym miejscu pracy prace wykonują pracownicy zatrudnieni u kilku pracodawców, to pracodawcy mają obowiązek współpracować ze sobą w zakresie przestrzegania zasad BHP. Ustawą regulującą takie przypadki jest art. 208 kp.
Szkolenie wstępne BHP - kiedy i kto je przeprowadza?
Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy to nie tylko formalność, ale przede wszystkim istotny krok w zapewnieniu bezpieczeństwa pracownikom. Przepisy prawa, a konkretnie Kodeks Pracy, precyzyjnie określają, że pracodawca musi zadbać o to, aby pracownik posiadał niezbędną wiedzę w tym zakresie. Rzeczone szkolenie BHP wstępne to pierwszy krok każdego pracownika w nowym miejscu pracy. Według obowiązujących przepisów, szkolenie to powinno odbyć się w dniu, w którym pracownik przystępuje do pracy. Szkolenie wstępne odbywa się przed dopuszczeniem pracownika do pracy i składa się z instruktażu ogólnego oraz stanowiskowego. To nie tylko formalność - to gwarancja, że każdy nowy członek zespołu jest świadomy zasad bezpieczeństwa na swoim stanowisku.
Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania. Może go też przeprowadzić pracownik wyznaczony przez pracodawcę, posiadający zasób wiedzy i umiejętności, zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, posiadający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zgodnie z § 10 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Instruktaż stanowiskowy odbywa się na stanowisku pracy, na którym pracownik będzie pracował. Ma na celu zapoznanie pracownika z zagrożeniami występującymi na tym stanowisku, sposobami ochrony przed zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy. Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego (§ 11 ust. 1 rozporządzenia). Wymóg posiadania przez osobę przeprowadzającą szkolenie odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia zawodowego oznacza konieczność dysponowania wykształceniem oraz praktykę w zawodzie związanym ze stanowiskiem, na którym ma zostać zatrudniony nowy pracownik.
Tak, pracodawca może samodzielnie prowadzić tego typu szkolenia BHP, ale pod pewnymi warunkami. Pracodawca musi posiadać odpowiednią wiedzę i kompetencje w zakresie BHP oraz PPOŻ, aby móc przekazać pracownikom niezbędną wiedzę. Przepisy pozwalają, aby szkolenia wstępne ogólne i stanowiskowe dla pracowników przeprowadzał pracodawca, który sam wykonuje zadania służby BHP, o ile spełnia określone warunki dotyczące liczby zatrudnionych pracowników i kategorii ryzyka w jego działalności.
Ważne! Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
Co obejmuje szkolenie wstępne BHP?
Szkolenie wstępne BHP składa się z dwóch części:
- Instruktaż ogólny: trwa przynajmniej dwie godziny lekcyjne (po 45 min każda, szkolenie bowiem nie może trwać krócej niż 90 min) i obejmuje podstawowe zagadnienia związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Celem instruktażu ogólnego jest zapoznanie pracowników z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
- Instruktaż stanowiskowy: prowadzony przez bezpośredniego kierownika, trwa osiem godzin lekcyjnych. Ma na celu zapoznanie pracownika z zagrożeniami występującymi na tym stanowisku, sposobami ochrony przed zagrożeniami oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy.
Instruktaż stanowiskowy powinien być zakończony sprawdzianem wiadomości z zakresu bezpiecznego wykonywania pracy. Pozytywne zdanie takiego sprawdzianu stanowi podstawę do dopuszczenia pracownika do pracy na określonym stanowisku. W przypadku wprowadzenia na stanowisku zmian warunków techniczno-organizacyjnych, w szczególności zmian procesu technologicznego, zmian organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych urządzeń - pracownik zatrudniony na tym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania pracy w zmienionych warunkach.
Potwierdzenie odbycia szkolenia wstępnego
Odbycie instruktażu ogólnego oraz stanowiskowego pracownik potwierdza na piśmie na karcie szkolenia wstępnego. Jeśli nastąpi to w formie elektronicznej, pracodawca robi adnotację w karcie szkolenia wstępnego w miejscu przygotowanym na podpis pracownika. Wzór karty szkolenia wstępnego jest określony w załączniku nr 2 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. Potwierdzeniem odbycia szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy jest karta szkolenia wstępnego BHP. Wypełnia się ją również, w sytuacji gdy to pracodawca przeprowadza szkolenie BHP.
