Wprowadzenie nowych regulacji dotyczących delegowania pracowników w Unii Europejskiej, mających na celu ujednolicenie zasad i zapewnienie równego traktowania, niesie ze sobą istotne zmiany dla polskich firm. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/957 zmieniająca dyrektywę 96/71/WE w sprawie delegowania pracowników w ramach świadczenia usług została wdrożona do polskiego systemu prawnego, co skutkuje nowymi obowiązkami dla pracodawców i potencjalnymi zmianami w wynagrodzeniach delegowanych pracowników.
Głównym celem nowelizacji przepisów jest zapewnienie pracownikowi delegowanemu wynagrodzenia w takiej wysokości, jaką otrzymuje obywatel kraju wykonujący pracę na tym samym stanowisku („ta sama praca za tę samą płacę”). Państwa członkowskie przyjmujące pracowników delegowanych mają obowiązek zapewnić, że pracownik delegowany otrzyma od swojego zagranicznego pracodawcy wynagrodzenie wyliczone zgodnie z prawem, układami zbiorowymi pracy i zwyczajem obowiązującym w miejscu wykonywania pracy. Dotychczasowa praktyka opierania się wyłącznie na stawkach minimalnych obowiązujących w danym kraju jest teraz niedopuszczalna.
Kluczowe zmiany w przepisach o delegowaniu pracowników
Nowe przepisy rozszerzają katalog minimalnych warunków zatrudnienia obowiązujących dla danej branży i wprowadzają konieczność zapewniania pełnego wynagrodzenia za pracę, a nie tylko minimalnego. Oznacza to, że zagranicznym pracownikom delegowanym na terytorium Polski będzie przysługiwało wynagrodzenie w wysokości określonej w polskim kodeksie pracy oraz innych przepisach. Dodatkowo, po upływie 12 miesięcy delegowania (w uzasadnionych przypadkach po upływie 18 miesięcy), pracownikom delegowanym będą przysługiwały wszelkie mające zastosowanie warunki zatrudnienia w państwie przyjmującym, co w praktyce zrówna ich status z pracownikami krajowymi.
Wprowadzone zostaną również nowe zasady dotyczące zastępowania pracowników, świadczenia pracy tymczasowej i transportu drogowego. Okres delegowania zostanie skrócony do 12 miesięcy, z możliwością przedłużenia o kolejne 6 miesięcy na podstawie umotywowanego powiadomienia przedsiębiorstwa delegującego. Do obliczenia okresu delegowania wlicza się okresy zastępowania się przez pracowników na tym samym stanowisku pracy.
Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) zyskała nowe uprawnienia, w tym możliwość współpracy z organami kontrolnymi z innych państw oraz uzyskiwania dostępu do informacji w sprawach podatkowych. PIP będzie pełniła funkcję instytucji łącznikowej odpowiedzialnej za współpracę z właściwymi organami z innych państw w zakresie udzielania informacji o warunkach zatrudnienia, informowania o nieprawidłowościach i wykroczeniach oraz przeprowadzania kontroli.
Wpływ na wynagrodzenia i koszty dla firm
Zdaniem ekspertów, nowe regulacje mogą podwyższyć koszty delegowania, nakładając na firmy dodatkowe obowiązki, w tym konieczność weryfikacji przepisów lokalnych, rozwiązań sektorowych i branżowych układów zbiorowych. Kluczowym aspektem jest zasada „ta sama praca za tę samą płacę”, która wymaga od pracodawców dokładnego poznania i zrozumienia zasad wynagradzania w kraju przyjmującym. Oznacza to, że pracodawcy muszą zapewnić nie tylko wynagrodzenie, ale także wszystkie świadczenia, które pracownikom krajowym należą się z mocy prawa.
Nowe przepisy mogą oznaczać dla firm transportowych wzrost kosztów pracowniczych, szczególnie w przypadku kierowców wykonujących przewozy międzynarodowe. Od lutego 2022 roku, w związku z Pakietem Mobilności, polscy przewoźnicy mają obowiązek stosować wobec kierowców warunki płacowe z kraju przyjmującego. Rosnące minimalne stawki w UE i konieczność ich stosowania znacząco zwiększają koszty i komplikują rozliczenia.
Przykłady zmian w wynagradzaniu kierowców
W przypadku kierowców, nowe przepisy znacząco wpływają na sposób naliczania wynagrodzeń i składek. Wprowadzono tzw. „wirtualne diety”, które mają ułatwić rozliczanie wynagrodzeń kierowców w transporcie międzynarodowym i potencjalnie zmniejszyć koszty pracownicze. Wysokość tych „wirtualnych diet” może wpływać na redukcję kosztów pracowniczych, w zależności od ustalonego z kierowcą wynagrodzenia (netto lub brutto) i wysokości stawki, od której firma odprowadza składki.
Przykładowo, dla kierowcy zarabiającego około 8 500 zł netto miesięcznie, wprowadzenie wyższej stawki „wirtualnej diety” może pozwolić na obniżenie podstawy składek ZUS i podatku PIT, co w konsekwencji może obniżyć łączny koszt utrzymania pracownika nawet o ponad 300 zł dla pracodawcy. W przypadku kierowców zarabiających 11 000 zł na rękę, redukcja kosztów pracowniczych może sięgnąć nawet 500 zł miesięcznie, gdyż otrzymują oni wynagrodzenie w kwocie brutto, co korzystnie wpływa zarówno na firmę, jak i na kierowcę.
Obowiązki i kary dla pracodawców
Pracodawcy delegujący pracowników na terytorium Polski mają obowiązek zapewnić im warunki zatrudnienia nie mniej korzystne niż obowiązujące w Polsce w minimalnym zakresie wynikającym z Kodeksu pracy oraz innych przepisów. Obowiązkowe jest nie tylko wypłacenie wynagrodzenia we właściwej wysokości, ale także zagwarantowanie wszystkich świadczeń, które pracownikom krajowym należą się z mocy prawa.
Niewywiązanie się z obowiązków nałożonych polskimi przepisami o delegowaniu pracowników zagrożone jest karą w wysokości od 1 tys. do 30 tys. zł. Dotyczy to również podmiotów delegujących pracowników na terytorium RP w ramach grupy. Dodatkowe zgłoszenia w systemie SENT będą dotyczyć przewoźników z państw trzecich, a także przewoźników unijnych, którzy będą musieli zgłaszać każdą operację transportową wykonywaną na podstawie zezwolenia w Polsce.
Zmiany w prawie pracy 2026 – co się zmieni dla pracowników i pracodawców?
Nowelizacja przepisów ma na celu ujednolicenie zasad delegowania pracowników w ramach Unii Europejskiej, co urzeczywistnia podstawowe zasady prawa unii europejskiej - zasadę równości i niedyskryminacji. Zmiany te, choć mogą stanowić wyzwanie dla pracodawców, mają na celu stworzenie bardziej sprawiedliwego i przejrzystego rynku pracy w Europie.
tags: #nowe #przepisy #deleogwani #ile #wrzrosnie #placa