W obliczu zobowiązań finansowych, takich jak alimenty czy niespłacone kredyty, często pojawia się pytanie o możliwość zajęcia przez komornika zasiłku chorobowego. Zagadnienie to jest złożone, ponieważ przepisy dotyczące potrąceń z zasiłków różnią się od tych stosowanych przy wynagrodzeniu za pracę. Zrozumienie zasad, na jakich dokonuje się potrąceń, jest kluczowe dla ochrony swoich praw i prawidłowego zarządzania finansami w okresie niezdolności do pracy.
Pracownik ma dwa zajęcia egzekucyjne na pokrycie świadczenia alimentacyjnego oraz niealimentacyjnego. Przez cały maj br. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby. Jak ustalić wysokość potrącenia z przysługującego mu zasiłku chorobowego? Zasiłki (chorobowy, macierzyński, opiekuńczy oraz świadczenie rehabilitacyjne) podlegają potrąceniom i egzekucji na zasadach określonych w art. 139-144 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1383 z późn. zm.), dalej: ustawy emerytalnej.
Potrącenia z zasiłku chorobowego są dokonywane na innych zasadach niż te, które dotyczą wynagrodzenia za pracę. Nie ma w polskim prawie zapisu, który zabraniałby komornikowi przeprowadzenie zajęcia z zasiłku chorobowego. W zależności od rodzaju zadłużenia - raty kredytu, podatki, alimenty czy inne zobowiązania - wysokość dopuszczalnego zajęcia może być różna: 25% (dług niealimentacyjny), 60% kwoty zasiłku (w przypadku egzekucji alimentów).
Warto zdać sobie sprawę z tego, że wartość wszelkich potrąceń jest ściśle regulowana odpowiednimi przepisami prawa. Pierwszy dotyczy tego, ile wynosi maksymalna akceptowana kwota potrącenia. Liczby te ustalane są procentowo w zależności od tego, jakie jest pochodzenie zadłużenia. Inne zapisy w prawie decydują o ilości środków, które są z kolei wolne od działań komornika sądowego. To kwoty ściśle uzależnione od otrzymywanej wypłaty oraz obecnie obowiązującej stawki minimalnego wynagrodzenia.
Kwota wolna od potrąceń i egzekucji
Dokonując potrąceń z przysługującego pracownikowi zasiłku, pracodawca powinien pamiętać o zachowaniu tzw. kwoty wolnej. Jest to wysokość zasiłku, która powinna pozostać do dyspozycji pracownika. Ustawodawca określił jej wysokość w art. 141 ustawy emerytalnej.
Od 1 marca 2025 roku do 28 lutego 2026 roku kwoty wolne od potrąceń i egzekucji (przy założeniu, że świadczenie przysługuje za cały miesiąc) wynoszą:
- 806,67 zł - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi oraz należności alimentacyjnych potrącanych na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego,
- 1331,03 zł - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi.
Jeżeli po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych wysokość świadczenia jest niższa niż odpowiednia kwota wskazana wyżej, nie dokonuje się potrąceń i egzekucji.
Jeśli zasiłek chorobowy przysługuje tylko za część miesiąca, wtedy należy wyznaczyć kwotę wolną od potrąceń proporcjonalnie do liczby dni:
- dzieląc obowiązującą kwotę wolną przez liczbę 30,
- a następnie mnożąc otrzymany wynik przez liczbę dni, za które wypłacany jest zasiłek.
Przykład 2. W październiku 2025 roku pracownikowi przysługiwał zasiłek chorobowy za 11 dni. Zasiłek ten został zajęty na poczet zaspokojenia świadczeń alimentacyjnych. W tym przypadku kwota wolna od potrąceń i egzekucji z tego zasiłku za ten miesiąc wynosi 295,78 zł, zgodnie z obliczeniem: 806,67 zł : 30 × 11 = 295,78 zł.
Zbieg egzekucji alimentacyjnych i niealimentacyjnych
W przypadku zbiegu egzekucji sum ustalonych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych oraz sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż alimentacyjne, potrącenia łącznie nie mogą przekroczyć 60% kwoty zasiłku.
W związku z tym, że jako pierwsze potrąca się sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, należy ustalić kwotę wolną od potrąceń i egzekucji dla tych świadczeń. Wynosi ona 50% kwoty najniższej emerytury. Następnie (o ile pozwala na to dopuszczalna łączna wysokość potrącenia, tj. łącznie nie może przekraczać 60% kwoty zasiłku) potrąca się sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne, dla których kwota wolna od potrąceń wynosi 75% kwoty najniższej emerytury.
Pracownik ma dwa zajęcia egzekucyjne na pokrycie świadczenia alimentacyjnego oraz niealimentacyjnego. Przez cały maj br. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby. Pracodawca dokonał potrącenia pełnej kwoty należności alimentacyjnych (900 zł) oraz należności z tytułu niespłaconej pożyczki bankowej w kwocie 537,99 zł.
Wynagrodzenie chorobowe a zasiłek chorobowy
Warto rozróżnić wynagrodzenie chorobowe od zasiłku chorobowego, ponieważ podlegają one odmiennym zasadom potrąceń.
Wynagrodzenie chorobowe jest wypłacane przez pracodawcę ze środków zakładu pracy i przysługuje pracownikom na mocy Kodeksu pracy. Jest to rodzaj wynagrodzenia za pracę, które wypłacane jest na takich samych zasadach jak wynagrodzenie za pracę. Potrącenia z wynagrodzenia chorobowego podlegają tym samym normom ochronnym co potrącenia z wynagrodzenia za pracę.
Zasiłek chorobowy jest finansowany z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i podlega przepisom ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Potrącenia z zasiłku chorobowego są dokonywane na zasadach właściwych dla emerytur.
Dlatego też przy obliczaniu wynagrodzenia warto zwrócić uwagę, aby dokładnie wyliczyć kwoty graniczne, które mogą zostać faktycznie przekazane celem zaspokojenia roszczeń.
JAK radzić sobie z komornikami!
Przestrzeganie zasady odrębnego dokonywania potrąceń z wynagrodzenia chorobowego i zasiłku chorobowego jest uzasadnione tym, iż są to dwa różne świadczenia o odmiennym charakterze prawnym. Każde z tych świadczeń podlega innym przepisom, zawartym, z jednej strony - w Kodeksie pracy, a z drugiej strony - ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Podstawa prawna: art. 87-92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1040 z późn.zm.); art. 139, art. 140-144 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. ...)
Wiele osób decyduje się wziąć kredyt albo chwilówkę, ale nie zawsze udaje się spłacić te zobowiązanie w terminie. Są sytuacje, że długiem zajmuje się kancelaria komornicza. Przed zaciągnięciem kredytu lub pożyczki, warto sprawdzić, co dzieje się, gdy jest problem ze spłatą rat. Postępowanie egzekucyjne zwykle oznacza to zajęcie przez komornika sądowego części dochodów, ruchomości lub nieruchomości. Na wstępie komornik ustala, jakie składniki majątku są w posiadaniu dłużnika. Wysyła do ZUS zapytanie o wskazanie źródeł dochodu, a do pracodawcy pismo, w którym zobowiązuje go do potrącania części wypłaty pracownikowi w związku ze spłatą przez niego długu.
Jeśli zamiast tracenia środków pieniężnych, zdecydowanie wolisz je pomnażać, rozważ skorzystanie z usług specjalistów.
tags: #zwolnienie #spod #egzekucji #zasilek #chorobowy