Pułkownik Konstanty Drucki-Lubecki, postać łącząca w sobie arystokratyczne korzenie z wojskowym kunsztem, w 1939 roku po raz kolejny stanął w obronie Polski. Jego życie i służba to przykład wierności ojczyźnie w burzliwych czasach.
Konstanty, syn księcia Hieronima Druckiego-Lubeckiego, urodził się w marcu 1893 roku w rodowym majątku Porochońsk. Wychował się w atmosferze ziemiańskiej tradycji, zdobywając pierwsze wykształcenie pod okiem guwernerów. Następnie kontynuował naukę w elitarnej Carskiej Aleksandrowskiej Szkole w Petersburgu, którą ukończył w maju 1914 roku, tuż przed wybuchem I wojny światowej. W lipcu tego samego roku wstąpił do armii rosyjskiej, kończąc Oficerską Mikołajewską Szkołę Kawaleryjską.
Służbę rozpoczął w 17. Pułku Huzarów Niżnogorodzkich, a następnie w 12. Pułku Huzarów Achtyrskich. Jako wywiadowca frontowy wziął udział w słynnej ofensywie brusiłowskiej w 1916 roku, gdzie został ranny. Po wybuchu Rewolucji Lutowej w Rosji, w 1917 roku, wraz z rotmistrzem Konstantym Plisowskim zorganizował w Odessie polski szwadron z żołnierzy służących w rosyjskiej armii. Wiosną 1918 roku wstąpił do 3. Pułku Ułanów I Korpusu Polskiego na Białorusi, pełniąc funkcję oficera łącznikowego między polskimi jednostkami w Odessie a Korpusem.
Już w początkach swojej służby wojskowej wykazał się odwagą. W gazecie „Żołnierz Polski” z 26 kwietnia 1918 roku odnotowano jego bohaterstwo podczas walk z bolszewikami pod Kożanką, gdzie jako porucznik uratował szwadron przed zniszczeniem. Za odwagę wykazaną w walkach z bolszewikami pod Żłobinem, Zabolociem i Czerwonym Brzegiem, a także podczas przejścia z Odessy do Bobrujska, znalazł się na liście oficerów 3. Pułku Ułanów wyróżnionych przez Dowództwo I Korpusu Polskiego.
W czasie wojny polsko-bolszewickiej Konstanty Drucki-Lubecki dowodził polskimi jednostkami Samoobrony Wileńskiej. W 1920 roku, służąc w 13. Pułku Ułanów, brał udział w walkach z bolszewikami nad Berezyną i w kontrofensywie pod Warszawą. Jego szwadron dotarł do Kojdanowa, prowadząc rozpoznanie w kierunku Mińska, a w krwawych bojach przedarł się do Pryłuk i Loszycy. Za tę operację, 29 października 1921 roku, został odznaczony Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari V stopnia.
W październiku 1920 roku rotmistrz Drucki-Lubecki uczestniczył w buncie Lucjana Żeligowskiego, który doprowadził do powstania Litwy Środkowej. W 1922 roku został przeniesiony do służby w 23. Pułku Ułanów Grodzieńskich, gdzie awansował na stopień majora. W październiku 1923 roku podjął studia w Wyższej Szkole Wojskowej, a rok później poślubił księżniczkę Marię Antoninę Krasińską, z którą miał dwie córki: Teresę i Elżbietę.
Jego kariera wojskowa rozwijała się dynamicznie. W 1925 roku uzyskał dyplom oficera Sztabu Generalnego. W latach 1929-1932 dowodził 2. Pułkiem Szwoleżerów Rokitniańskich, a w 1932 roku otrzymał stopień pułkownika dyplomowanego. W latach trzydziestych XX wieku wykładał w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu oraz kierował Katedrą Taktyki w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie. Był autorem prac naukowych, w tym podręcznika „Taktyka kawalerii”.
W obliczu nadciągającego konfliktu, we wrześniu 1939 roku, pułkownik Konstanty Drucki-Lubecki dowodził Wileńską Brygadą Kawalerii. Brygada weszła w skład Armii „Prusy” i brała udział w ciężkich walkach z Niemcami w rejonie Piotrkowa. 6 września 1939 roku 23. Pułk Ułanów Grodzieńskich utracił łączność z dowództwem, a pozostałe pułki Wileńskiej Brygady Kawalerii rozpoczęły odwrót w kierunku Wisły, ponosząc straty w wyniku nalotów niemieckiego lotnictwa.
Wycofując się przez Maciejowice, gdzie w 1794 roku Tadeusz Kościuszko dostał się do niewoli rosyjskiej, polscy kawalerzyści bronili przeprawy pod tą miejscowością. W obliczu krytycznej sytuacji, pułkownik Drucki-Lubecki podjął decyzję o dołączeniu do Nowogrodzkiej Brygady Kawalerii pod dowództwem generała Władysława Andersa. Podczas odwrotu w kierunku granicy z Rumunią, 26 września 1939 roku, pułkownik został ciężko ranny i w okolicach wsi Leszczezna dostał się do niewoli sowieckiej. Jak sam zaznaczył w liście do domu: „Dziwny zbieg okoliczności: walczyłem z Niemcami, a dostałem się do niewoli sowieckiej”.
Ranny książę był przetrzymywany najpierw w szpitalu, a następnie w więzieniu NKWD w Samborze. Tam, wbrew okolicznościom, powtarzał współwięźniom, że choć kampania wrześniowa była przegraną bitwą, koniec wojny będzie zwycięski dla Polski. Wiosną 1940 roku został skierowany do więzienia NKWD w Kijowie, gdzie najprawdopodobniej został rozstrzelany. Jego nazwisko znajduje się na tzw. Ukraińskiej Liście Katyńskiej pod numerem 980.
