Awans zawodowy jest jednym z nieodzownych elementów pracy nauczyciela w realizacji jego pnącej się ścieżki zawodowej. Zgłębiając przepisy oświatowe po raz pierwszy, możesz poczuć się przytłoczona/-y skomplikowanymi sformułowaniami, szczegółowymi paragrafami i wieloma wymaganiami, które musisz spełnić. Pamiętam, że kiedy zaczynałam pracę, czułam się podobnie, dlatego, chcąc pomóc Ci przebrnąć przez wszystkie, zawile brzmiące, powinności i obowiązki, przygotowałam poniższy wpis.
System awansu zawodowego nauczycieli w Polsce przechodzi obecnie przez okres znaczącej transformacji. Wprowadzone 1 września 2022 roku zmiany w Karcie Nauczyciela fundamentalnie przekształciły dotychczasową ścieżkę rozwoju kariery pedagogicznej. Zmiany w tym systemie nie tylko modyfikują same stopnie awansu zawodowego nauczyciela, ale również sposób ich uzyskiwania, wymagania formalne oraz dokumentację. W ramach okresu przejściowego jeszcze do 31 sierpnia 2027 roku równolegle będą funkcjonowały dwie ścieżki awansu - tzw. stara i nowa.
Awans zawodowy nauczycieli to sformalizowany proces rozwoju zawodowego, którego zasady są ściśle określone w przepisach prawa. Podnoszenie kwalifikacji zawodowych w tym trybie dotyczy nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w placówkach oświatowych, a dokładniej w:
- placówkach publicznych (przedszkola, szkoły podstawowe i ponadpodstawowe)
- szkołach artystycznych
- placówkach doskonalenia nauczycieli
- domach dziecka i bursach oświatowo-wychowawczych
- placówkach niepublicznych
Podstawę prawną stanowi przede wszystkim artykuł 9a Karty Nauczyciela wraz z kolejnymi artykułami oraz szczegółowe rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej, które określają, kto dokładnie może ubiegać się o kolejne stopnie awansu nauczyciela.
Kluczowe znaczenie mają jednak dwa fundamentalne warunki: wymiar zatrudnienia oraz tytuł zatrudnienia.
Warunki realizowania procesu awansu zawodowego nauczyciela
Wymiar zatrudnienia - etat. Warunkiem koniecznym do odbycia awansu jest zatrudnienie na co najmniej 1/2 etatu. Warto przy tym zaznaczyć, że może to być suma wynikająca z zatrudnienia w kilku placówkach.
Tytuł zatrudnienia - umowa o pracę. Podstawą zatrudnienia musi być umowa o pracę, jednak - co warto podkreślić - nie każda umowa o pracę daje podstawy do ubiegania się o rozpoczęcie awansu zawodowego. Przypadki wykluczające możliwość realizacji awansu są precyzyjnie określone w Prawie oświatowym. Są to m.in.:
- dyrektorzy niebędący nauczycielami (którzy w wyjątkowych przypadkach mogą kierować placówką oświatową);
- osoby zatrudnione w publicznych placówkach bez statusu nauczyciela, prowadzące zajęcia z zakresu zainteresowań;
- nauczyciele zatrudnieni w ramach realizacji programów unijnych.
Jest to o tyle istotne, że każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy pod kątem spełnienia wszystkich wymogów formalnych. Sam fakt zatrudnienia na umowę o pracę w placówce oświatowej nie jest bowiem wystarczającą przesłanką do rozpoczęcia procedury awansu zawodowego.
Równoległe ścieżki awansu
Obecna sytuacja w polskiej oświacie, charakteryzująca się równoległym funkcjonowaniem dwóch systemów awansu zawodowego nauczycieli, jest bezpośrednim rezultatem reform wprowadzonych 1 września 2022 roku. W momencie wejścia w życie reformy nauczyciele znajdowali się na różnych etapach swojej drogi zawodowej.
Jedną z najbardziej znaczących zmian strukturalnych było usunięcie stopnia nauczyciela kontraktowego. W nowym systemie pozostali już tylko:
- nauczyciel mianowany
- nauczyciel dyplomowany
Ta zmiana wymusiła konieczność stworzenia przepisów przejściowych, które pozwoliłyby na płynne dostosowanie sytuacji nauczycieli do nowych realiów. W związku z tym jeszcze do 2027 roku część nauczycieli realizuje swój awans zawodowy na starych zasadach (według przepisów ustawy Karta Nauczyciela sprzed nowelizacji z 5 sierpnia 2022 r.).
