Przedsiębiorca, który ma siedzibę lub stałe miejsce wykonywania działalności na terytorium Polski i zatrudnia pracowników, może ich tymczasowo kierować do pracy na terytorium innego państwa Unii Europejskiej (UE), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) lub Szwajcarii w ramach usług świadczonych przez swoją firmę za granicą. Ten tryb to delegowanie w ramach świadczenia usług.
Pracownikiem delegowanym może być również cudzoziemiec - obywatel państwa trzeciego, który wykonuje pracę w firmie mającej siedzibę lub stałe miejsce wykonywania działalności w Polsce, pod warunkiem, że przybywa i pracuje w Polsce legalnie. Pracodawca może delegować takiego pracownika do innego kraju UE, EOG lub Szwajcarii na takich samych warunkach jak obywatela polskiego. Należy jednak sprawdzić, czy państwo przyjmujące nie będzie od takiego pracownika wymagało tytułu pobytowego.
W praktyce oznacza to, że musisz zapewnić pracownikowi delegowanemu wszystkie składniki wynagrodzenia i dodatki, które byłyby należne lokalnemu pracownikowi wykonującemu pracę w tej samej branży, zawodzie i regionie. Pamiętaj, że do wynagrodzenia pracownika delegowanego nie można zaliczać kwot wypłaconych pracownikowi delegowanemu na pokrycie wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, jak na przykład: koszt podróży do i z miejsca delegowania, koszt wyżywienia i zakwaterowania.
Pamiętaj! Przepisy dopuszczają jednak możliwość odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w kraju, z którego pracownik został delegowany, czyli w Polsce. Jeżeli spełniasz powyższe warunki i chcesz, aby pracownik w okresie delegowania podlegał ustawodawstwu polskiemu w zakresie ubezpieczeń społecznych, to musisz wystąpić do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie dla pracownika delegowanego poświadczonego formularza A1. Zaświadczenie A1 potwierdza odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika w kraju siedziby pracodawcy delegującego, czyli w Polsce.
Pracownicy delegowani w okresie delegowania mają prawo do świadczeń medycznych w państwie przyjmującym. Świadczenia są udzielane na zasadach obowiązujących w tym państwie i w placówkach, które mają zawartą umowę z tamtejszą kasą chorych (odpowiednikiem NFZ). Świadczenia są udzielane na podstawie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (karta EKUZ). O wydanie karty EKUZ może wnioskować pracownik delegowany lub reprezentujący go, upoważniony pracodawca delegujący.
Nowe zasady delegowania pracowników do Austrii
Od 1 czerwca 2017 r. obowiązują zmiany, które modyfikują przede wszystkim uregulowania dotyczące zgłaszania delegowania do Austrii oraz posiadania dokumentów podczas delegacji.
Pracodawca zagraniczny wysyłający pracowników do pracy w Austrii jest obowiązany zgłosić ten fakt odpowiednim służbom austriackim. Obowiązek zgłaszania wjazdu pracowników zagranicznych do Austrii statuuje ustawa o zwalczaniu dumpingu płacowego i socjalnego - Bundesgesetz, mit dem ein Gesetz zur Bekämpfung von Lohn- und Sozialdumping (STF: U. Nr 44/2016). Stosownie do dyspozycji § 19 ust. 1 wskazanej ustawy: Pracodawcy i pracownicy tymczasowi mający siedzibę w państwie członkowskim UE, państwie EOG lub Konfederacji Szwajcarskiej muszą zgłaszać zatrudnienie pracowników delegowanych do Austrii i pracowników wynajmowanych do Austrii. Zgłoszenia należy dokonać oddzielnie dla każdego delegowania lub zlecenia. Późniejsze zmiany informacji, o których mowa w ust. 3 lub ust. 4, należy zgłaszać niezwłocznie (powiadomienie o zmianie). Pracodawca, który deleguje pracownika do pracy w Austrii, jest uważany za pracodawcę do celów obowiązków sprawozdawczych wynikających z niniejszego ustępu oraz ust. Organem właściwym do dokonania zgłoszenia jest Zentrale Koordinationsstelle für die Kontrolle der illegalen Beschäftigung (ZKO) - Centralna Placówka ds. Zgłoszenie należy wykonać przed podjęciem pracy przez pracowników.
