W polskim prawie pracy kwestia wliczania okresu stażu absolwenckiego do stażu urlopowego budzi pewne wątpliwości, jednak istnieje ugruntowane stanowisko w tej sprawie, które opiera się na interpretacji przepisów i stanowiskach organów nadzorczych.
Czym jest staż zawodowy?
Zgodnie z przyjętą przez przepisy definicją, staż zawodowy to forma nauki zawodu, polegająca na zdobywaniu wiedzy w miejscu pracy. Jest to również jeden z instrumentów aktywizacji zawodowej osób bezrobotnych stosowany przez polskie urzędy pracy. Stażysta jest wówczas zatrudniony w ramach umowy podpisanej z właściwym urzędem pracy.
Staż z urzędu pracy a urlop wypoczynkowy
Zgodnie z prawem, stażyście nie przysługuje urlop wypoczynkowy w potocznym rozumieniu tego słowa, ponieważ nie jest to stosunek pracy jak przy umowach etatowych. Osoba taka nie podlega bezpośrednio żadnemu pracodawcy, umowa podpisana jest bowiem z Urzędem Pracy, dlatego nie obowiązują jej przepisy Kodeksu pracy w zakresie urlopów wypoczynkowych.
Potwierdził to w jednym z wyroków Sąd Najwyższy. Osoba przyjęta na staż w dalszym ciągu, w myśl przepisów, pozostaje bowiem bezrobotna. Nie ma tutaj znaczenia długość czy charakter samego stażu.
Staż a dni wolne na stażu
Trzeba jednak dodać, że przepisy o stażu umożliwiają wzięcie przez stażystę tzw. dni wolnych. Każdemu stażyście przysługuje prawo do wolnego, ale dopiero po 30 dniach kalendarzowych od rozpoczęcia stażu. Stażyście przysługują dwa dni wolnego w ciągu całego miesiąca. Co istotne, może je wybrać w danym miesiącu lub niejako odłożyć na później. Dni te sumują się i możliwe jest nawet wykorzystanie wolnego w ostatnim miesiącu odbywania stażu. Wówczas, w zależności od jego długości, osoba na stażu może zrobić sobie krótkie wakacje. Warto dodać, że w ostatnim miesiącu dni wolne przyznawane są „z góry”, a więc stażysta nabywa do nich prawo już w chwili rozpoczęcia miesiąca.
Zgodnie z umową o staż dni wolne są płatne. Wynagrodzenie ma w przypadku stażysty postać stypendium. Zgodnie z prawem nie jest ono obniżone z powodu wykorzystania przez stażystę dni wolnych. Można więc powiedzieć, że mamy do czynienia z czymś, co z pozoru przypomina urlop wypoczynkowy.
Wliczanie stażu absolwenckiego do stażu urlopowego
Okresy pobierania stypendium przyznanego na okres stażu podlegają wliczeniu do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego. Wynika to z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Jednakże, zgodnie z art. 79 ust. 2 tej ustawy, wymienionych okresów nie wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależy nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego.
Stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy
Główny Inspektorat Pracy (GIP) zajął stanowisko w tej kwestii, stwierdzając dopuszczalność zaliczenia okresu stażu absolwenckiego do stażu urlopowego jako rozwiązanie korzystne dla pracownika. W piśmie GIP czytamy, że: „Przy ustalaniu stażu pracy warunkującego nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego oraz jego wymiaru, okres pobierania stypendium w czasie stażu absolwenckiego jest traktowany równorzędnie z okresem zatrudnienia.”
W podanych okolicznościach wątpliwości budzi możliwość zaliczenia stażu bezrobotnego pokrywającego się z okresem nauki. Wynikają one z braku regulacji analogicznej do art. 155 § 2 K.p., co zdaniem wielu ekspertów pozwala wliczyć ten okres przy ustalaniu wymiaru urlopu wypoczynkowego.
GIP dopuszcza możliwość stosowania w takiej sytuacji per analogiam art. 155 § 2 K.p., jednak zaznacza, że z uwagi na nieuregulowanie tej kwestii w przepisach prawa pracy nie jest możliwe zajęcie jednoznacznego stanowiska. Mimo to, przyjęcie takiego stanowiska jest korzystne dla pracownika.
Przykłady obliczania stażu urlopowego
Przyjrzyjmy się kilku przykładom:
- Pracownik podjął pracę u obecnego pracodawcy od 2 marca 2012 r. Przedstawił dyplom ukończenia szkoły wyższej (studia trwały od 1 października 2007 r. do 30 czerwca 2012 r.) oraz świadectwo pracy za okres od 1 marca 2012 r. do 28 lutego 2013 r. Ukończenie w 2012 r. szkoły wyższej pozwala na uwzględnienie w stażu urlopowym 8 lat, jednak z wyłączeniem biegnącego równolegle zatrudnienia. Pozostały okres pracy (od 1 lipca 2012 r. do 28 lutego 2013 r.) należy zaliczyć do stażu urlopowego. Podejmując zatrudnienie u aktualnego pracodawcy pracownik posiadał 8 lat i 8 miesięcy stażu urlopowego uprawniający do 20 dni urlopu.
- Pracownik od 10 sierpnia 2009 r. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. W momencie podjęcia pracy legitymował się wykształceniem średnim ogólnokształcącym oraz rocznym okresem stażu odbytego od 1 lipca 2008 r. do 30 czerwca 2009 r. Pracownik ten ukończył 6 czerwca 2012 r. studia wyższe o 5-letnim okresie nauczania. Prawo do 26 dni urlopu pracownik uzyska 6 czerwca 2013 r. z zaliczeniem okresów: nauki w szkole wyższej (8 lat) oraz 12 miesięcy zatrudnienia niepokrywającego się z nauką, a także 12 miesięcy pobierania stypendium podczas stażu.
- Pracownik pobierał stypendium na stażu dla bezrobotnych przez 2,5 roku po ukończeniu studiów, a następnie podjął pierwsze w życiu zatrudnienie na podstawie umowy o pracę. Prawo do urlopu nabędzie z upływem 1 miesiąca pracy, ale 2,5 roku pobierania zasiłku zostanie uwzględnione przy liczeniu wymiaru urlopu. Oznacza to, że po przepracowaniu 1 miesiąca pracownikowi będzie przysługiwał urlop w wymiarze 1/12 z 26 dni urlopu.
Staż a praktyka
Wielu myli pojęcia stażu i praktyki, z uwagi na to, że mają zbliżony cel - wejście na rynek pracy. Różnica polega jednak na charakterze stosunku zobowiązaniowego. W przypadku stażystów podpisywana jest stosowna umowa, która określa warunki stażu, przy praktyce umowy należą do rzadkich przypadków. Jednym z najpopularniejszych rodzajów jest np. praktyka uczniowska albo studencka.
Urlop w kolejnej pracy i staż urlopowy - odcinek 3
Podsumowanie
Okres odbywania stażu absolwenckiego, mimo że nie jest to stosunek pracy, wlicza się do stażu urlopowego, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego. Nie wlicza się go jednak do okresu, od którego zależy nabycie prawa do urlopu. W przypadku wątpliwości warto skonsultować się z działem kadr lub prawnikiem specjalizującym się w prawie pracy.
tags: #czy #w #trakcie #stazu #absolwenckiego #nalezy