Nauczyciele będący na dzień 1 września 2022 roku w trakcie realizacji awansu według starych zasad, kończą go na dotychczasowych warunkach. Wszystkie osoby rozpoczynające swoją drogę zawodową po 1 września 2022 roku podlegają już nowym regułom. Natomiast zasady przejściowe różnią się w zależności od stopnia awansu zawodowego, jaki nauczyciel posiadał w momencie wejścia w życie nowych przepisów.
Awans na stopień nauczyciela dyplomowanego
Dla nauczycieli mianowanych kluczowe znaczenie ma moment rozpoczęcia procedury uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. Jeżeli procedura została rozpoczęta przed 1 września 2022, wówczas, na zasadzie ciągłości według przepisów, osoba taka realizuje awans na starych zasadach.
Nauczyciel mianowany, który nie rozpoczął jeszcze procedury awansowej przed 1 września 2022 roku objęty jest już nowymi przepisami.
Awans na stopień nauczyciela mianowanego - nauczyciel kontraktowy
Dla nauczycieli kontraktowych wprowadzono jednoznaczną regulację. Jeśli stopień nauczyciela kontraktowego został uzyskany przed 1 września 2022 roku, wówczas zastosowanie znajdują stare przepisy. Oznacza to, że nauczyciele kontraktowi, którzy uzyskali ten stopień przed wprowadzeniem reformy, mogą ubiegać się o uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego według dotychczasowych zasad.
Przykład: Pan Marek pracuje w szkole od 1 września 2019 roku. Stopień nauczyciela kontraktowego uzyskał 15 czerwca 2021 roku. W jego przypadku możliwe jest jeszcze awansowanie na stopień nauczyciela mianowanego na podstawie przepisów sprzed reformy, o ile złoży wniosek o rozpoczęcie stażu przed 31 sierpnia 2027 roku. Pan Marek planuje więc po przepracowaniu wymaganych dwóch lat rozpocząć staż, który w jego przypadku potrwa 2 lata i 9 miesięcy - czyli zgodnie z wcześniejszymi zasadami awansu zawodowego.
Awans na stopień nauczyciela mianowanego - nauczyciel stażysta
Najbardziej złożona sytuacja dotyczy nauczycieli stażystów, którzy w momencie wejścia w życie nowych przepisów byli w trakcie realizacji stażu na stopień nauczyciela kontraktowego. W ich przypadku ustawodawca zdecydował o bezpośrednim przejściu do nowego systemu. Jest to bezpośrednio związane z jedną z najważniejszych zmian strukturalnych - likwidacją stopnia nauczyciela kontraktowego.
💡 Od 1 września 2022 roku zlikwidowano stopień nauczyciela stażysty oraz funkcję opiekuna stażu. Obecnie nauczyciele rozpoczynający pracę w zawodzie korzystają ze wsparcia nauczycieli mentorów.
Przy tym wszystkim zachowano pewną elastyczność systemu - dotychczasowy staż nie przepada, lecz zostaje zaliczony do nowej ścieżki awansu. To rozwiązanie ma na celu zabezpieczenie interesów nauczycieli, którzy rozpoczęli już swoją drogę zawodową, jednocześnie umożliwiając płynne przejście do nowego systemu.
Awans zawodowy nauczyciela - nowa ścieżka
Reforma systemu awansu zawodowego nauczycieli wprowadza zasadnicze zmiany w procesie podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Kluczowy moment stanowi automatyczne rozpoczęcie procedury awansowej z chwilą podjęcia zatrudnienia w placówce oświatowej, przy spełnieniu podstawowych kryteriów - zatrudnienia na minimum 1/2 etatu na podstawie umowy o pracę.
Najistotniejszą zmianą w nowym systemie jest jego automatyczność i obligatoryjność. Każdy nauczyciel zatrudniony w placówce oświatowej, spełniający określone kryteria zatrudnienia, zostaje objęty procesem podnoszenia kwalifikacji zawodowych.
💡 Nowe przepisy obowiązujące od 1 września 2022 roku mają zastosowanie do nauczycieli zatrudnionych w szkołach, przedszkolach i innych placówkach objętych Kartą Nauczyciela. Obejmują one:
- nauczycieli zatrudnionych od 1 września 2022 roku,
- nauczycieli zatrudnionych przed 1 września 2022 roku, którzy do tego czasu nie uzyskali stopnia nauczyciela kontraktowego,
- nauczycieli, którzy uzyskali stopień kontraktowego przed 1 września 2022 roku, ale do 31 sierpnia 2027 roku nie zdążą awansować na nauczyciela mianowanego według nowych zasad.
