Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego jest kluczowym krokiem w rozwoju kariery nauczyciela w Polsce. Proces ten składa się z kilku etapów, które mają na celu ocenę kwalifikacji, umiejętności oraz osiągnięcia zawodowe nauczyciela.
Kto może ubiegać się o stopień nauczyciela mianowanego?
Stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego nadaje się nauczycielowi w drodze decyzji administracyjnej po spełnieniu przez niego szeregu warunków. Zgodnie z art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, nauczyciel kontraktowy składa wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego w roku uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu. Nauczycielowi kontraktowemu, który złoży wniosek do 30 czerwca danego roku, właściwy organ wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu zawodowego w terminie do dnia 31 sierpnia danego roku.
Proces składania wniosku
Nauczyciel składa wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego do organu prowadzącego szkołę lub przedszkole (np. do Urzędu Gminy, Urzędu Miasta, Powiatu...). Wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego powinien określać imię (imiona) i nazwisko, datę urodzenia i adres do korespondencji nauczyciela, a także miejsce jego zatrudnienia i zajmowane stanowisko oraz powinien być opatrzony jego podpisem. Należy do niego dołączyć oryginały lub kopie dokumentów potwierdzających spełnianie warunków niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Wszystkie kopie muszą być podpisane i potwierdzone za zgodność z oryginałem.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty takie jak:
- Akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego.
- Zaświadczenie o zatrudnieniu.
- Kopie dokumentów potwierdzających kwalifikacje.
- Potwierdzoną kopię sprawozdania.
- Kopię oceny dorobku zawodowego.
Formularz wniosku dostępny jest również w Starostwie Powiatowym w Lublińcu w Wydziale Edukacji pok. Nie, sprawy nie można załatwić bez konieczności przychodzenia do urzędu.
Egzamin przed komisją egzaminacyjną
Egzamin przed komisją egzaminacyjną składa się z kilku części:
Skład komisji
W skład komisji egzaminacyjnej wchodzą:
- Przedstawiciel organu prowadzącego szkołę.
- Przedstawiciel organu sprawującego nadzór.
- Dyrektor szkoły.
- 2 ekspertów z listy ekspertów MEN.
- Na prośbę nauczyciela przedstawiciel związków zawodowych.
Komisję egzaminacyjną powołuje organ, który nadaje nauczycielowi stopień nauczyciela mianowanego, tj. organ prowadzący szkołę.
Przebieg egzaminu
Egzamin składa się z następujących części:
- Prezentacja dorobku zawodowego.
- Rozwiązanie problemu w oparciu o przepisy prawa.
- Wykonanie zadania z użyciem narzędzi multimedialnych.
- Odpowiedzi na pytania członków komisji.
Prezentacja dorobku zawodowego
Nauczyciel przedstawia swoje osiągnięcia i działania podejmowane w okresie stażu. Prezentacja może obejmować różnorodne formy, takie jak prezentacje multimedialne, portfolio czy prezentacja ustna. Podczas prezentacji dorobku nauczyciel odnosi się do realizacji 8 wymagań. Pamiętaj, że każdy organ prowadzący ma swoje wytyczne odnośnie czasu trwania prezentacji dorobku. W moim było to maksymalnie 15 minut. Jak wspomniałam, na początku stres był spory, jednak stopniowo opadał wraz z każdym kolejnym działaniem, o którym opowiadałam. Dobrze opracowana prezentacja dała mi bardzo dużo. Po pierwsze, była ułatwieniem podczas opowiadania o swoich dokonaniach, ale również wyczerpałam w niej wiele tematów, o które mogła mnie zapytać komisja. Znając czas, który masz na przedstawienie dorobku, spróbuj przećwiczyć przemowę w domu. Ja to zrobiłam i bardzo dobrze, bo wersja pierwotna zajęła mi 40 minut. Podczas prezentacji dorobku skup się na najważniejszych i najciekawszych aspektach Twojej pracy. Jak zapewne się domyślasz, nie jest możliwe, aby opowiedzieć o 3 latach swojej pracy w ciągu 15 minut, dlatego zrób właściwą selekcję. Postaraj się nie dać onieśmielić komisji.
Rozwiązanie problemu
Komisja zadaje nauczycielowi hipotetyczny problem, który może mieć miejsce podczas wykonywanej pracy w przedszkolu lub szkole. Nauczyciel prezentuje sposób jego rozwiązania, przy tym wskazując przepis, podstawę prawną, na której oparł swoją wypowiedź.
