Szukanie zamiennika dla wygaszanego wskaźnika referencyjnego WIBOR(R), który jest elementem składowym oprocentowania kredytów i pożyczek w złotówkach, już się rozpoczęło.
Czym jest stawka POLONIA?
Jednym z rozwiązań w tym zakresie może być stawka POLONIA. Co to jest? To stawka referencyjna, procentowa wyznaczana przez Narodowy Bank Polski. Określa średnie oprocentowanie niezabezpieczonych depozytów międzybankowych o terminie O/N (overnight), czyli depozytów przyjętych na jeden dzień, z terminem do następnego dnia roboczego. Obecnie stawka POLONIA wykorzystywana jest do wyznaczania oprocentowania niektórych instrumentów finansowych nominowanych w złotówkach i do określania kosztów pieniądza.
Jak obliczana jest wartość stawki referencyjnej POLONIA?
Przy wyznaczaniu aktualnej wysokości stawki POLONIA NBP bierze pod uwagę transakcje przekazywania przez banki środków pieniężnych w zamian za określone oprocentowanie. Depozyty te działają podobnie jak lokaty overnight. Stawka POLONIA ma odzwierciedlać wahania kosztu pieniądza, czyli ceny depozytów na rynku międzybankowym o terminie O/N. Procesem, w ramach którego ustalana jest wysokość stawki referencyjnej POLONIA, jest fixing. Jego uczestnicy mają obowiązek przesłać do NBP informacje dotyczące złożonych oraz przyjętych w danym dniu roboczym niezabezpieczonych depozytów międzybankowych o terminie overnight. Powinni to zrobić do godziny 16:45. Wysokość stawki POLONIA publikowana jest w serwisie informacyjnym polskiego banku centralnego jeszcze tego samego dnia roboczego około godziny 17.
W kolejnych dniach czerwca stawka ta wynosiła:
- 5,12 proc. - 8.06.2022
- 5,61 proc. - 9.06.2022
- 5,67 proc. - 10.06.2022
- 5,61 proc. - 13.06.2022
- 5,63 proc. - 14.06.2022
- 5,70 proc. - 15.06.2022
A ile wynosi WIBOR(R) aktualnie? Na dzień 15 czerwca WIBOR(R) 3M wynosił 6,84 proc., a WIBOR(R) 6M - 7,11 proc.
Czy stawka POLONIA zastąpi WIBOR(R) w 2023 roku?
Istnieją pewne różnice pomiędzy WIBOR(R) a stawką referencyjną POLONIA. WIBOR(R) także jest ustalany na fixingu, ale na podstawie kaskady danych. Jego wysokość jest ustalana około godziny 11.00, przez co nie jest w stanie zobrazować stanu rynku międzybankowego w trakcie całego dnia obrotu, co ma ogromne znaczenie w przypadku krótkoterminowych depozytów, do których zalicza się depozyty O/N.
Teoretycznie stawka POLONIA mogłaby zastąpić WIBOR®, którego likwidacja jest właściwie przesądzona. Jednak wcześniej rząd zaproponował, by banki ustaliły alternatywną stawkę referencyjną, a zadaniem tym zajęła się spółka GPW Benchmark, czyli obecny administrator WIBOR(R)-u. Być może powstanie zupełnie nowy wskaźnik referencyjny. Jeśli banki nie dojdą do porozumienia, rząd narzuci swoje rozwiązania. Wtedy najbardziej prawdopodobne wydaje się, że WIBOR(R) zostanie zastąpiony indeksem POLONIA.
Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego Jacek Jastrzębski poinformował, że zastąpienie wskaźnika WIBOR stawką referencyjną POLONIA w umowach kredytów hipotecznych to wariant rezerwowy. Scenariusz bazowy to stworzenie wskaźnika przez GPW Benchmark, który może zacząć być publikowany "w stosunkowo krótkim czasie". POLONIA jest wariantem rezerwowym, na wypadek gdyby to się nie powiodło, ale zakładamy, że to się powiedzie.