Awans nauczyciela początkującego na stopień nauczyciela mianowanego - nowa ścieżka
Pierwszy etap awansu dotyczy osób odbywających przygotowanie do zawodu nauczyciela i prowadzi od statusu nauczyciela początkującego do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Proces ten trwa 3 lata i 9 miesięcy i rozpoczyna się niezwłocznie po zatrudnieniu. Dyrektor przedszkola ma obowiązek przydzielić nauczycielowi mentora - może nim być nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Mentor wspiera nauczyciela w procesie wdrażania do pracy, w tym w doborze form doskonalenia zawodowego i obserwacji zajęć.
Przygotowanie do zawodu
W tym okresie nauczyciel poznaje organizację i zasady funkcjonowania przedszkola, prowadzi powierzone zajęcia oraz uczestniczy w realizacji zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych statutowych wynikających z potrzeb placówki. Obserwuje zajęcia prowadzone przez mentora lub innego nauczyciela, doskonali swoje kompetencje, m.in. w zakresie pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
W drugim roku przygotowania prowadzi co najmniej jedną godzinę zajęć w obecności dyrektora, mentora i osoby wskazanej przez dyrektora.
Kluczowym elementem całej procedury jest lekcja otwarta, którą nauczyciel przeprowadza w obecności dyrektora szkoły lub przedszkola, mentora oraz specjalisty powołanego przez dyrektora, najczęściej dyplomowanego nauczyciela z danego przedmiotu. Dzieje się to w ostatnim roku, po uzyskaniu co najmniej dobrej oceny pracy.
Ocena pracy nauczyciela
Zgodnie z nowymi przepisami, ocena pracy nauczyciela w trakcie przygotowania do zawodu jest dokonywana przez dyrektora szkoły lub przedszkola po upływie co najmniej 8 miesięcy, ale nie później niż w 11. miesiącu odbywania przygotowania do zawodu. Jeśli nauczyciel w trakcie pierwszych 8 miesięcy zmienił miejsce zatrudnienia, ocena jest dokonywana po 3 miesiącach w nowym miejscu pracy, jednak nie wcześniej niż po upływie 8 miesięcy przygotowania, a nie później niż w dwunastym miesiącu. W przypadku, gdy w wyniku odwołania ocena pracy zostanie uchylona, dyrektor musi ponownie ustalić nową ocenę w terminie nie dłuższym niż 30 dni roboczych od dnia otrzymania rozstrzygnięcia.
Przy jej ustalaniu dyrektor zasięga opinii mentora oraz rady rodziców, którzy w ciągu 14 dni przedstawiają pisemną opinię - brak takiej opinii nie wstrzymuje oceny. Na wniosek nauczyciela lub z własnej inicjatywy dyrektor może również zasięgnąć opinii doradcy metodycznego, innego nauczyciela dyplomowanego lub mianowanego, a także - w przypadku szkoły - samorządu uczniowskiego.
Ocena nauczyciela przedszkola ma charakter opisowy i kończy się jednym z czterech stwierdzeń uogólniających: wyróżniająca, bardzo dobra, dobra lub negatywna. Szczegółowe kryteria obejmują 9 kryteriów obowiązkowych oraz 15 dodatkowych, z których dyrektor wybiera jedno, a nauczyciel jedno dodatkowe kryterium, a poziom ich spełnienia określa w punktach zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji i Nauki z 25 sierpnia 2022 r.
Postępowanie egzaminacyjne
Warunkiem nadania stopnia nauczyciela mianowanego jest także zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną powołaną przez organ prowadzący placówkę.
Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego składa się do organu prowadzącego placówkę wraz z wymaganymi dokumentami potwierdzającymi spełnianie warunków określonych w Karcie Nauczyciela oraz rozporządzeniu wykonawczym. Do wniosku należy dołączyć m.in. kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, zaświadczenie dyrektora szkoły lub przedszkola dotyczące odbycia przygotowania do zawodu nauczyciela, kartę oceny pracy z oceną co najmniej dobrą oraz pozytywną opinię z przeprowadzonych zajęć.
💡 Ważne są także terminy - złożenie wniosku do 30 czerwca skutkuje wydaniem decyzji do 31 sierpnia, a złożenie go do 31 października - do 31 grudnia danego roku.
Podczas rozmowy egzaminacyjnej nauczyciel odpowiada na szereg pytań, a następnie - w przypadku pozytywnej oceny z egzaminu oraz co najmniej dobrej oceny pracy uzyskanej w ostatnim roku odbywania przygotowania do zawodu nauczyciela - otrzymuje decyzję o uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego.
