Asystenci prokuratorów domagają się znaczących podwyżek wynagrodzeń oraz szybszych ścieżek awansu zawodowego, wskazując na nieadekwatność obecnych pensji do zakresu obowiązków i odpowiedzialności. Grupa ta, licząca około 1,5 tysiąca osób w całej Polsce, pracuje na wszystkich szczeblach prokuratury, włączając w to Prokuraturę Krajową, a od niedawna także w Prokuraturze Europejskiej.
Asystenci prokuratorów odgrywają kluczową rolę w postępowaniu przygotowawczym, a ich praca znacząco wpływa na szybkość i efektywność prowadzonych spraw. Wspomagają prokuratorów w codziennych obowiązkach, przygotowując projekty postanowień, aktów oskarżenia oraz analizując zgromadzony materiał dowodowy. Co istotne, w przeciwieństwie do asystentów sędziego, asystenci prokuratora mogą z upoważnienia prokuratora samodzielnie wykonywać wiele czynności procesowych, takich jak przesłuchiwanie świadków czy dokonywanie oględzin.
Postulaty Zmian w Statusie i Awansie Zawodowym
Jednym z kluczowych postulatów asystentów jest uznanie ich za odrębną grupę zawodową, a nie stanowiska urzędnicze. Zgodnie z ustawą Prawo o prokuraturze, asystenci mają możliwość ubiegania się o mianowanie na asesora prokuratury, a docelowo o stanowisko prokuratora, co odróżnia ich od typowych urzędników.
Szczególne zaniepokojenie budzi brak automatycznego awansu na stanowisko starszego asystenta prokuratora po przepracowaniu 10 lat. Asystenci postulują skrócenie wymaganego stażu do pięciu lat oraz wprowadzenie automatycznego awansu, który powinien być powiązany z zabezpieczonymi środkami na wynagrodzenia.
Dysproporcje Wynagrodzeń i Groźba Odejść z Pracy
Największym problemem, na który zwracają uwagę asystenci, jest wynagrodzenie, które uważają za nieadekwatne do zajmowanego stanowiska i pełnionej roli. Pensja netto stanowiąca zaledwie jedną czwartą wynagrodzenia początkującego prokuratora jest postrzegana jako nieproporcjonalna do zakresu obowiązków. Dodatkowo, mimo starań Prokuratury Krajowej o usunięcie nierówności płacowych między okręgami, efekt był odwrotny - nastąpiło znaczące spłaszczenie wynagrodzeń. Najniższe wynagrodzenie asystenta prokuratora wynosi 6,5 tys. zł brutto, podczas gdy przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2024 roku wyniosło 8 181,72 zł brutto.
Różnica w wynagrodzeniach między asystentami prokuratora a asystentami sędziego jest znacząca i wynosi ponad 1000 zł brutto miesięcznie, nie licząc dodatków i nagród dostępnych dla pracowników sądów. Nowi asystenci sędziów zarabiają co najmniej 7500 zł brutto, a w kolejnym roku budżetowym kwota ta może wzrosnąć do 8500-9000 zł brutto. Te dysproporcje prowadzą do masowych odejść asystentów prokuratorów, którzy decydują się na pracę w sądownictwie lub wybierają karierę w wolnym zawodzie prawniczym, posiadając zdane egzaminy adwokackie i radcowskie.
Propozycje Rozwiązań i Aspiracje Finansowe
Asystenci prokuratorów mają konkretne propozycje dotyczące swoich wynagrodzeń. Postulują wprowadzenie mnożnikowego systemu wynagrodzeń, powiązanego z pensją prokuratora, tak aby wynagrodzenia asystentów oscylowały w przedziale 55-60% wynagrodzenia prokuratorskiego. Taki model miałby na celu zatrzymanie doświadczonych pracowników i uczynienie zawodu asystenta bardziej atrakcyjnym. Wskazują również na potrzebę przywrócenia symetrii statusów finansowych między asystentami sędziów a prokuratorów, co zapobiegłoby erozji korpusu asystenckiego.
Wśród zgłaszanych postulatów znalazło się również wprowadzenie mechanizmu stawek awansowych, uwzględniającego długoletni staż pracy, oraz postulowane jednorazowe wyrównanie w wysokości 12 tys. zł. Asystenci podkreślają, że w innych krajach Unii Europejskiej, takich jak Niemcy czy Francja, stanowiska pomocnicze w organach ścigania cieszą się wysokim prestiżem i proporcjonalnym do zadań wynagrodzeniem, które w przeliczeniu na polską walutę przekracza 13 tys. zł.
Masz tę pracę? AI ZASTĄPI Cię szybciej niż myślisz!
Działania i Perspektywy na Przyszłość
W związku z niezadowalającą sytuacją finansową, asystenci prokuratorów podjęli szereg działań, w tym skierowanie ponad 70 stanowisk do projektu rozporządzenia ministra sprawiedliwości dotyczącego ich wynagrodzeń. Stowarzyszenie Prokuratorów Lex Super Omnia również poparło stanowisko asystentów w ich apelu do prokuratora krajowego. Strona rządowa zadeklarowała dalsze prace nad uchwaleniem ustawy regulującej status pracowników prokuratury, w tym asystentów, która miałaby wejść w życie w 2027 roku. Jednocześnie trwają prace nad projektem ustawy dotyczącej pracowników sądów, która mogłaby być gotowa na przełomie 2025 i 2026 roku.
Pomimo obietnic i deklaracji, asystenci prokuratorów odczuwają rozczarowanie brakiem znaczących zmian i postępującymi różnicami w wynagrodzeniach w porównaniu do asystentów sędziów. Podkreślają, że są "niewidzialnym filarem" prokuratury, a ich praca jest kluczowa dla sprawnego funkcjonowania wielu referatów. Brak odpowiedniego wynagrodzenia i perspektyw rozwoju zawodowego prowadzi do obaw o paraliż organizacyjny i utratę merytorycznego zaplecza prokuratur rejonowych.
| Stanowisko | Dolna granica widełek (aktualnie) | Górna granica widełek (aktualnie) | Dolna granica widełek (postulowana przez asystentów sędziów) |
|---|---|---|---|
| Asystent prokuratora | 6 500 | 8 000 | 7 500 |
| Starszy asystent prokuratora | 8 000 | 9 000 | - |
| Asystent sędziego | 5 000 - 8 000 (zależnie od jednostki) | 8 000 | 7 500 |
tags: #asystent #prokuratora #wynagrodzenie