Polscy pracodawcy niechętnie podają stawki wynagrodzeń w ogłoszeniach o pracę. Obawy dotyczą potencjalnych kłótni o pieniądze między pracownikami oraz żądań o podwyżki. Dodatkowo, ujawnienie wynagrodzeń mogłoby wymusić wyjaśnienie luki płacowej wynikającej z płci. Niemniej jednak, ponad 90% Polaków wyraża chęć, aby ogłoszenia o pracę zawierały informacje o proponowanej stawce.
W ogłoszeniach o pracę standardem są informacje dotyczące formy umowy, czasu pracy, zakresu obowiązków oraz przewidywanych benefitów dla przyszłych pracowników. Mimo to, niewielu polskich pracodawców decyduje się na ujawnienie wysokości wynagrodzenia. Zaledwie 12% ogłoszeń zawiera takie dane, podczas gdy 9 na 10 Polaków oczekuje informacji o stawce w ofertach pracy, jak wynika z badania No Fluff Jobs.
Brak informacji o wynagrodzeniu w ofertach pracy tworzy nierówny podział sił między pracodawcą a kandydatem. Pracodawcy posiadają przewagę informacyjną na początku procesu rekrutacyjnego. Gdy wynagrodzenie nie jest podane na starcie, wszystkie karty są po ich stronie. Kandydaci wysyłają CV, przechodzą szczegółowe analizy i odpowiadają na pytania, nie wiedząc, czy oferta jest dla nich finansowo atrakcyjna.
Pracodawcy unikają podawania stawek, licząc na znalezienie kandydata z najlepszymi kwalifikacjami, który jednocześnie zgodzi się na niższe wynagrodzenie. Brak widełek płacowych w ogłoszeniach pozwala również wybrać osobę, która jest gotowa pracować za określoną stawkę, a jednocześnie dysponuje dodatkowymi atutami.
Pytanie o oczekiwania finansowe kandydata utrudnia negocjacje osobom, którym zależy na pracy i które nie orientują się w stawkach rynkowych. Aby zdobyć zatrudnienie, takie osoby ostrożnie wyceniają swoje kompetencje, obawiając się "przesadzić". Jeśli kandydat ma niewielką siłę negocjacyjną - na przykład z powodu braku oszczędności, pilnej potrzeby pracy lub braku orientacji w stawkach - będzie negocjował bardzo ostrożnie, często podając kwotę wystarczającą jedynie na przeżycie do następnego miesiąca.
Problem braku widełek płacowych dotyka szczególnie młode osoby wchodzące na rynek pracy, które nie wiedzą, jak wycenić swoje umiejętności ani jakie są realne zarobki w ich branży. Nie mając punktu odniesienia, podają kwoty "w ciemno". Wielu przedsiębiorców narzeka na "roszczeniowych" młodych ludzi, którzy określają swoje oczekiwania płacowe zbyt wysoko, jednocześnie nie informując ich o realiach finansowych w firmie. Brak transparentności sprawia, że młodzi kandydaci nie wiedzą, czy ich oczekiwania są adekwatne do oferowanych przez pracodawcę stawek.
Podawanie stawek w ogłoszeniach o pracę ułatwiłoby poruszanie się po rynku pracy wszystkim poszukującym zatrudnienia. Osoby z wyższymi oczekiwaniami płacowymi nie traciłyby czasu na aplikowanie na stanowiska, które nie spełniają ich wymagań, a rekruterzy nie przeprowadzaliby rozmów z kandydatami, którzy finalnie nie zdecydują się na podjęcie pracy.
Zatajanie wynagrodzeń a dyskryminacja
Utrzymywanie wynagrodzeń w tajemnicy sprzyja dyskryminacji płacowej, czyli sytuacji, gdy dwie osoby wykonujące tę samą pracę z tym samym efektem otrzymują różne wynagrodzenie. Według badania No Fluff Jobs, co trzecia osoba podczas rozmowy rekrutacyjnej spotyka się z pytaniami o stan cywilny, co czwarta o posiadanie dzieci i wiek. Kobiety są często pytane o plany dotyczące rodziny. Może to prowadzić do sytuacji, w której kandydaci-singles są gorzej wyceniani lub odrzucani, ponieważ pracodawca może uznać, że taki kandydat szybciej zmieni pracę i nie zaproponuje mu wysokiej stawki.
Zakazywanie pracownikom ujawniania zarobków kolegom i koleżankom już na etapie zatrudnienia uniemożliwia im dowiedzenie się, czy nie są finansowo dyskryminowani. Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w 2020 roku kobiety przeciętnie zarabiały o 780 zł mniej od mężczyzn, co oznaczało lukę płacową wynoszącą prawie 15%. Komisja Europejska wskazuje, że nierówności płacowe ze względu na płeć są efektem braku jawności wynagrodzeń na etapie rekrutacji oraz po zatrudnieniu.
