W ostatnich latach kwestia finansowania świadczeń stomatologicznych w Polsce stała się przedmiotem wielu dyskusji i zmian legislacyjnych. Kluczowym elementem tych zmian jest pojęcie etatu przeliczeniowego, które stanowi podstawę rozliczania wielu usług medycznych, w tym stomatologicznych, z Narodowym Funduszem Zdrowia.
Projekt rozporządzenia Prezesa NFZ w sprawie zmiany wielkości etatu przeliczeniowego dla wszystkich zakresów świadczeń stomatologicznych, rozliczanych jednostkowo i pakietami, ma na celu dostosowanie systemu do nowych realiów prawnych i ekonomicznych. Jest to konieczne, ponieważ po wejściu w życie ustawy z dnia 26 maja 2022 r. regulującej poziom najniższych wynagrodzeń niektórych pracowników podmiotów leczniczych, zwiększył się wolumen świadczeń stomatologicznych.
Definicja etatu przeliczeniowego
Etat przeliczeniowy w służbie zdrowia, a w szczególności w leczeniu stomatologicznym, można zdefiniować jako liczbę punktów rozliczeniowych przyznaną na miesiąc na wykonanie świadczeń stomatologicznych przez lekarza lub lekarzy udzielających świadczeń. Zazwyczaj zakłada się pracę lekarza przez pięć dni w tygodniu po sześć godzin dziennie, z uwzględnieniem jednego dnia pracy w godzinach popołudniowych do godziny 18:00. Należy zaznaczyć, że ta definicja zazwyczaj nie dotyczy gabinetu dentystycznego zlokalizowanego w szkole oraz dentobusie.
Kalkulacyjna wielkość etatu przeliczeniowego, zgodnie z projektowanym rozporządzeniem, wynosi 15 836 punktów. Wcześniejsze zarządzenia, takie jak zarządzenie nr 94/2014/DSOZ, również określały etat przeliczeniowy na poziomie 15 000 punktów. Etat przeliczeniowy to liczba punktów rozliczeniowych na miesiąc, przeznaczona na wykonanie świadczeń stomatologicznych przez jednego lekarza udzielającego świadczeń w wymiarze czasu pracy określonym w załączniku nr 4 do zarządzenia.
Warto zauważyć, że w niektórych interpretacjach, na przykład w kontekście postępowania konkursowego na 2023 rok organizowanego przez OW NFZ w Katowicach, jeden etat przeliczeniowy był równoznaczny z 15 tysiącami punktów miesięcznie. Wówczas kontraktowano nie mniej niż 0,5 etatu przeliczeniowego (7,5 tys. pkt/miesięcznie, co odpowiadało minimum 15 godzinom pracy tygodniowo, realizowanym przez co najmniej 2 dni w tygodniu po 7 godzin i 30 minut). Podobnie, 0,75 etatu przeliczeniowego oznaczało 11,25 tys. punktów miesięcznie, czyli 22 godziny i 30 minut pracy tygodniowo, realizowane przez co najmniej 3 dni po 7 godzin i 30 minut.
Zmiany w finansowaniu świadczeń stomatologicznych
Projektowane przepisy mają być stosowane do rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej udzielanych od dnia 1 lipca 2023 r. Dodatkowo, prezes Narodowego Funduszu Zdrowia proponuje zniesienie odrębnych kwot zobowiązania w przypadku finansowania świadczeń rozliczanych pakietami. Proponowana zmiana obejmuje finansowanie wszystkich świadczeń stomatologicznych w danym zakresie świadczeń (rozliczanych jednostkowo lub pakietami) w ramach jednej kwoty zobowiązania.
Zmiany te są związane z treścią raportu Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji w sprawie zmiany sposobu lub poziomu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej w związku ze wzrostem najniższego wynagrodzenia wprowadzanym ustawą z dnia 26 maja 2022 r.
W projekcie rozporządzenia, w przypadku wszystkich zakresów świadczeń stomatologicznych, w których stosowana jest kalkulacyjna wielkość etatu przeliczeniowego, wprowadzony zostaje wskaźnik wzrostu 5,57% kwoty zobowiązania, wynikający ze wzrostu wolumenu świadczeń.
Zasady zawierania umów z NFZ
Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu zawiera umowy z lekarzami na realizację świadczeń. Zazwyczaj umowa jest zawierana na jeden etat przeliczeniowy w odniesieniu do jednego lekarza pracującego w określonym wymiarze czasu pracy, lub na nie mniej niż pół etatu przeliczeniowego w odniesieniu do jednego lekarza. Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może wyrazić zgodę na realizację przez jednego lekarza świadczeń w wymiarze większym lub mniejszym niż określony w standardowych zasadach. W uzasadnionych sytuacjach dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu może odstąpić od standardowych zasad oraz ustalić inną wartość etatu przeliczeniowego niż wielkość kalkulacyjna.
W kontekście zawierania umów, istotne jest również rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2009 r. w sprawie wykazów świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia stomatologicznego, które precyzuje szczegółowy katalog zakresów i świadczeń.
Wyzwania i kontrowersje
Pomimo wprowadzanych zmian, środowisko stomatologiczne wyraża obawy dotyczące niedoszacowania publicznej opieki stomatologicznej. Jak podkreśla dr n. med., cała stomatologia w ramach programów dotowanych przez państwo jest dramatycznie niedoszacowana, co wskazuje na brak kompetencji osób podejmujących decyzje.
Pojawiają się również wątpliwości interpretacyjne dotyczące stosowania przepisów. Na przykład, kwestia tego, czy można zatrudnić dwóch lekarzy po 1/8 etatu zamiast jednego lekarza na 1/4 etatu przeliczeniowego, budzi pytania. W kontekście zakładów opieki zdrowotnej, ustawa o ZOZ może nakładać pewne wymogi dotyczące czasu pracy, które nie zawsze są zgodne z interpretacjami NFZ, co prowadzi do sytuacji, w której placówki muszą przedstawiać różne grafiki pracy w dokumentacji kadrowej i w umowie z NFZ.
W przypadku świadczeń stomatologicznej pomocy doraźnej, jednostką rozliczeniową jest ryczałt obejmujący gotowość do udzielania świadczeń w określonym czasie, zazwyczaj w dni powszednie od godziny 19:00 do godziny 7:00, a w weekendy i święta przez całą dobę.
Szpitale do LIKWIDACJI? Na co idą nasze składki w NFZ! Wynagrodzenia lekarzy
Dowodem wykonania protezy zębowej, aparatu ortodontycznego lub ich naprawy jest zlecenie świadczenia protetycznego/świadczenia ortodontycznego, zawierające informacje określone w załączniku nr 5 do zarządzenia, w którym świadczeniobiorca potwierdza odbiór wykonanej pracy protetycznej.
Tabela: Wartość etatu przeliczeniowego w wybranych okresach
| Okres | Wartość etatu przeliczeniowego (punkty) | Podstawa prawna/źródło |
|---|---|---|
| Przed 26.05.2022 r. (przykład) | 15 000 | Zarządzenie nr 94/2014/DSOZ |
| Od 1 lipca 2023 r. (projekt) | 15 836 (z uwzględnieniem wskaźnika wzrostu 5,57%) | Projekt rozporządzenia Prezesa NFZ |
Ważne jest również, aby świadczeniodawca realizujący umowę w zakresie Programu dołączał do rachunku sprawozdanie z procedur wykonanych pacjentom objętym Programem, zawierające dane zawarte we wzorze stanowiącym załącznik nr 5 do umowy.
tags: #etat #przeliczeniowy #w #sluzbie #zdrowia