Pracownik, który przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim i jednocześnie złożył wniosek o świadczenie rehabilitacyjne, może mieć wątpliwości dotyczące jego związku z prawem do emerytury. Szczególnie istotne jest to w sytuacji, gdy pracownik osiągnął wiek uprawniający do emerytury, ale nie posiada jeszcze formalnej decyzji o jej przyznaniu.
Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to jest należne przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. O okolicznościach tych orzeka lekarz orzecznik ZUS w I instancji i/lub komisja lekarska tego organu w II instancji. Orzeczenie lekarza orzecznika, od którego nie wniesiono sprzeciwu lub co do którego nie wniesiono zarzutu wadliwości, albo orzeczenie komisji lekarskiej ZUS stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego.
Mimo spełnienia tych przesłanek, świadczenie rehabilitacyjne może nie przysługiwać. Prawną przeszkodą w nabyciu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego jest posiadanie uprawnień m.in. do emerytury. Emeryt lub rencista nie otrzyma też świadczenia rehabilitacyjnego, nawet jeżeli rokuje odzyskanie zdolności do pracy.
Kiedy świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje?
Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do:
- emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy;
- zasiłku dla bezrobotnych;
- zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego;
- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego;
- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia, udzielonego na podstawie odrębnych przepisów;
- tzw. mundurowej emerytury lub renty.
Osoba, która pobiera świadczenie rehabilitacyjne nie może pracować ani w inny sposób dorabiać. Jakiekolwiek zajęcie zarobkowe pozbawi ją prawa do tego świadczenia.
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego
Wysokość świadczenia rehabilitacyjnego wynosi:
- 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy;
- 75% tej podstawy za pozostały okres;
- 100% tej podstawy - jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.
- 100% podstawy wymiaru zasiłku, jeżeli niezdolność do pracy lub niemożność wykonywania pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Procedura ubiegania się o świadczenie rehabilitacyjne
W przypadku przedłużającej się choroby i wyczerpania limitu zwolnienia chorobowego, można złożyć wniosek do ZUS o świadczenie rehabilitacyjne. Samo zwolnienie lekarskie nie wystarczy. Konieczne jest złożenie wniosku (formularz ZNp-7) o to świadczenie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wniosek najlepiej złożyć co najmniej 6 tygodni przed zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego, aby zapewnić ciągłość wypłat. Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9), które wypełnia lekarz, oraz wywiad zawodowy z miejsca pracy (formularz OL-10). Pracodawca lub zleceniodawca, który nie wypłaca sam zasiłków, przekazuje komplet dokumentów wraz z zaświadczeniem płatnika składek (Z-3 lub Z-3a) do ZUS-u. Osoby prowadzące własną firmę i po ustaniu tytułu ubezpieczenia same składają dokumenty w ZUS-ie. Druk OL-10 nie jest wymagany, jeśli niezdolność do pracy powstała po ustaniu okresu ubezpieczenia lub gdy wniosek dotyczy przedłużenia świadczenia rehabilitacyjnego. Formularza tego nie składają również osoby prowadzące działalność gospodarczą.
Oceny stanu zdrowia dotyczącej przyznania lub nieprzyznania świadczenia rehabilitacyjnego dokonuje lekarz orzecznik ZUS. Orzeczenie to można zakwestionować, wnosząc w ciągu 14 dni od jego doręczenia sprzeciw. Zarówno ubezpieczony ma prawo złożyć sprzeciw, jak i Prezes Zakładu może wnieść zarzut wadliwości w stosunku do orzeczenia wydanego przez lekarza orzecznika ZUS. W obu przypadkach sprzeciw i zarzut wadliwości rozpatrywane są przez komisję lekarską ZUS. Na podstawie prawomocnego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS albo komisji lekarskiej, Zakład wydaje decyzję w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego.
ZUS informuje, że termin na rozpatrzenie wniosku i wypłatę świadczenia rehabilitacyjnego wynosi 60 dni od daty wpływu do ZUS kompletnego wniosku o świadczenie, a w przypadku badania przez komisję lekarską - 30 dni od daty wydania orzeczenia.
Świadczenie rehabilitacyjne a emerytura - co należy wiedzieć?
W sytuacji, gdy pracownikowi kończy się świadczenie rehabilitacyjne, a jednocześnie nabywa prawo do emerytury, może pojawić się okres przejściowy. Ważne jest, aby płynnie przejść z jednego świadczenia na drugie. Pracownik przebywający na świadczeniu rehabilitacyjnym powinien - po zakończeniu pobierania tego świadczenia - odzyskać zdolność do wykonywania pracy. Jeżeli tak się nie stanie, a pracownik posiada uprawnienia emerytalne, może ubiegać się o emeryturę po upływie okresu przysługiwania świadczenia rehabilitacyjnego.
Aby pracownik mógł skorzystać z uprawnień emerytalnych po upływie okresu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, niezbędne jest w pierwszej kolejności rozwiązanie umowy o pracę. Jeżeli pracownik zamierza przejść na emeryturę po zakończeniu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, musi nastąpić rozwiązanie stosunku pracy - jest to warunek konieczny. Dopuszczalne jest skorzystanie z możliwości rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika, zgodnie z art. 53 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy.
Pracodawcy są obowiązani do współdziałania z pracownikiem w gromadzeniu dokumentacji niezbędnej do przyznania świadczenia, wydawania pracownikowi lub organowi rentowemu zaświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń i ich wysokości, a także przygotowania wniosku o emeryturę i przedłożenia go za zgodą pracownika organowi rentowemu nie później niż na 30 dni przed zamierzonym terminem przejścia pracownika na emeryturę.
Świadczenie rehabilitacyjne oraz zasiłki chorobowe wliczają się do podstawy wymiaru emerytury. Trzeba jednak wiedzieć, że świadczenie rehabilitacyjne wypłacane po ustaniu stosunku pracy nie podlega już wliczeniu do podstawy wymiaru emerytury w danym roku kalendarzowym wskazanym do obliczenia jej podstawy wymiaru.
ZUS informuje: Kiedy przejść na emeryturę? Dzień i miesiąc może mieć znaczenie!
Świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu zatrudnienia
Ustanie zatrudnienia nie powoduje utraty prawa do korzystania ze świadczenia rehabilitacyjnego, pod warunkiem, że niezdolność do pracy powstała w okresie podlegania ubezpieczeniu. Aby ubiegać się o świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu zatrudnienia, należy wystąpić do ZUS przedkładając wniosek o świadczenie rehabilitacyjne (formularz ZUS Np-7), zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9) oraz oświadczenie (formularz ZUS Z-10).
Pracownik przebywający na świadczeniu rehabilitacyjnym jest chroniony przed rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu długiej nieobecności w pracy tylko przez 3 miesiące, zgodnie z art. 53 Kodeksu pracy.
Zadłużenie wobec ZUS a świadczenie rehabilitacyjne
W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność, współpracujących z taką osobą, lub duchownych, którzy sami opłacają składki, świadczenie rehabilitacyjne przysługuje, o ile ZUS nie stwierdzi na koncie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczających 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę. W przypadku większego zadłużenia, świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje do czasu spłaty całości zadłużenia.
tags: #chorobowy #i #rehabilitacyjny #a #emerytura