W obliczu rosnącej liczby spraw egzekucyjnych, pracodawcy coraz częściej stają przed koniecznością współpracy z komornikami sądowymi. Zajęcie wynagrodzenia za pracę pracownika jest jednym z najskuteczniejszych sposobów odzyskiwania długów, a na pracodawcę nakładane są w związku z tym liczne obowiązki. Niewywiązanie się z nich może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych.
Obowiązki pracodawcy po otrzymaniu pisma od komornika
Po otrzymaniu od komornika pisma wzywającego do dokonywania potrąceń z wynagrodzenia lub wierzytelności pracownika, pracodawca zobowiązany jest udzielić odpowiedzi w ciągu 7 dni. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy dłużnik jest nadal zatrudniony, jak i wtedy, gdy zatrudnienie się już zakończyło. Niedopełnienie tego obowiązku lub niedotrzymanie terminu jest zagrożone karą grzywny w wysokości nawet do 5000 zł.
Komornik odstąpi od jej wymierzenia, jeżeli zaniechania nie wynikały z winy pracodawcy. Sam zakres informacji, jakie powinny się znaleźć w odpowiedzi, zależy od tego, czego dotyczy zajęcie: wynagrodzenia czy wierzytelności. Dlatego pierwsze, co należy zrobić, to dokładnie przeczytać treść wezwania do potrąceń.
Mówiąc o wynagrodzeniu, mamy na myśli wynagrodzenie osoby będącej pracownikiem. Wierzytelnościami natomiast są wypłaty kierowane do osób niebędących pracownikami oraz takie wypłaty dokonywane na rzecz pracowników, które nie stanowią ich wynagrodzenia.
Pracodawca jest również zobowiązany każdorazowo niezwłocznie powiadomić komornika o zmianie okoliczności związanych z periodycznym wynagrodzeniem za pracę, a także z dochodami z wszelkich innych tytułów.
Gdyby okazało się, że komornik skierował wezwanie niewłaściwe ze względu na rodzaj zatrudnienia dłużnika, np. zajęcie dotyczyło wynagrodzenia, a dłużnik jest zleceniobiorcą, zleceniodawca jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o tym komornika.
W razie rozwiązania umowy z dłużnikiem będącym pracownikiem, pracodawca ma obowiązek niezwłocznie zawiadomić o tym komornika. Zamieszcza także informację o zajęciu należności w świadectwie pracy, które wydaje pracownikowi. Informacja ta powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność oraz numer sprawy egzekucyjnej.
WAŻNE - egzekucja z wynagrodzenia za pracę dotyczy wszystkich dochodów uzyskiwanych od pracodawcy w związku z istniejącym stosunkiem pracy w postaci powtarzających się świadczeń, których celem jest zapewnienie utrzymania. Dotyczy to w szczególności periodycznego wynagrodzenia za pracę i wynagrodzenia za prace zlecone oraz nagród i premii przysługujących dłużnikowi za okres jego zatrudnienia, jak również związanego ze stosunkiem pracy zysku lub udziału w funduszu zakładowym oraz wszelkich innych funduszach pozostających w związku ze stosunkiem pracy.
Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania dłużnikowi zajętej wierzytelności. Obowiązkiem pracodawcy jest wypłacanie wynagrodzenia w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub w innych przepisach prawa pracy, a wypłata wynagrodzenia dokonywana jest na wskazany przez pracownika rachunek płatniczy. Jednak te zasady ulegają modyfikacji, gdy komornik zajmie wynagrodzenie za pracę pracownika. Wówczas obowiązkiem pracodawcy jest przekazywanie określonej kwoty pieniężnej na rachunek bankowy bezpośrednio wierzycielowi egzekwującemu albo komornikowi.
Zakres informacji wymaganych przez komornika
Komornik, dokonując zajęcia wynagrodzenia za pracę, wzywa pracodawcę, aby w ciągu tygodnia:
- przedstawił za okres trzech miesięcy poprzedzających zajęcie, za każdy miesiąc oddzielnie, zestawienie periodycznego wynagrodzenia dłużnika za pracę oraz oddzielnie jego dochodu z wszelkich innych tytułów;
- podał, w jakiej kwocie i w jakich terminach zajęte wynagrodzenie będzie przekazywane wierzycielowi;
- w razie istnienia przeszkód do wypłacenia wynagrodzenia za pracę złożył oświadczenie o rodzaju tych przeszkód, a w szczególności podał, czy inne osoby roszczą sobie prawa, czy i w jakim sądzie toczy się sprawa o zajęte wynagrodzenie i czy oraz o jakie roszczenia została skierowana do zajętego wynagrodzenia egzekucja przez innych wierzycieli.
Pracodawca jest również zobowiązany do niezwłocznego zawiadomienia komornika oraz wierzyciela o każdej zmianie tych okoliczności.