Przykład: Pani Natalia rozpoczęła pracę w przedszkolu 1 września 2023 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami nie ma już stopnia nauczyciela stażysty, dlatego od razu odbywa przygotowanie do zawodu nauczyciela, które trwa 3 lata i 9 miesięcy. W tym czasie korzysta ze wsparcia nauczyciela mentora. Po zakończeniu przygotowania i uzyskaniu pozytywnej oceny pracy, pani Natalia będzie mogła ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego w trybie egzaminacyjnym przed komisją.
Prawny obowiązek uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego
Nowością w znowelizowanych przepisach dotyczących awansu zawodowego jest wprowadzenie obowiązku uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego. Oznacza to, że nauczyciel zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, który w ciągu 6 lat od rozpoczęcia przygotowania do zawodu nie uzyska tego stopnia, będzie musiał rozstać się ze szkołą - jego stosunek pracy ulegnie rozwiązaniu.
Awans nauczyciela mianowanego na stopień nauczyciela dyplomowanego - nowa ścieżka
Ścieżka awansu na nauczyciela dyplomowanego rozpoczyna się automatycznie po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego. Wymaga on przepracowania dokładnie 5 lat i 9 miesięcy na stanowisku nauczyciela mianowanego.
Procedura przebiega w formie postępowania kwalifikacyjnego przed komisją, która dokonuje kompleksowej analizy dorobku zawodowego nauczyciela. Funkcję tę może pełnić nauczyciel mianowany lub dyplomowany.
W stosunku do wcześniej istniejącego opiekuna stażu, mentor ma trochę inny zakres obowiązków. Bardziej kładzie się tu nacisk na pozycję wspierania działania młodego nauczyciela niejako z góry niż na współdziałania.
Pozycja mentora wobec nauczyciela w trakcie awansu jest bardziej „władcza" niż koleżeńska. Jego zadaniem jest wspieranie, ocenianie i nadzorowanie.
Mentora nauczyciela początkującego mianuje dyrektor placówki. Powinien on zrobić to niezwłocznie po zatrudnieniu osoby rozpoczynającej staż. Nie oznacza to bynajmniej, że musi to zrobić w tym samym dniu. Nie ma tu też wyznaczonych żadnych widełek do dokonanie tej czynności. W sytuacji więc, kiedy w placówce nie ma osoby spełniającej kryteria do zostania mentorem - a więc nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego - dyrektor powinien niezwłocznie podjąć działania mające na celu zatrudnienie takiej osoby.
Nie ma też przeciwwskazań, aby dyrektor powołał na mentora samego siebie, pod warunkiem, że spełnia kryterium bycia nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym.
Według nowych przepisów rola mentora została zwiększona - ma on obowiązek obserwować i omawiać zajęcia z nauczycielem przez co najmniej 1 godzinę miesięcznie w pierwszym roku odbywania przygotowania do zawodu oraz co najmniej 4 godziny w każdym kolejnym roku. Ponadto mentor wchodzi w skład komisji kwalifikacyjnej.
Skład komisji obserwacji zajęć
Kwestia udziału osób podczas obserwacji zajęć nauczyciela początkującego wymaga wnikliwej interpretacji przepisów. Ustawodawca wskazuje na konieczność obecności trzech podmiotów: dyrektora,...
Niemal w każdej firmie możesz osiągnąć awans. Stopnie zawodowe nie są niczym nadzwyczajnym. Czym zatem różni się awans zawodowy nauczyciela od każdego innego pracownika? Warunki awansu nauczycieli są ściśle określone przez Kartę Nauczyciela.
Droga zawodowa awansu nauczyciela jest podzielona na 4 stopnie nauczycielskie:
- Nauczyciel stażysta
- Nauczyciel kontraktowy
- Nauczyciel mianowany
- Nauczyciel dyplomowany
Osiągnięcie każdego kolejnego szczebla wymaga konkretnych działań. Proces awansu zawodowego nauczycieli jest w pełni sformalizowany i ustrukturyzowany.
Przed osiągnięciem konkretnego stopnia rozwoju zawodowego, nauczyciel rozpoczyna staż (nie mylić z poziomem nauczyciel stażysta). Przykładowo nauczyciel kontraktowy, który chce osiągnąć awans na nauczyciela mianowanego, musi rozpocząć staż na nauczyciela mianowanego, który trwa obecnie aż 2 lata i 9 miesięcy.
Niestety, po osiągnięciu najwyższego szczebla awansu (nauczyciel dyplomowany), nie ma innych możliwości systemowego podnoszenia swoich kwalifikacji. Po osiągnięciu poziomu nauczyciela dyplomowanego nie ma już szans na awans. Nawet rozwijając się za własne pieniądze, nie da się osiągnąć dodatkowego awansu lub podwyżki wynagrodzenia.