Pośmiertnie, w 1964 roku, pułkownik Konstanty Drucki-Lubecki został awansowany do stopnia generała brygady.
Postać pułkownika Konstantego Druckiego-Lubeckiego jest przykładem poświęcenia i odwagi w obronie ojczyzny. Jego życie, od arystokratycznych początków po służbę na frontach I wojny światowej i wojny polsko-bolszewickiej, a wreszcie w kampanii wrześniowej 1939 roku, stanowi ważny rozdział w historii Polski.
Konstanty Maria Józef Drucki-Lubecki (ur. 13 marca 1893 w majątku Porochońsk, zm. wiosną 1940 w Kijowie) był polskim arystokratą, wojskowym i oficerem.
- Dzieciństwo i edukacja: Urodził się w książęcej rodzinie o litewsko-ruskich korzeniach. Wychowywał się w majątkach ziemskich, a edukację rozpoczął pod okiem guwernerów. Następnie ukończył Cesarskie Aleksandrowskie Liceum w Petersburgu (1914) oraz Oficerską Mikołajewską Szkołę Kawaleryjską.
- Służba w armii rosyjskiej: Służył w 17. Pułku Huzarów Niżnogorodzkich i 12. Pułku Huzarów Achtyrskich. Brał udział w operacji alaszkierckiej (I wojna światowa) i ofensywie brusiłowskiej. Za bohaterstwo odznaczony Orderem Świętej Anny IV stopnia i Orderem Świętego Stanisława III stopnia.
- Służba w Wojsku Polskim: Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, w 1917 roku wstąpił do polskiego szwadronu w Odessie, a następnie do 3. Pułku Ułanów I Korpusu Polskiego. W 1918 roku został przyjęty do Wojska Polskiego w stopniu rotmistrza.
- Wojna polsko-bolszewicka: Dowodził polskimi jednostkami Samoobrony Wileńskiej. W 1920 roku brał udział w walkach z bolszewikami, m.in. pod Warszawą i w rozpoznaniu w kierunku Mińska. Za zasługi odznaczony Krzyżem Orderu Wojennego Virtuti Militari V stopnia.
- Okres międzywojenny: Po wojnie kontynuował karierę wojskową, awansując do stopnia pułkownika dyplomowanego. Służył w 23. Pułku Ułanów Grodzieńskich, dowodził 2. Pułkiem Szwoleżerów Rokitniańskich. Wykładał w Centrum Wyszkolenia Kawalerii i Wyższej Szkole Wojennej.
- Kampania wrześniowa 1939: Dowodził Wileńską Brygadą Kawalerii, która walczyła z Niemcami. Po ciężkich walkach i poniesionych stratach, 26 września 1939 roku został ciężko ranny i dostał się do niewoli sowieckiej.
- Tragiczny los: Po trafieniu do niewoli był leczony w szpitalu, a następnie więziony w Samborze i Kijowie. Wiosną 1940 roku padł ofiarą zbrodni katyńskiej. Pośmiertnie awansowany do stopnia generała brygady.
Warto pamiętać o osobach takich jak Konstanty Drucki-Lubecki, których życie było naznaczone służbą i poświęceniem dla Polski.
Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki, minister skarbu Królestwa Polskiego, którego wnukiem był Konstanty, był postacią kluczową dla odbudowy gospodarczej Polski po okresie wojen napoleońskich. Jego reformy, choć kontrowersyjne, położyły podwaliny pod rozwój przemysłu i bankowości. Wprowadził politykę protekcjonistyczną, wspierał budowę dróg i kanałów, a także założył Towarzystwo Kredytowe Ziemskie i Bank Polski. Jego działania miały na celu wzmocnienie pozycji gospodarczej Królestwa Polskiego w ramach Imperium Rosyjskiego.
Franciszek Ksawery Drucki-Lubecki był zwolennikiem ugody z Rosją i przeciwnikiem powstania listopadowego. Po upadku powstania pozostał w Rosji, gdzie wszedł w skład Rady Państwa. Jego dorobek jest do dziś przedmiotem dyskusji historyków - jedni widzą w nim wybitnego reformatora, inni symbol politycznego realizmu.
Działalność Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, choć odległa w czasie, stanowi ważny kontekst dla zrozumienia historii Polski i jej walki o zachowanie tożsamości i suwerenności. Jego wysiłki na rzecz rozwoju gospodarczego Królestwa Polskiego, mimo trudnych realiów politycznych, miały długofalowe znaczenie.
Kluczowe informacje o Franciszku Ksawerym Druckim-Lubeckim:
- Urodzony 16 grudnia 1778 roku w Pohoście na Polesiu.
- Minister skarbu Królestwa Polskiego (1821-1830).
- Twórca nowoczesnej bankowości w Polsce (założyciel Banku Polskiego w 1828 r.).
- Wprowadził reformy fiskalne i administracyjne, które zlikwidowały deficyt budżetowy.
- Wspierał rozwój przemysłu (górnictwo, hutnictwo, włókiennictwo) i infrastruktury.
- Był przeciwnikiem powstania listopadowego.
- Zmarł w Petersburgu w 1846 roku.
Postać Franciszka Ksawerego Druckiego-Lubeckiego, podobnie jak jego wnuka Konstantego, pokazuje złożoność postaw i wyborów w historii Polski, gdzie często trzeba było lawirować między lojalnością wobec zaborcy a dążeniem do zachowania narodowej odrębności.
tags: #delegacja #drucki #lubecki