W języku polskim nie mamy problemu z rozróżnieniem i zrozumieniem terminów wakacje, urlop, dni wolne od pracy. Język angielski niczemu nie ustępuje naszym rodzimym rozwiązaniom, niestety wprowadzając u nie-rodzimych użytkowników języka pewne zakłopotanie.
Urlopy, wakacje i dni wolne to temat dzisiejszego wpisu, a dokładniej - jak powiedzieć, że jesteś na urlopie albo na wakacjach albo że masz dzień wolny i jaka jest właściwie różnica między HOLIDAY, VACATION oraz LEAVE.
HOLIDAY czy VACATION
W brytyjskim angielskim na wakacje mówimy HOLIDAY. Jak w zdaniu:
- The chief accountant went on holiday with her family. - Główna księgowa pojechała na wakacje ze swoją rodziną.
W brytyjskim angielskim HOLIDAY to zarówno wakacje, jak i święto - dzień albo dni o znaczeniu historycznym czy religijnym, które stanowią odpowiednio święta państwowe (bank holiday (bryt.)/public holiday) albo religijne (religious holiday).
Zauważ, że w poniższym zdaniu chodzi właśnie o holiday w znaczeniu święta, a nie urlopu:
- During holidays, a lot of businesses and schools close and many people have days off from work - although this depends on how major or minor the holiday is. - Podczas świąt wiele biznesów i szkol jest zamkniętych i wielu ludzi ma wolne z pracy, aczkolwiek to zależy od tego, jak ważne lub drugorzędne jest dane święto.
Holiday może zatem oznaczać dni ustawowo wolne od pracy, ale czasem też pomniejsze święta, które nie są uwzględnione w państwowym kalendarzu dni wolnych.
Amerykanie słowa 'holiday’ używają tylko w tym drugim opisanym znaczeniu - jako święta (public holiday, religious holiday), a na urlop mówią VACATION, a więc:
- I’m planning to take a vacation after our busy season. - Planuję jechać na wakacje po naszym gorącym okresie.
Amerykanie myśląc o urlopie i wakacjach używają terminu vacation. Jest to czas wolny od pracy wykorzystywany na odpoczynek.
HOLIDAY czy HOLIDAYS
Brytyjczycy mówiąc o wolnym i wakacjach używają zarówno formy holiday jak i HOLIDAYS. Holidays występuje w mowie potocznej na określanie letniej i zimowej przerwy w nauce albo jednorazowego dużego wyjazdu urlopowego, np:.
- Our holidays in India were amazing - Nasze wakacje w Indiach były wspaniałe.
Ale UWAGA: są pewne wyrażenia (kolokacje), z którymi Brytyjczycy używają HOLIDAY tylko i wyłącznie w liczbie pojedynczej:
- be on holiday - być na wakacjach/urlopie
- go on holiday - jechać/iść na wakacje, urlop
- return/come back from holiday - wrócić z wakacji/urlopu
- have/take a holiday - mieć urlop/wziąć
Wyrażenia BE ON HOLIDAYS albo TAKE HOLIDAYS są zatem niepoprawne.
- I’m exhausted I decided to take a holiday next week. - Jestem wykończona. Zdecydowałam, że wezmę wolne w przyszłym tygodniu.
URLOP WYPOCZYNKOWY I URLOP NA ŻĄDANIE PO ANGIELSKU
W mowie potocznej o urlopie wypoczynkowym mówimy holiday/vacation. Słowem formalnym na określenie urlopu po angielsku jest słówko LEAVE, a to dotyczące urlopu wypoczynkowego to annual leave, a także: vacation leave, paid vacation leave, annual vacation leave.
Urlop jednodniowy to po prostu day off. Ale „day off” może również oznaczać dzień, w którym zgodnie z grafikiem nie ma cię w pracy. Zdanie „I have a day off on Wednesday” może oznaczać, że zarezerwowałaś sobie ten dzień jako urlop wypoczynkowy albo że pracujesz w pozostałe dni tygodnia, a środy masz zawsze wolne.
Integralną częścią urlopu wypoczynkowego jest tzw. urlop na żądanie, który różni się od pozostałej części urlopu sposobem udzielania. Urlop na żądanie jest to urlop nieplanowany, przysługuje bez ubiegania się o zgodę pracodawcy i udzielany jest na żądanie pracownika. Pracownik może go zgłosić w dniu rozpoczęcia, a pracodawca nie może żądać podania przyczyny, dla której pracownik chce wziąć taki urlop. W Polsce, zgodnie z Kodeksem Pracy, pracownikowi przysługują 4 dni urlopu na żądanie.