Awans zawodowy nauczycieli w Sesji jesiennej w Gminie Puck
Zmiany w zakresie awansu zawodowego nauczycieli obejmują:
- staż - sposób jego oceniania i przebieg
- wymagania na poszczególne stopnie awansu zawodowego
- procedurę postępowania kwalifikacyjnego i egzaminacyjnego.
Najważniejsza zmiana w zakresie awansu zawodowego nauczycieli to wydłużenie okresu stażowego. Okres ten zostaje wydłużony o rok dla każdego ze stopni awansu. Zmiana obejmuje wszystkie stopnie nauczycielskie.
Przebieg stażu - w awansie zawodowym nauczyciela [krok po kroku]
Wszystkie stopnie nauczycielskie w awansie zawodowym nauczyciela wymagają odbycia stażu.
Młodzi nauczyciele, z którymi pracuję, nie chcą robić awansu. Nie mają gwarancji pracy w danej placówce oświatowej, gdyż są zatrudnieni na umowy na czas określony. I chociaż awans zawodowy nauczyciela wiąże się automatycznie z wyższą pensją, wskutek awansu taki nauczyciel może mieć problem ze znalezieniem pracy w innej placówce. Dzieje się tak, ponieważ szkoły, gdy zatrudniają nowych nauczycieli, wybierają tych o niższym stopniu awansu. Jest to bardziej efektywne ekonomicznie dla placówek - mogą płacić znacznie niższe pensje.
Staż na stopień nauczyciela kontraktowego
Nauczyciel stażysta, chcący rozpocząć staż na nauczyciela kontraktowego, musi być zatrudniony w wymiarze co najmniej pół etatu.
Staż może rozpocząć się 1 września lub później, jednak nie później niż 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć szkolnych. Staż na nauczyciela kontraktowego trwa 1 rok i 9 miesięcy. Dyrektor szkoły musi zapewnić warunki do odbycia stażu, w tym formalne - umowę o pracę na czas określony, który trwa co najmniej tyle, co staż.
Wniosek o rozpoczęcie stażu nie jest wymagany. Nauczyciel stażysta rozpoczyna staż bez złożenia wniosku.
Dyrektor szkoły przydziela nauczycielowi opiekuna stażu. Opiekunem może być dowolny nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Nauczyciel kontraktowy nie może sprawować roli opiekuna stażu.
Wraz z opiekunem stażu nauczyciel przygotowuje plan rozwoju zawodowego nauczyciela stażysty. Plan musi zostać przedłożony u dyrektora szkoły w terminie 20 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Dyrektor musi zatwierdzić projekt planu w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia zajęć.
W czasie stażu nauczyciel powinien:
- poznać organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły
- zdobyć wiedzę na temat sposobu prowadzenia dokumentacji obowiązującej w szkole
- zapoznać się z przepisami dotyczącymi bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy
- uczestniczyć jako obserwator w zajęciach prowadzonych przez innych nauczycieli (zwłaszcza przez opiekuna stażu) - co najmniej przez jedną godzinę w miesiącu
- prowadzić zajęcia w obecności opiekuna stażu lub dyrektora - co najmniej jedną godzinę w miesiącu
- uczestniczyć w wewnątrzszkolnych formach doskonalenia zawodowego nauczycieli.
Formalne wymagania niezbędne do uzyskania awansu na nauczyciela kontraktowego to:
- znajomość organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły
- umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły
- znajomość środowiska uczniów, ich problemów oraz umiejętność współpracy ze środowiskiem uczniów
- umiejętność omawiania prowadzonych i obserwowanych zajęć.
W terminie 30 dni od dnia zakończenia stażu nauczyciel składa sprawozdanie ze stażu.
Następnie dyrektor szkoły ustala ocenę pracy nauczyciela za okres stażu. Ma na to maksymalnie 21 dni od dnia złożenia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego. Po uzyskaniu oceny pozytywnej nauczyciel może podejść do egzaminu.
Staż na stopień nauczyciela mianowanego
Nauczyciel kontraktowy, który chce rozpocząć staż na nauczyciela mianowanego, musi być zatrudniony w wymiarze co najmniej pół etatu.
Staż może rozpocząć się 1 września lub później, jednak nie później niż 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Nauczyciel musi przepracować w placówce oświatowej minimum 3 lata, aby móc rozpocząć staż na nauczyciela mianowanego. Wymogiem formalnym jest złożenie wniosku o rozpoczęcie stażu.
Staż na nauczyciela mianowanego trwa 2 lata i 9 miesięcy. Dyrektor szkoły musi zapewnić warunki do odbycia stażu.