Rządowy pakiet dla kredytobiorców zakładał wprowadzenie od 1 stycznia 2023 r. nowego wskaźnika referencyjnego dla kredytów hipotecznych opartego na stawce overnight (O/N) w miejsce obecnie wykorzystywanego WIBOR-u. Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział, że jeśli sektor bankowy nie wypracuje własnej stawki, to będzie to stawka overnight POLONIA liczona przez NBP.
Jak zmienią się raty kredytu hipotecznego, jeśli stawka POLONIA zastąpi WIBOR(R)?
Likwidacja stawki WIBOR(R) ma wspomóc kredytobiorców hipotecznych, którzy zaciągnęli zobowiązania w złotówkach. Czy jednak rata kredytu realnie może się zmniejszyć, jeśli stawkę WIBOR(R) zastąpi POLONIA? Tak, choć zmiana nie będzie aż tak korzystna dla kredytobiorców, jak można by się spodziewać.
Czy stawka POLONIA będzie korzystniejsza dla kredytobiorców?
Z uwagi na fakt, że stawka POLONIA jest niższa od WIBOR(R)u, wpłynie to korzystnie na obniżenie rat kapitałowo-odsetkowych. Różnice w wysokości stawek sięgają niespełna dwóch punktów procentowych i o tyle mogłoby zmniejszyć się oprocentowanie zobowiązań w złotówkach, gdyby POLONIA zastąpiła WIBOR(R).
Według najnowszych danych NBP stopa referencyjna POLONIA 2 marca 2023 roku wyniosła 6,34%. W tym samym dniu wysokość WIBOR 3M sięgała natomiast 6,94%, a WIBOR 6M - 7,00%. Zastąpienie WIBOR-u niższą stawką POLONIA mogłoby więc przynieść pewne oszczędności dla osób spłacających kredyty hipoteczne. Przykładowo, w przypadku kredytu hipotecznego w kwocie 300 000 zł zaciągniętego na okres 20 lat i z marżą w wysokości 2%, zastąpienie WIBOR-u niższą stawką POLONIA mogłoby przynieść oszczędność rzędu kilkuset złotych miesięcznie.
Stawka POLONIA a kryteria wskaźnika referencyjnego dla kredytów hipotecznych w Polsce
Zamiana WIBOR(R)-u na stawkę referencyjną POLONIA może zostać dokonana tylko wtedy, gdy spełni ona legalną definicję wskaźnika referencyjnego określonego w przepisach BMR. Występują w nich dwa pojęcia, mianowicie indeksu i wskaźnika referencyjnego. Stawka POLONIA spełnia definicję indeksu, jeśli jednak z mocy prawa lub na mocy decyzji banków stawka POLONIA NBP zacznie być wykorzystywana w kredytach hipotecznych jako element stopy procentowej, to wtedy zostanie spełniona definicja legalnego wskaźnika referencyjnego. Wówczas POLONIA mogłaby formalnie zastąpić WIBOR(R).
W 2019 roku Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła, że stawka POLONIA nie spełnia legalnej definicji wskaźnika referencyjnego określonej w rozporządzeniu BMR opartym na przepisach Unii Europejskiej. Powyższe wątpliwości zostały jednak rozwiane. Według Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego stawka POLONIA mogłaby być stawką referencyjną, jeśli np. zostanie zastosowana w kredytach hipotecznych. Spełnienie definicji wskaźnika referencyjnego zależy bowiem od tego, czy indeks jest stosowany w sposób określony w przepisach BMR.
Stałe czy zmienne oprocentowanie – co wybrać po obniżkach stóp procentowych?
Warto zaznaczyć, że choć stawka POLONIA była rozważana jako następca WIBOR, ostatecznie decyzją Komitetu Sterującego Narodowej Grupy Roboczej, następcą WIBOR-u został indeks WIRF-. Niemniej jednak, stawka POLONIA nadal pełni ważną rolę w polskim systemie finansowym jako wskaźnik oprocentowania depozytów międzybankowych o terminie O/N.
tags: #co #zastapila #stawka #polonia