W UK i USA urlop na żądanie nie jest regulowany ustawowo, a jego przyznawanie zależy od polityki konkretnego pracodawcy. Odpowiednikiem anglojęzycznym urlopu na żądanie jest „duvet day” (dzień kołdry). Duvet day brany jest wtedy, gdy pracownik potrzebuje trochę czasu wolnego, czasu dla siebie, a nie wtedy gdy jest chory. W przypadku choroby mamy do czynienia z tzw. sick leave.
Wyrażenia „leave on demand” czy „leave at request”, a nawet „day off on demand’ - jako kalka językowa wyrażenia „urlop na żądanie” funkcjonują w zasadzie tylko w tłumaczeniach polsko-angielskich.
Holiday, Holidays, Vacation, Leave, Day off - The difference.
LEAVE - bardziej formalne określenie urlopu
Termin LEAVE jest stosowany do rodzaju urlopu, który nie jest urlopem wypoczynkowym, choć z uwagi na konkretne przesłanki powstaje nasze uprawnienie do pobrania dni wolnych - zatwierdzonych ustawowo/przez pracodawcę, płatnych/bezpłatnych.
Termin ten funkcjonuje w zbliżony sposób w USA, gdzie spotkamy np. The Family and Medical Leave Act (FMLA), która to ustawa zapewnia niektórym grupom pracowników do 12 tygodni urlopu, bezpłatnego, ale z ochroną miejsca pracy, kwestia odpłatnego urlopu pozostawiona jest do ustaleń pomiędzy pracodawcą a pracownikiem.
W kontekście urlopu, holiday jest terminem typowo brytyjskim - pracownicy mają holiday entitlement w wymiarze 5 tygodni i 6 dni.
Przykładowe zdania z tłumaczeniem:
- Każdy pracownik zgodnie z Kodeksem Pracy ma do wykorzystania dwadzieścia sześć dni urlopu. - According to the Labor Code, each employee has twenty-six days of leave to use.
- Moja koleżanka przebywa na urlopie macierzyńskim. - My friend is on maternity leave.
- Podczas urlopu pracownik dostał udaru mózgu. - An employee suffered a stroke while on leave.
- Kiedy bierzesz urlop w pracy? - When do you take leave from work?
- Na urlopie przebywa obecnie piętnastu pracowników. - Fifteen employees are currently on leave.
TIME OFF - najbardziej ogólne określenie
Aby nieco zamieszać w tym poukładanym już rozróżnieniu dodajmy jeszcze time off. Najogólniej termin ten oznacza czas wolny od pracy, więc w kontekście powyższych możemy użyć go, gdy przebywamy na vacation, holiday, czy w związku z bank holiday. Jest on najogólniejszym i najbardziej neutralnym terminem w naszym zestawieniu, a analizując przykłady poniżej można wyciągnąć wspólny mianownik dla tego rodzaju dnia wolnego - jest on oczywiście zatwierdzony przez pracodawcę, nieobecność jest krótkoterminowa, a często dotyczy zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy w określonych kontekstach, o których mówi ustawa.
Przykładowe zdania:
- I am taking a vacation at the end of next week.
- She took a leave of absence in 1984 to have her first child.
- I decided to take a sabbatical, in fact, at the New School, Bruce.
- As far as compulsory leave is concerned, I have always believed that it is for the mother herself to decide what time to take off and when to take it off.
- Hazel Clausen is an anthropologist; she decided to take leave and told herself: "I can learn a lot about culture if I create one from scratch that does not exist".
- Danielson finally took leave to rest from wrestling and started looking for opportunities to fight in other federations.
- If the father does not take leave, the family loses the leave period reserved for fathers.
- We had been planning for a few years to take a year off.
- Then a devastating parachuting accident in 2000 forced him to "take a year off work".
- Teachers with 10 years of service may go on sabbatical leave for up to one year and receive 50% of their salary while on leave.
- One thing is for sure - going on sabbatical and being out of the public eye while doing so has only made him even more of a legendary figure.
- If he can't stand politics or losing, he should take a sabbatical.
W UK i USA urlop na żądanie nie jest regulowany ustawowo, a jego przyznawanie zależy od polityki konkretnego pracodawcy. Odpowiednikiem anglojęzycznym urlopu na żądanie jest „duvet day” (dzień kołdry). Duvet day brany jest wtedy, gdy pracownik potrzebuje trochę czasu wolnego, czasu dla siebie, a nie wtedy gdy jest chory.
W przypadku choroby mamy do czynienia z tzw. sick leave.
Wniosek? Każdy z tych terminów ma swoje niuanse, a wybór odpowiedniego zależy od kontekstu i regionu anglojęzycznego.
tags: #bede #musiala #wziac #urlop #po #angielsku