Zgłoszenia dokonuje się za pośrednictwem formularza internetowego. Nie ma jednego uniwersalnego wzoru formularza. Zaznaczyć należy, iż wprowadzono limit czasu, w jakim formularz powinien zostać wypełniony. Po wysłaniu formularza na ekranie komputera pojawia się numer operacji oraz plik pdf. Numer operacyjny stanowi potwierdzenie skutecznej transmisji danych i należy go podawać w kontaktach z urzędami. Dokument pdf jest zapisem zgłoszenia. Aktualizacja zgłoszenia jest dopuszczalna jedynie w wypadku gdy zleceniodawca się nie zmienia. Aktualizacja zgłoszenia powinna nastąpić niezwłocznie. Pod terminem „niezwłocznie” rozumieć należy „dzień zaistnienia zmiany”. Nie jest koniecznym przygotowanie zgłoszenia aktualizacyjnego, ani nowego zgłoszenia, jeżeli w granicach objętych pierwotnym zgłoszeniem ma miejsca krótka, nie dłuższa niż 1 tydzień, przerwa w pobycie na terenie Austrii, a zmianie nie ulegają dane podane w zgłoszeniu pierwotnym.
Przepisy austriackie nakładają na pracodawcę obowiązek przechowywania szeregu dokumentów. Co do zasady, dokumentacja winna być przechowywana w miejscu wykonywania pracy. Zgłaszający może jednak wskazać w formularzu zgłoszeniowym inne miejsce przechowywania dokumentacji. W pewnych sytuacjach można skorzystać ze szczególnych form zgłoszenia pracy w Austrii. Zgłoszenie ramowe może zostać wysłane jeżeli oddelegowania mają charakter powtarzający się oraz następują w ramach jednej umowy o świadczenie usług zawartej z tym samym kontrahentem w Austrii, bądź w ramach jednego koncernu. Musi ono zostać złożone przed pierwszym świadczeniem pracy na terenie Austrii. Zgłoszenie ramowe powinno obejmować okres maksymalnie do 6 miesięcy oraz odnosić się do kontrahenta w Austrii, a także wskazywać wszystkie osoby wysyłane do tego państwa. Zgłoszenie zbiorcze może zostać złożone jeżeli w Austrii będzie realizowane kilka tego samego rodzaju umów o świadczeniu usług dla kilku różnych zleceniobiorców, a okres objęty zgłoszeniem nie może przekraczać jednego tygodnia.
Niewywiązanie się z obowiązku dokonania zgłoszenia, jak również brak zawiadomienia o jego zmianach stanowi wykroczenie administracyjne podlegające karze grzywny w wysokości do 20 000 EUR.
Wynagrodzenie, czas pracy i urlop w Austrii
Szczególnie istotna jest wysokość wypłacanego wynagrodzenia za pracę, które nie może być niższe od austriackiej płacy minimalnej. W Austrii wynagrodzenie minimalne ustala się przeważnie w układach zbiorowych pracy, obowiązujących dla poszczególnych branż. Najpierw należy zatem ustalić, jaki układ zbiorowy pracy ma zastosowanie do działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Następnie należy prawidłowo zakwalifikować pracowników zgodnie z tabelą wynagrodzeń. Innymi słowy na wysokość wynagrodzenia minimalnego wpływa także rodzaj wykonywanej pracy oraz doświadczenie zawodowe pracownika. Ponadto konieczne jest uwzględnienie nie tylko stałego wynagrodzenia minimalnego, lecz także np. zasad wynagradzania za pracę w godzinach nadliczbowych.