Podobnie jak w przypadku stażu na stopień nauczyciela kontraktowego, dyrektor szkoły przydziela opiekuna stażu. Może nim zostać dowolny nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Nauczyciel kontraktowy nie może sprawować tej roli.
Nauczyciel wraz z opiekunem stażu opracowuje plan rozwoju zawodowego na nauczyciela mianowanego. Musi on zostać dołączony do wniosku o rozpoczęcie stażu.
Sam projekt planu rozwoju zawodowego musi uwzględniać wymagania niezbędne do uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego.
Dyrektor zatwierdza projekt planu w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia zajęć - w praktyce najczęściej do końca września. Nauczyciel kontraktowy odbywający staż na nauczyciela mianowanego powinien:
- uczestniczyć w pracach organów szkoły związanych z realizacją zadań dydaktycznych, wychowawczych, opiekuńczych i innych wynikających ze statutu szkoły
- podejmować prace na rzecz potrzeb szkoły i środowiska lokalnego
- pogłębiać wiedzę i umiejętności zawodowe - samodzielnie lub w formie kształcenia ustawicznego
- poznawać przepisy dotyczące systemu oświaty - z uwzględnieniem specyfiki szkoły, w której odbywa staż.
Nauczyciel odbywający staż musi spełnić określone wymagania. Mowa o zdobyciu umiejętności:
- organizacji i doskonalenia warsztatu pracy
- oceniania skuteczności własnych działań i dokonywania zmian w tych działaniach
- dostrzegania i uwzględniania w pracy potrzeb rozwojowych uczniów
- wykorzystywania w swojej pracy technologii informacyjnej (nowoczesnych narzędzi)
- zastosowania w codziennej pracy wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki
- posługiwania się przepisami dotyczącymi systemu oświaty oraz postępowania w sprawach nieletnich.
W terminie 30 dni od dnia zakończenia stażu nauczyciel składa sprawozdanie ze stażu. Następnie dyrektor szkoły ustala ocenę pracy nauczyciela za okres stażu. Ma na to maksymalnie 21 dni od dnia złożenia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego. Po uzyskaniu oceny pozytywnej nauczyciel może podejść do rozmowy egzaminacyjnej.
Staż na stopień nauczyciela dyplomowanego
Nauczyciel mianowany, który chce rozpocząć staż na nauczyciela dyplomowanego, musi być zatrudniony w wymiarze co najmniej pół etatu.
Nauczyciel samodzielnie składa wniosek o rozpoczęcie stażu - 1 września lub później, jednak nie później niż 14 dni od dnia rozpoczęcia zajęć. Aby móc podejść do stażu na nauczyciela dyplomowanego, nauczyciel musi przepracować w placówce oświatowej minimum 4 lata.
Staż na nauczyciela mianowanego trwa 2 lata i 9 miesięcy. Dyrektor szkoły musi zapewnić warunki do odbycia stażu.
Opiekun stażu nie zostaje przydzielony w przypadku stażu na nauczyciela dyplomowanego. Nauczyciel realizuje staż samodzielnie, bez opiekuna.
Plan rozwoju zawodowego na nauczyciela dyplomowanego również jest przygotowywany przez nauczyciela samodzielnie. Musi on zostać dołączony do wniosku o rozpoczęcie stażu. Standardowo dyrektor zatwierdza projekt planu w terminie 30 dni od dnia rozpoczęcia zajęć.
Nauczyciel w trakcie stażu powinien:
- doskonalić warsztat i metody swojej pracy
- zdobywać umiejętności związane z zastosowaniem technologii informacyjnej w nauczaniu
- realizować zadania służące podniesieniu jakości pracy szkoły
- pogłębiać wiedzę i umiejętności związane z rozwojem własnym, ale i podnoszeniem jakości pracy szkoły.
W celu uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego nauczyciel musi spełnić określone wymagania.
Przede wszystkim nauczyciel mianowany, który stara się o awans zawodowy, musi uzyskać pozytywne efekty pracy dydaktycznej, wychowawczej lub opiekuńczej. Dodatkowo konieczne jest dzielenie się swoją wiedzą i doświadczeniem z innymi nauczycielami, między innymi poprzez prowadzenie otwartych zajęć. Dotyczy to zwłaszcza zajęć dla nauczycieli stażystów i nauczycieli kontraktowych.