Mimo że ogłoszenia o pracę zawierające informacje o wynagrodzeniu otrzymują o połowę więcej odpowiedzi, 80% pracodawców obawia się, że ujawnienie płac zostanie wykorzystane przez osoby postronne lub konkurencję. Inne badanie Hays Poland wykazało, że pracodawcy negatywnie oceniają podawanie stawek w ogłoszeniach, argumentując, że mogłoby to pogorszyć relacje między pracownikami, prowadząc do kłótni o zarobki i żądań podwyżek.
Jednakże, część firm zaczyna zmieniać swoje podejście i ujawniać informacje o wynagrodzeniu w ogłoszeniach. Choć proces ten jest powolny, polskie firmy ewoluują pod względem kultury organizacyjnej, stając się bardziej transparentne w kwestii warunków płacowych.
Rynek pracy w Polsce: trendy i wyzwania
Obecnie obserwuje się spadek liczby ofert pracy w Polsce. W czerwcu bezrobocie lekko wzrosło, osiągając 5,2%. Wskaźnik Rynku Pracy (WRP) sygnalizuje przyszłe zmiany, a jego wzrost zapowiada podniesienie się bezrobocia. Głównym czynnikiem wpływającym na ten wskaźnik są zmiany dotyczące liczby ofert pracy, która drastycznie spada. W czerwcu liczba nowych ofert rejestrowanych w Powiatowych Urzędach Pracy zmniejszyła się o niemal 50% w ujęciu miesięcznym.
Od połowy 2021 roku przeważają negatywne oceny dotyczące planów zatrudnieniowych firm, co świadczy o ostrożnym podejściu przedsiębiorstw do zwiększania zatrudnienia. Większość firm planuje utrzymać obecny poziom zatrudnienia, a zwiększenie lub redukcja są rzadziej planowane.
W lipcu 2023 roku zanotowano spadki liczby ofert pracy w większości badanych zawodów. Największy spadek odnotowano w branży HR (-42%), a także w sektorach IT (-34%), finansów (-22%), prawa (-18%) i marketingu (-15%). Wzrost zaobserwowano natomiast w opiece medycznej (2%) i pracach fizycznych (1%).
W ofertach pracy można zauważyć wysoką liczbę benefitów oferowanych pracownikom, średnio 6,6 dodatków na ogłoszenie. Do najpopularniejszych należą szkolenia (86%), pakiety medyczne (65%), wysokie wynagrodzenie (64%) i pakiety sportowe (54%). Jednocześnie wzrasta liczba oczekiwanych kompetencji, średnio 5,7 na ofertę, co jest najwyższą wartością w historii badań. Najczęściej poszukiwane są osoby z doświadczeniem (84%), odpowiednim wykształceniem (51%), dyspozycyjne (39%) i znające języki obce (38%).
Mimo tych danych, pracodawcy nadal aktywnie konkurują o pracowników, oferując bogate pakiety benefitów. Gospodarka ma się dobrze, a popyt na pracowników pozostaje silny. Jednocześnie pracodawcy zaczynają wymagać coraz więcej od kandydatów.
Transparentność wynagrodzeń: wzorce z zagranicy
Przeglądając oferty pracy za granicą, szczególnie w krajach anglosaskich, można zauważyć, że pracodawcy zazwyczaj otwarcie informują o warunkach finansowych. Wiele firm wspomina również o perspektywach dalszej kariery. W Polsce natomiast kwestia wynagrodzenia jest niemal zawsze tajemnicą do samego końca procesu rekrutacyjnego.
Przykładem firmy, która stawia na transparentność, jest agencja interaktywna Netguru. Programiści z Poznania udostępniają na swojej stronie wizualizację typowej ścieżki kariery, jasno określając oczekiwane kompetencje i przypisane do nich wynagrodzenie. Takie podejście ma na celu rozwianie wątpliwości zarówno kandydata, jak i pracodawcy.
Model anglosaski, choć wskazuje wycenę stanowiska pracy, nie zawsze precyzuje dokładne zarobki. Podawane są jedynie widełki płacowe. Niektórzy twierdzą, że tajemniczość wynagrodzeń w Polsce wynika z obawy przed "zepsuciem rynku" - ujawnienie stawek mogłoby wymusić szybkie dostosowanie się innych firm do tego poziomu.
Jednakże, zbytnia otwartość w kwestii wynagrodzeń może również wyjść na niekorzyść aplikującego. Pracodawcy mogą być w stanie zaoferować mniej doświadczonym kandydatom niższe warunki z perspektywą późniejszej podwyżki i szkoleń. Doświadczeni specjaliści, świadomi swojej wartości, zazwyczaj potrafią samodzielnie ocenić satysfakcjonujące warunki finansowe.
Kultura organizacyjna w polskich firmach wciąż wymaga pracy. Brak jasno określonych siatek płac, nieumiejętne zarządzanie awansami i niejednoznaczne określenie wynagrodzenia to problemy, które wymagają rozwiązania. W krajach anglosaskich widełki wynagrodzenia są często podawane, podczas gdy w Polsce stanowią przedmiot negocjacji, a czasem manipulacji.