Szkolenie okresowe BHP
Nie tylko początkujący pracownicy muszą dbać o bezpieczeństwo w miejscu pracy. Szkolenia okresowe BHP są równie istotne. Pierwsze szkolenie okresowe pracodawca i inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści, powinni odbyć w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach. Szkolenie okresowe kończy się egzaminem sprawdzającym przyswojenie przez uczestnika szkolenia wiedzy objętej programem szkolenia oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy. Odpis zaświadczenia jest przechowywany w aktach osobowych uczestnika szkolenia. Wzór zaświadczenia jest określony w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r.
Z okresowego szkolenia BHP można się zwolnić. Nie muszą się go podejmować osoby, które mają aktualne zaświadczenie o odbyciu go np. u byłego pracodawcy lub jeśli w okresie od 6 do 12 miesięcy miały je na podobnym stanowisku. Kursy okresowego BHP mogą być też przeprowadzane w różny sposób - w formie szkolenia, seminarium lub samokształcenia kierowanego.
Szkolenie okresowe pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy powinno być przeprowadzane w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy, licząc od dnia dopuszczenia pracownika do pracy. W przypadku osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym osób prowadzących w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę (przedsiębiorcę) na własny rachunek działalność gospodarczą - decyzję o zapewnieniu im szkoleń należy podjąć uwzględniając rodzaj wykonywanej przez nich pracy i stopień zagrożeń z nią związanych.
ZARZĄDZANIE BEZPIECZEŃSTWEM I HIGIENĄ PRACY – Podstawowe pojęcia Wykład 1
Wyznaczanie pracowników do zadań z zakresu BHP
Art. 209(1) § 1 Kodeksu pracy określa wprost, że do obowiązków pracodawcy należy m.in. wyznaczenie pracowników do zadań z zakresu BHP. Obowiązkiem pracodawcy w obszarze udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach jest:
- zapewnienie środków potrzebnych do udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników;
- wyznaczenie pracowników do zadań z zakresu BHP - udzielania pierwszej pomocy, zwalczania zagrożeń pożarowych i realizacji ewakuacji pracowników;
- zapewnienie źródeł łączności umożliwiających nawiązanie kontaktu ze specjalistycznymi, zewnętrznymi służbami ratunkowymi.
Żadne przepisy nie precyzują, w jaki sposób należy dokonać wyboru pracowników, na których narzuca się obowiązek realizacji zadań z obszaru BHP. Metodologia wyboru jest dowolna, aczkolwiek warto, żeby pracodawca przy podejmowaniu decyzji wziął pod uwagę personalne predyspozycje pracowników oraz ich opinię. Zalecane w związku z tym jest, żeby przedsiębiorca wziął pod uwagę opinię zatrudnionych przez siebie osób. Możliwość konsultacji z pracownikami tego tematu może ułatwić proces podjęcia takiej decyzji, aczkolwiek ostatecznie jest to ustalenie jednostronne (osobą decyzyjną pozostaje pracodawca).
Wyznaczenie pracowników do zadań z zakresu BHP powinno mieć skutek oczywisty. W praktyce oznacza to, że powinno się określić z imienia i nazwiska pracowników odpowiedzialnych za omawiany obszar.
Pracownik ma prawo odmówić pełnienia roli osoby odpowiedzialnej za udzielanie pierwszej pomocy przedlekarskiej, jeżeli występują ku temu rzeczywiste powody. Argumentami pracownika, za niepodjęciem się odpowiedzialności w ramach omawianej roli, mogą być: przeciwwskazania lekarskie, wrażliwość, niska odporność na sytuacje stresogenne, tendencje do omdleń na widok krwi itp.
Osoby powołane do realizacji zadań z obszaru BHP muszą posiadać odpowiednie przeszkolenie. Jego rodzaj jest zależny od obszaru powierzonej odpowiedzialności danej osoby. Przepisy Kodeksu pracy dopuszczają w takich sytuacjach stosowanie przez przedsiębiorcę zapisów art. 108 stanowiącego, że przedsiębiorca ma prawo nałożyć na takich pracowników karę: upomnienia, nagany lub pieniężną.
tags: #czy #pracodawca #moze #wyznaczyc #pracownika #do