Karta Nauczyciela określa jakie wymogi powinna spełniać osoba zatrudniona na stanowisku nauczyciela - zarówno w szkole publicznej, jak i niepublicznej.
Do podstawowych warunków należy posiadanie odpowiednich kwalifikacji zawodowych. Zgodnie z art. 9 ust. Przepisy Karty Nauczyciela zobowiązują w pierwszej kolejności do zatrudniania nauczycieli spełniających powyższe wymagania.
Jednym z podstawowych warunków zatrudnienia na stanowisku nauczyciela jest zatem posiadane wymaganych kwalifikacji. Spełnia warunki zdrowotne niezbędne do wykonywania zawodu (art. 9 ust. 1).
Jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia nauczyciela z kwalifikacjami, Karta Nauczyciela oraz ustawa - Prawo oświatowe, dopuszczają możliwość, by zajęcia z uczniami prowadzili nauczyciele bez kwalifikacji.
Zatrudnienie nauczyciela bez kwalifikacji
Nauczyciel, który nie posiada wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska może być zatrudniony w szkole za zgodą kuratora oświaty. Zatrudnienie możliwe jest na podstawie Karty Nauczyciela, a w przypadku osób niebędących nauczycielami na podstawie art. 15 Prawa oświatowego.
1. Zatrudnienie nowego nauczyciela bez kwalifikacji na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela
Norma art. 10 ust. 7 w związku z art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela warunkuje możliwość zatrudnienia nauczycieli bez kwalifikacji od zaistnienia konieczności wynikającej z organizacji nauczania lub potrzeby zapewnienia zastępstwa dla nauczyciela nieobecnego. Umowę o pracę w tym przypadku można zawrzeć wyłącznie na czas określony i nie jest ona wliczana do limitu umów o pracę w szkole. Zatrudnienie nauczyciela wymaga zgody organu sprawującego nadzór pedagogiczny.
Nawiązanie stosunku pracy z takim nauczycielem może nastąpić dopiero po uzyskaniu zgody wydanej przez kuratorium oświaty. Umowa o pracę zawierana jest wyłącznie na czas określony, a podczas jej obowiązywania nauczyciel nie może realizować awansu zawodowego.
Podstawa prawna: Wyrażanie zgody przez kuratora na zatrudnienie nauczycieli nieposiadających wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku art. 10 ust. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986).

2. Zatrudnienie pracownika na podstawie art. 15 Prawa oświatowego
Na zasadach określonych w art. 15 prawa oświatowego dopuszczalne jest także zatrudnienie w szkole osoby niebędącej nauczycielem. Osoba taka powinna posiadać wykształcenie i przygotowanie uznane przez dyrektora za właściwe do prowadzenia określonych zajęć dydaktycznych. Osoba zatrudniona na podstawie art. 15 Prawa oświatowego nie jest nauczycielem, jednakże prowadzi zajęcia z uczniami. Zatrudnienie także wymaga zgody kuratorium oświaty lub organu prowadzącego.
Podstawa prawna: Wyrażanie zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem art. 15 ust. 2 oraz art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. ...).
3. Zawarcie dodatkowej umowy o pracę na podstawie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela
Dopuszczalne jest także przydzielenie godzin „bez kwalifikacji” nauczycielowi zatrudnionemu już w danej placówce. Przydzielenie godzin bez kwalifikacji nauczycielowi już zatrudnionemu w szkole, możliwe jest wyłącznie na podstawie odrębnej umowy o pracę (nauczyciel ma wówczas dwie umowy w jednej szkole). Przykładowo nauczyciel historii będący w trakcie studiów podyplomowych z matematyki, może zostać zatrudniony we wskazanych powyżej przypadkach do prowadzenia lekcji z matematyki.
Procedura uzyskania zgody kuratora
Wniosek o zgodę na zatrudnienie osoby bez kwalifikacji składa dyrektor szkoły, przedszkola lub innej placówki oświatowej do właściwego miejscowo kuratorium oświaty.
Wymagana dokumentacja:
- Wniosek dyrektora szkoły lub placówki o zgodę na zatrudnienie osoby mającej nauczać przedmiotu lub prowadzić dany rodzaj zajęć bez odpowiednich kwalifikacji, ze wskazaniem odpowiedniej podstawy prawnej.
W uzasadnieniu wniosku należy:
- Wskazać powód zaistnienia konieczności zatrudnienia osoby do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć bez wymaganych kwalifikacji;
- Podać informację o przedmiocie lub rodzaju zajęć, jakie ma prowadzić dana osoba oraz o wymiarze godzin, na jaki ma być zatrudniona;
- Uzasadnić wybór danego kandydata i wskazać, jakie posiada przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć.
- Ponadto uzasadnienie wniosku powinno uwzględniać przyczynę odrzucenia zgłoszonych przez wykwalifikowanych nauczycieli kandydatur.
Załączniki:
- Uwierzytelnione przez dyrektora lub pracownika szkoły/przedszkola/placówki dokumenty potwierdzające poziom wykształcenia osoby proponowanej do zatrudnienia.

Zatrudnienie nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego
Od sytuacji opisanych powyżej odróżnić należy zatrudnienie nauczyciela, który posiada wymagane kwalifikacje, jednak nie ma przygotowania pedagogicznego. Warunkiem zatrudnienia nauczyciela bez przygotowania pedagogicznego jest złożenie przez niego deklaracji zobowiązującej do uzyskania przygotowania pedagogicznego w pierwszym roku pracy.
Obowiązki dyrektora
Obowiązek sprawdzania kwalifikacji nauczyciela należy do dyrektora szkoły. Zatrudnienie nauczyciela, który nie posiada wymaganych kwalifikacji zgodnie z opisanymi powyżej zasadami jest dozwolone i prawidłowe. W przypadku braku należytego sprawdzenia kwalifikacji nowozatrudnionego pracownika przez dyrektora - nauczycielowi należy wypowiedzieć umowę o pracę, jednakże nie będą wobec niego wyciągane inne negatywne konsekwencje.
Szkoła, przedszkole - zatrudnienie nauczyciela bez wymaganych kwalifikacji
S zespól ds. al. ul. ul. ul. Ks. ul.
tags: #jaka #podstawa #prawna #przy #zgodzie #kuratora