Psycholog biznesu dr Leszek Mellibruda uważa, że pracodawcy prowadzą nieprzejrzystą grę o pieniądze, a firmy rekrutujące są ich sojusznikami. W wielu przypadkach nowy pracownik jest wykorzystywany, zwłaszcza w obecnej sytuacji pustki na rynku pracy, co prowadzi do zaniżania stawek.
Kandydatów może frustrować brak informacji o wynagrodzeniu na zaawansowanym etapie rekrutacji, co wiąże się z niepewnością i obawą przed stratą czasu. Kluczowe jest, aby pracownik wiedział, na jakie wynagrodzenie może liczyć, oceniając swoje wiedzę, kompetencje i doświadczenie.
Zmiany na rynku pracy i przyszłość rekrutacji
Obecnie na rynku pracy w Polsce obserwuje się spadek liczby ofert pracy. W sierpniu 2025 roku pracodawcy opublikowali o 13% mniej ogłoszeń niż rok wcześniej. Jest to trzeci kolejny miesiąc z ujemną dynamiką roczną, a sierpień okazał się najsłabszym miesiącem pod względem liczby ofert pracy od 2020 roku. Spadek dotyczy niemal wszystkich branż i regionów.
Dane dotyczące liczby ofert pracy są wskaźnikiem wyprzedzającym, sygnalizującym trendy w gospodarce na 2-3 miesiące przed oficjalnymi statystykami GUS. Największy spadek liczby ofert zaobserwowano w Bydgoszczy (-21%). Warszawa, choć nadal liderem, odnotowała spadek o 9%.
Średnia liczba benefitów oferowanych w ofertach pracy spadła do 6,1 na ogłoszenie, a średnia liczba wymagań na ofertę wynosi 5,2. Dominują doświadczenie zawodowe (65%) i wykształcenie (45%).
Wskaźnik Rynku Pracy (WRP) w grudniu 2025 roku wyniósł 72,9 pkt, co zapowiada pewne pogorszenie na rynku pracy i wzrost stopy bezrobocia. Liczba ofert pracy publikowanych w urzędach pracy zapowiada wzrost stopy bezrobocia, podczas gdy liczba nowo zarejestrowanych bezrobotnych zapowiada jej spadek. W listopadzie 2025 roku zarejestrowano o ponad 30% mniej ofert pracy niż w październiku.
Barometr Ofert Pracy również odnotował znaczący spadek liczby ogłoszeń o pracę. Jednocześnie liczba bezrobotnych, którzy podjęli zatrudnienie, pozostała na podobnym poziomie. Obecnie, przy niskim napływie nowych wakatów, odpływ z bezrobocia do zatrudnienia przewyższa napływ nowych ofert pracy.
W ostatnich latach zaszły istotne zmiany w procesach rekrutacji. Firmy coraz częściej stosują nowoczesne narzędzia i traktują potencjalnego pracownika jak klienta. Najważniejszymi problemami na linii kandydat-pracodawca są niejasne opisy potrzeb i oczekiwań. Kandydaci nie wiedzą, gdzie będą pracować, co będą robić i za jakie pieniądze. Informacje w ofertach pracy są często enigmatyczne.
Podanie w ogłoszeniu widełek płacowych może zwiększyć zainteresowanie ofertami nawet o 30%. W branżach cierpiących na brak wykwalifikowanej kadry brak takiej informacji może skutkować małą liczbą rekrutujących. Obecnie blisko co piąta firma decyduje się na podanie wynagrodzenia w ogłoszeniu.
Lepsza komunikacja jest kluczowa dla poprawy efektywności rekrutacji. Tradycyjne metody oparte na portalach pracy i ogłoszeniach odchodzą do lamusa. Czas na nowe podejście, zwiększenie zakresu informacji i komunikacji między kandydatem a pracodawcą.
W branżach z największym niedoborem wykwalifikowanej kadry, takich jak IT, standardem stały się nieformalne spotkania i oryginalne kampanie marketingowe. Firmy wykorzystują gry komputerowe, konkursy dla specjalistów, a także krótkie filmy prezentujące miejsce pracy i wypowiedzi pracowników.
Jak dobrze negocjować wynagrodzenie z nowym pracodawcą?
Narzędzia z zakresu talent acquisition marketing pozwalają dotrzeć do pasywnych kandydatów i przekazać im pełne informacje, umożliwiające szybkie podjęcie decyzji.
Podsumowując, choć polski rynek pracy ewoluuje w kierunku większej transparentności, nadal istnieje wiele wyzwań związanych z ujawnianiem wynagrodzeń. Zwiększenie jawności mogłoby przyczynić się do zmniejszenia luki płacowej i poprawy relacji między pracodawcami a kandydatami.
tags: #czy #pracodawca #zawsze #mniej #proponuje