Komornik posiada uprawnienia do żądania informacji od pracodawcy, jeżeli jest to potrzebne do właściwego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do takich informacji można zaliczyć m.in. numer rachunku bankowego dłużnika.
Limity potrąceń z wynagrodzenia
Kodeks pracy (Art. 87 i 87¹) chroni pracownika przed utratą środków do życia. Istnieją dwa rodzaje granic potrąceń:
- Granica procentowa (Górny limit potrącenia):
- 60% wynagrodzenia netto - w przypadku egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
- 50% wynagrodzenia netto - w przypadku egzekucji innych należności (np. kredyty, mandaty).
- Kwota wolna od potrąceń (Gwarantowane minimum):
- Dla długów niealimentacyjnych pracownikowi musi zostać na koncie równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę (w wymiarze netto) obowiązującego w danym roku.
- Dla długów alimentacyjnych - kwota wolna NIE OBOWIĄZUJE. Komornik może zająć 60% pensji, nawet jeśli pracownik zarabia najniższą krajową.
Z wynagrodzenia za pracę - po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego - potrąca się:
- Suma egzekwowana na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie świadczeń alimentacyjnych.
- Suma egzekwowana na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności niealimentacyjnych.
- Kary pieniężne przewidziane w przepisach prawa pracy.
Należy również zapamiętać o zasadzie ciągłości zajęcia wynagrodzenia za pracę, co oznacza, że zajęcie to obowiązuje cały czas, chociażby po zajęciu nawiązano z dłużnikiem nowy stosunek pracy lub zlecenia albo choćby zakład pracy przeszedł na inną osobę, jeżeli osoba ta o zajęciu wiedziała.
| Rodzaj długu | Maksymalne potrącenie | Kwota wolna (Gwarancja dla pracownika) |
|---|---|---|
| Alimenty | 60% pensji netto | BRAK (zostaje 40%) |
| Kredyty, mandaty, inne | 50% pensji netto | 100% minimalnego wynagrodzenia |
Świadczenia z ZFŚS a zajęcie komornicze
Świadczenia z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (ZFŚS), takie jak „wczasy pod gruszą” czy bony świąteczne, również podlegają zajęciu komorniczemu. Nie są one traktowane jako wynagrodzenie za pracę, ale jako pochodna stosunku pracy. Oznacza to, że podlegają egzekucji w całości (100%), bez stosowania kwoty wolnej od potrąceń, chyba że komornik w piśmie ograniczył zajęcie tylko do wynagrodzenia zasadniczego.
Wypłacenie świadczenia z ZFŚS dłużnikowi do ręki zamiast komornikowi naraża pracodawcę na odpowiedzialność za wyrządzoną wierzycielowi szkodę.
Komornik sądowy a komornik: jaka jest różnica?
Zbieg egzekucji - komu płacić, gdy jest dwóch komorników?
W przypadku otrzymania pism od różnych komorników dotyczących tego samego pracownika, mamy do czynienia ze zbiegiem egzekucji. W takiej sytuacji:
- Egzekucje alimentacyjne mają pierwszeństwo przed niealimentacyjnymi, niezależnie od daty wpływu pisma.
- Jeśli oba długi są niealimentacyjne, decyduje data wpływu pisma do pracodawcy.
- Jeśli sumy nie wystarcza na wszystkich, pracodawca powinien powiadomić obu komorników o zbiegu. Sprawę zazwyczaj przejmuje komornik, który pierwszy dokonał zajęcia lub jest właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika.
Konsekwencje niewykonania obowiązków przez pracodawcę
Uchybienie przez pracodawcę obowiązkom w związku z zajęciem wynagrodzenia za pracę stanowi podstawę do ukarania go grzywną przez komornika, co wynika z przepisu art. 886 § 1 KPC. Grzywna może wynosić do 5000 złotych i być powtarzana, jeżeli pracodawca nadal uchyla się od wykonania obowiązków.
Ponadto, jeżeli z powodu zaniedbania obowiązków związanych z zajęciem wynagrodzenia za pracę została wierzycielowi wyrządzona szkoda, pracodawca musi zapłacić wierzycielowi stosowne odszkodowanie.
W przypadku rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem-dłużnikiem, dotychczasowy pracodawca ma obowiązek wpisania wzmianki o zajęciu należności w wydanym dłużnikowi świadectwie pracy, a jeżeli nowy pracodawca dłużnika jest mu znany, przesyła mu zawiadomienie komornika i dokumenty dotyczące zajęcia wynagrodzenia oraz powiadamia o tym komornika i dłużnika.
WAŻNE - wzmianka o zajęciu pracownikowi wynagrodzenia za pracę w świadectwie pracy powinna zawierać oznaczenie komornika, który zajął należność, oraz numer sprawy egzekucyjnej, jak również wskazać wysokość potrąconych już kwot.
tags: #jakich #informacji #musi #udzielic #komornikowi #pracodawca