Zgodnie z uregulowaniami obowiązującymi w Austrii czas pracy nie może przekraczać 8 godzin dziennie i 40 godzin w tygodniu. Przy nadgodzinach dzienny czas pracy nie może przekroczyć 10 godzin (8 godzin pracy i 2 godziny nadgodzin maksymalnie), a tydzień pracy nie może być wydłużony o więcej niż 10 godzin, tj. przekroczyć 50 godzin w tygodniu. Za nadgodziny wypłacany jest dodatkowy suplement w wysokości 50% wynagrodzenia lub nadgodziny są zwracane w dodatkowym czasie wolnym. Jeśli dzień pracy przekracza 6 godzin, musi być zapewniona 30-minutowa przerwa w pracy. Oprócz dziennego i tygodniowego czasu odpoczynku każdemu pracownikowi przysługuje prawo do przynajmniej 4-tygodniowego rocznego płatnego urlopu wypoczynkowego. Jeżeli wymiar urlopu w Austrii jest większy niż według przepisów kraju ojczystego, wówczas po zakończeniu okresu oddelegowania pracownikowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Wynagrodzenie urlopowe przysługuje za część różnicy pomiędzy wyższym wymiarem urlopu według prawa austriackiego a wymiarem urlopu, przysługującym mu według prawa kraju ojczystego, proporcjonalną do okresu oddelegowania.
Pracownikom delegowanym trzeba zapewnić zwrot kosztów podróży, zakwaterowania i wyżywienia na zasadach przewidzianych w austriackich przepisach i układach zbiorowych pracy. Jeśli pracodawca delegujący udostępnia pracownikom pomieszczenia do celów mieszkalnych, muszą one spełniać określone minimalne standardy, takie jak dostęp do światła naturalnego, urządzeń kuchennych, odpowiednie ogrzewanie itp.
Dokumentacja wymagana podczas delegacji
Podczas wykonywania pracy w Austrii organy kontrolne muszą mieć możliwość wglądu do określonej dokumentacji - w formie papierowej lub elektronicznej. Organy nadzorcze mogą zażądać przekazania dokumentów płacowych, takich jak umowa o pracę, dokumenty dotyczące zaszeregowania płacowego, ewidencja wynagrodzeń, ewidencja czasu pracy i ewidencja wypłat wynagrodzeń, również do jednego miesiąca po zakończeniu delegowania lub wynajmowania.
Do najważniejszych dokumentów należą (w zależności od konkretnego przypadku): kopia zgłoszenia delegowania, umowa o pracę lub dokumentacja zawierająca istotne postanowienia umowy, dokumenty dotyczące zaszeregowania taryfowego wynagrodzenia, zapisy płacowe w związku z premiami (np. wynagrodzenia za pracę w warunkach niebezpiecznych) lub dodatkami, zapisy czasu pracy, dowody wypłaty pensji, pozwolenie na pracę dla pracowników państw trzecich, zaświadczenie A1 lub równoważne dokumenty. Dokument potwierdzający zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego A1 nie wymaga tłumaczenia.
Odpowiednie władze (Abgabenbehörden) są uprawnione do wstępu na każde miejsce pracy w Austrii w celu sprawdzenia czy wymagane dokumenty są przechowywane i mogą robić kopie tych dokumentów bez dodatkowego pozwolenia.
Podwójne opodatkowanie i ubezpieczenie społeczne
Pracownik podlega obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich przychodów (w szczególności wynagrodzenia za pracę) bez względu na miejsce ich uzyskania, jeżeli jest polskim rezydentem podatkowym. W takim przypadku należy w pierwszej kolejności stosować przepisy umów lub konwencji międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartych pomiędzy Polską a tym drugim państwem, w którym kryteria rezydencji podatkowej pracownika się pokrywają.
Co do zasady zastosowanie mają przepisy kraju, w którym dana osoba w rzeczywistości pracuje (jako osoba zatrudniona lub samozatrudniona) i tam też muszą być opłacane składki. Nie ma znaczenia, gdzie taka osoba zamieszkuje. Od tej zasady istnieje jednak wyjątek dotyczący pracowników delegowanych do wykonywania pracy za granicą - jeżeli okres delegowania nie przekracza dwóch lat: mogą pozostać ubezpieczeni i opłacać składki w kraju, z którego zostali czasowo wysłani.
Jeżeli przekroczysz 24-miesięczny okres delegowania, możesz wystąpić do właściwego terytorialnie oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z wnioskiem o zawarcie porozumienia w szczególnym trybie na mocy art. 16 rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (jest to tak zwane porozumienie wyjątkowe).
KRYTYCZNE BŁĘDY przy ZWALNIANIU PRACOWNIKA. Jak ich uniknąć?
tags: #delegacja #pracownikow #do #austri #zasady