Nauczyciel musi również zrealizować co najmniej trzy z następujących zadań:
- opracować i wdrożyć program działań edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych lub innych związanych odpowiednio z oświatą, pomocą społeczną lub postępowaniem w sprawach nieletnich
- wykonywać zadania doradcy metodycznego, egzaminatora okręgowej komisji egzaminacyjnej, eksperta komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej dla nauczycieli ubiegających się o awans zawodowy, rzeczoznawcy ds. programów nauczania, podręczników, środków dydaktycznych, programów wychowania przedszkolnego; w przypadku nauczycieli szkół artystycznych - także konsultanta Centrum Edukacji Artystycznej
- poszerzać zakres działań szkoły, w szczególności dotyczących zadań dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych
- uzyskać umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie zaawansowanym, a w przypadku nauczycieli języków obcych uzyskanie umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie zaawansowanym
- wykonywać zadania na rzecz oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich we współpracy z innymi osobami, instytucjami samorządowymi lub innymi podmiotami
- uzyskać inne znaczących osiągnięć w pracy zawodowej.
W terminie 30 dni od dnia zakończenia stażu nauczyciel składa sprawozdanie ze stażu. Następnie dyrektor szkoły ustala ocenę pracy nauczyciela za okres stażu. Ma na to maksymalnie 21 dni od dnia złożenia sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego. Po uzyskaniu oceny pozytywnej nauczyciel może podejść do rozmowy egzaminacyjnej.
Dłuższa przerwa między awansami to nie jedyna zmiana wprowadzona w 2018 r.
Nauczyciele akademiccy, którzy posiadają stopień naukowy oraz legitymują się co najmniej 5-letnim okres pracy w szkole wyższej, otrzymają możliwość uzyskania stopnia nauczyciela mianowanego z dniem podjęcia pracy w szkole.
Proces redakcyjny InterviewMeTen artykuł został sprawdzony przez nasz zespół i jest zgodny z procesem redakcyjnym InterviewMe. Zależy nam na dzieleniu się naszą wiedzą oraz dostarczaniu rzetelnych i godnych zaufania porad zawodowych dopasowanych do Twoich potrzeb. Nasze wysokiej jakości treści co roku przyciągają ponad 10 milionów ... Z tego artykułu dowiesz się nieco na temat awansu zawodowego nauczyciela w 2025, ścieżkach awansu zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego czy warunkach formalnych rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego na tzw. Ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy Karta nauczyciela (Dz.U. z 2022 r. poz. Najistotniejsze zmiany dotyczyły etapu szkolnego awansu zawodowego nauczycieli. Reformą tą zbudowano system awansu zawodowego na nowo, wykreślając z ustawy stopień awansu zawodowego nauczyciela stażysty i kontraktowego. Jednakże, nauczyciele kontraktowi nie zniknęli na dobre z systemu. Ustawodawca zdecydował o tym, że do 31 sierpnia 2027 r. nauczyciele kontraktowi będą uzyskiwali stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego na tzw. Ważne jest to, że nauczyciele ci nie mają wyboru w zakresie rodzaju ścieżki, po zrealizowaniu, której uzyskają kolejny stopień awansu. Do 31 sierpnia 2027 r. Co do zasady, ustawodawca określił, że przygotowanie trwa 3 lata i 9 miesięcy. Zatrudnienie w przypadku szkół publicznych prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego określa Karta Nauczyciela. Nawiązanie stosunku pracy z takim nauczycielem następuje na podstawie art. Warunki formalne rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego na tzw. Warunki formalne rozpoczęcia stażu na stopień nauczyciela mianowanego na tzw. Przygotowania do zawodu nauczyciela nie odbywa nauczyciel, który został zatrudniony w wymiarze niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć. Co innego, w przypadku nauczyciela, który jest zatrudniony w kilku szkołach poniżej ½, jeżeli łącznie ten wymiar osiąga. Na podstawie art. 22 ust. 3 i ust. 4 Karty Nauczyciela, w przypadku łącznego zatrudnienia w kilku szkołach w łącznym wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, przygotowanie do zawodu nauczyciela jest realizowane. Co ciekawe, nauczyciel początkujący, w przeciwieństwie do nauczyciela kontraktowego, nie może zrezygnować z odbywania przygotowania do zawodu, jeżeli spełnione są warunki wymienione w art. 9a ust. Całkowitą nowością jest konieczność uzyskania przez nauczyciela przygotowującego się do zawodu pozytywnej opinii z przeprowadzonych zajęć. Opinię wydaje komisja, która obserwuje pracę nauczyciela. Zasadniczo, to nauczyciel decyduje o tym, kiedy będzie składał (lub nie) wniosek do organu nadzoru pedagogicznego o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego. Jednakże, nie może zrobić tego wcześniej niż po upływie 5 lat i 9 miesięcy od dnia uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.
