Ubezpieczenie zdrowotne jest obowiązkową składką, którą płacą osoby pracujące, rolnicy, przedsiębiorcy oraz inne grupy społeczne. Koszty opieki zdrowotnej, w tym hospitalizacji czy leczenia specjalistycznego, mogą być bardzo wysokie. Ubezpieczenie zdrowotne obejmuje również profilaktykę, np. programy badań przesiewowych czy szczepienia ochronne.
W Polsce system ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych obejmuje różne grupy zawodowe, w tym rolników. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) jest instytucją odpowiedzialną za ubezpieczenia rolników. Składki opłacane w KRUS różnią się od tych, które są odprowadzane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS).
Finansowanie składki zdrowotnej w KRUS
W przypadku KRUS sytuacja finansowa składki zdrowotnej jest zróżnicowana. Za 60 proc. ubezpieczonych w KRUS, czyli rolników i ich rodziny (domowników) prowadzących działalność rolniczą na gruntach do sześciu hektarów przeliczeniowych, składkę zdrowotną płaci budżet państwa. Stanowią one ponad 60 proc. wszystkich ubezpieczonych w KRUS (blisko 580 tys. osób we wrześniu 2025 r.).
Kolejne 26 proc. ubezpieczonych w KRUS odprowadza symboliczną kwotę do 20 zł miesięcznie. W sumie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Zdrowotnego we wrześniu 2025 r. ubezpieczonych było 942 tys. osób.
Kto płaci pełną składkę zdrowotną w KRUS?
Tylko rolnicy prowadzący działy specjalne produkcji rolnej (np. uprawy w szklarniach, grzybów, hodowlę drobiu, zwierząt futerkowych) płacą składkę zdrowotną zbliżoną do oskładkowania minimalnego wynagrodzenia. W ich przypadku jest to minimalna składka w wysokości 420 zł miesięcznie. Pomocnicy i domownicy takich rolników płacą składkę zdrowotną w wysokości 257 zł miesięcznie. W sumie jest to 2,6 tys. osób.
Przykłady działów specjalnych produkcji rolnej obejmują:
- kurczęta - powyżej 1000 szt.
- gęsi - powyżej 500 szt.
- kaczki - powyżej 500 szt.
- indyki - powyżej 500 szt.
- strusie - powyżej 20 szt.
- kury nieśne (w stadzie reprodukcyjnym) - powyżej 2.000 szt.
- gęsi (w stadzie reprodukcyjnym) - powyżej 200 szt.
- kaczki (w stadzie reprodukcyjnym) - powyżej 500 szt.
- indyki (w stadzie reprodukcyjnym) - powyżej 500 szt.
- kury (produkcja jaj konsumpcyjnych) - powyżej 1.000 szt.
- strusie (w stadzie reprodukcyjnym) - powyżej 6 szt.
- zwierzęta futerkowe - powyżej 50 szt.
Zmiany w składce zdrowotnej dla rolników
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) ogłosiła wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne dla rolników, która obowiązuje od 1 kwietnia 2025 roku. Nowa wysokość składki zdrowotnej dla rolników wynosi 257 zł miesięcznie. Zmiana ta wynika ze wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw i stanowi kolejny element reform systemu ubezpieczeń rolniczych w Polsce.
Kwota ta jest równa 9% podstawy wymiaru, która stanowi 33,4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Wysokość składki zdrowotnej dla rolników jest ściśle powiązana ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Wartość tę określa się co roku.
Nowa wysokość składek oznacza wzrost kosztów dla rolników, a także ich domowników. Warto zwrócić uwagę, iż składka zdrowotna pokrywa koszty świadczeń medycznych w ramach publicznej opieki zdrowotnej.
Porównanie składek zdrowotnych w ZUS i KRUS
W 2024 roku największą część przychodów Funduszu ze składek na ubezpieczenie zdrowotne stanowiły składki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) - było to 97,3 proc. przychodów ze składek, czyli 154,5 mld zł. Dla porównania, przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2024 r. 5429 zł.
Przykładowe roczne kwoty składek zdrowotnych w ZUS:
- Pracownicy (11,4 mln osób) - 79,9 mld zł (roczna kwota na osobę to 7 tys. zł)
- Emeryci i renciści (8,5 mln osób) - 34,8 mld zł (roczna kwota na osobę - 4 tys. zł)
- Osoby na umowie agencyjnej, zleceniu lub o świadczeniu usług (2,2 mln osób) - 5 mld zł (roczna kwota na osobę to 2,3 tys. zł)
- Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą (1,6 mln osób) - 18,7 mld zł (roczna kwota na osobę 11,6 tys. zł)
Warto zaznaczyć, że rolnicy, prowadząc działalność gospodarczą, zazwyczaj rozliczają swoje składki w KRUS. Składki zapłacone w KRUS-ie w większości nie mogą być odliczone od dochodów ani zaliczone do kosztów uzyskania przychodów uzyskanych w działalności gospodarczej, tak jak ma to miejsce w przypadku opłacania składek ZUS. Jednakże, w przypadku podwyższonej wartości składki KRUS za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, możliwe jest zaliczanie tej nadwyżki ze składki KRUS do kosztów podatkowych w działalności gospodarczej.
PRAWNIK ODPOWIADA. Emerytury z ZUS i KRUS. Jak wyliczyć, czy będą przysługiwać? #krus #zus #emeryt
Perspektywy zmian w składce zdrowotnej
W związku z problemami finansowymi Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w ubiegłym roku pojawiła się presja na przegląd grup uprzywilejowanych pod względem wysokości odprowadzanej składki zdrowotnej. Pojawiają się propozycje dotyczące zmian w składce zdrowotnej, które mogą dotyczyć również Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS). Ministerstwo Zdrowia otrzymało wnioski w tej sprawie od strony społecznej Trójstronnego Zespołu do Spraw Ochrony Zdrowia. Partie polityczne również przygotowują propozycje korekt w finansowaniu ochrony zdrowia.
tags: #ile #wynosi #stawka #procentowa #sklatki #zdrowotne