Wykonanie zadania z wykorzystaniem narzędzi multimedialnych
Nauczyciel wykonuje zadanie zaproponowane przez komisję. Posługuje się przy tym dostępnym podczas komisji sprzętem.
Odpowiedzi na pytania członków komisji
Nauczyciel odpowiada na pytania, które kolejno mogą zadawać członkowie komisji lub osoba wyznaczona przez przewodniczącego. Wcześniej, po otrzymaniu od członków komisji, zapisuje je w protokole. Po odpowiedzi na pytania, opuszcza komisję.
Decyzja komisji egzaminacyjnej, ocena i przyznanie punktacji
Po przeprowadzeniu egzaminu członkowie komisji przyznają punktację, od 0-10 pkt. Po odrzuceniu skrajnych, najniższej i najwyżej, oblicza się średnią. Aby nauczyciel zdał egzamin musi otrzymać średnią co najmniej 7 pkt. Komisja wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Decyzja jest przekazywana nauczycielowi po zaproszeniu go ponownie do sali, w której odbywał się egzamin, następnie na piśmie w formie zaświadczenia. W przypadku pozytywnej decyzji nauczyciel otrzymuje w wyznaczonym terminie akt nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Jest to formalny dokument potwierdzający awans zawodowy.
Jeżeli nauczyciel nie zdał egzaminu, to nie wydaje się mu żadnego zaświadczenia. Zgodnie z art. 9g ust. 7b KN obowiązany jest odbyć dodatkowe przygotowanie do zawodu nauczyciela w wymiarze roku i 9 miesięcy. W ostatnim roku odbywania dodatkowego przygotowania do zawodu nauczyciela nauczyciel, który w tym okresie uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy, ponownie przeprowadza zajęcia, w wymiarze 1 godziny, w obecności komisji powołanej przez dyrektora szkoły.
Oczekiwania finansowe nauczycieli
Urszula Woźniak z ZNP przekazuje oczekiwania nauczycieli na 2025 r. Nauczyciele oczekują, aby ich wynagrodzenia były o drugie tyle wyższe. Na chwilę obecną nauczyciel dyplomowany powinien zarabiać 10 tys. zł netto (na rękę), nauczyciel mianowany - 9 tys. zł netto, a początkujący około 7-7,5 tys. zł netto. Takie płace pozwoliłyby na odbudowywanie prestiżu zawodu nauczyciela w Polsce, a w konsekwencji zainteresowałyby tym zawodem młode pokolenie.
Po planowanej 5% podwyżce wynagrodzeń:
- Nauczyciel początkujący: 5153 zł brutto (około 3960 zł netto)
- Nauczyciel mianowany: 5310 zł brutto (około 4080 zł netto)
- Nauczyciel dyplomowany: 6211 zł brutto (około 4700 zł netto)
Pani Urszula Woźniak podaje przykład wynagrodzenia osoby zatrudnionej w szkole na stanowisku pomocy kuchennej oraz zarobki pomocy nauczyciela. W pierwszym przypadku obowiązuje minimum ustawowe czyli 4666 zł brutto (pierwsza kategoria zaszeregowania). Tymczasem pomoc nauczyciela otrzymuje 4720 zł brutto plus 20% premii (około 900 zł) i dodatek 250 zł za ciężką pracę, co łącznie daje 5870 zł brutto. Dla porównania nauczyciel początkujący nie jest w stanie osiągać takich zarobków.
Kolejnym poruszanym w wywiadzie tematem była zbyt niska różnica pomiędzy wynagrodzeniem nauczyciela początkującego i nauczyciela mianowanego - jedyne 157 zł brutto. Tak małe zróżnicowanie jest nieadekwatne do czasu i wysiłków, jakie trzeba poświęcić w celu zdobycia awansu zawodowego (m.in. egzaminy, ocena trwają minimum 4 lata). Zdaniem pani Urszuli Woźniak zniechęca to młodych nauczycieli do pozostawania w zawodzie ze względu na brak perspektyw. Obecnie tylko 5% nauczycieli do osoby do 35 roku życia, a w ciągu ostatniego roku ze szkoły odeszło 13 tys.
Jak przygotować się do egzaminu na stopień nauczyciela mianowanego
Egzamin na stopień nauczyciela mianowanego to ważne wydarzenie w karierze nauczyciela. Dokładne przygotowanie, zrozumienie procedury i skupienie się na swoich mocnych stronach z pewnością pomogą w osiągnięciu sukcesu.
tags: #egzamin #mianowany #pani #panufnik