Nauczyciele - w szkołach, przedszkolach i innych placówkach edukacyjnych - cały czas muszą rozwijać swoje kompetencje i są do tego zobowiązani na mocy odpowiednich przepisów prawa. Awans zawodowy nauczyciela to proces, który po zmianach wprowadzonych w 2022 r. składa się z trzech etapów. Awans zawodowy jest możliwy niemal w każdej profesji, ale w przypadku zawodu nauczyciela to proces ściśle regulowany przez prawo.
Awans zawodowy nauczycieli reguluje rozporządzenie ministra edukacji narodowej w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli. W akcie tym szczegółowo ujęto, jakie wymagania musi spełnić pedagog, aby piąć się po szczeblach kariery i osiągnąć sukces zawodowy. Aby osiągnąć każdy z tych etapów, trzeba przepracować określony czas, zdobyć doświadczenie, otrzymać pozytywną ocenę pracy od dyrektora szkoły, w której jest się zatrudnionym, a także zdać egzamin. Po osiągnięciu stopnia nauczyciela dyplomowanego wciąż można się dokształcać i rozwijać we własnym zakresie. Od strony formalnej nie zmienia to jednak sytuacji pracownika i nie poprawia warunków finansowych.
Rozporządzenie ministra edukacji z 6 września 2022 r. zlikwidowało stopień stażysty. Do tego momentu dziewięciomiesięczny staż był konieczny, żeby uzyskać tytuł nauczyciela kontraktowego. Aby się starać o awans, początkujący nauczyciel musiał być zatrudniony w placówce oświatowej przynajmniej na pół etatu. Awans zawodowy nauczyciela stażysty odbywał się pod okiem wyznaczonego opiekuna stażu, którym był nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Podczas stażu początkujący nauczyciel zdobywał odpowiednią wiedzę i umiejętności. W par. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji z 6 września 2022 roku nie ma już stopnia stażysty, a zamiast tego zostaje określony proces przygotowania do zawodu nauczyciela. Przygotowanie do zawodu nauczyciela trwa 3 lata i 9 miesięcy lub 2 lata i 9 miesięcy. W tym okresie początkujący nauczyciel ma przydzielonego mentora. Zmiany dotyczą osób zatrudnionych w szkole po 1 września 2022 r. oraz tych, którzy do 31 sierpnia 2022 r.
Awans zawodowy nauczyciela kontraktowego zajmuje 2 lata i 9 miesięcy. W praktyce oznacza to, że należy pracować w szkole przynajmniej przez 3 lata. Rozpoczyna się go poprzez złożenie formalnego wniosku do dyrektora szkoły. Później następuje staż - w jego trakcie, pod opieką opiekuna stażu, nauczyciel zdobywa umiejętności z zakresu m.in. Awans zawodowy nauczyciela mianowanego na dyplomowanego również obejmuje 2 lata i 9 miesięcy. Aby się o niego ubiegać, trzeba przepracować minimum 5 lat i 9 miesięcy na niższym stopniu. Podczas właściwego stażu przed pracownikiem pojawia się wiele wyzwań. Jego zadaniem jest m.in.
Awans zawodowy nauczyciela w Polsce jest silnie uregulowany prawnie. Pedagodzy nie mogą po prostu dostać wyższego stanowiska i podwyżki, jak w przypadku innych profesji, co dokładnie określa tzw. Karta Nauczyciela
Ścieżka kariery nauczycieli jest dość długa i żmudna. Ale awans zawodowy mogą dostać szybciej, jeśli są pracownikami akademickimi i posiadają stopień naukowy. Nauczyciele akademiccy, którzy przepracowali na uniwersytecie co najmniej trzy lata i mają przygotowanie pedagogiczne, przy rozpoczęciu pracy w szkole otrzymują od razu stopień nauczyciela kontraktowego. Przy pięcioletnim doświadczeniu od razu stają się nauczycielami mianowanymi.
Początek roku szkolnego to dla części nauczycieli czas rozpoczęcia stażu na kolejny stopień awansu zawodowego. Nauczyciel kontraktowy i mianowany rozpoczyna staż z początkiem roku szkolnego, nie później niż w ciągu 14 dni od rozpoczęcia zajęć, składając do dyrektora szkoły, przedszkola, placówki oświatowej wniosek o rozpoczęcie stażu oraz dołączając do niego plan rozwoju zawodowego. Nauczyciel stażysta przedkłada dyrektorowi plan rozwoju zawodowego w terminie 20 dni od rozpoczęcia zajęć w szkole.
tags: #jak #wygladac #staz #nauczyciela #stazysty