Powrót do Polski po wielu latach spędzonych za granicą to nie tylko emocje związane z ponownym osiedleniem się w kraju, ale też konkretne decyzje finansowe. Ulga na powrót to preferencja podatkowa wprowadzona w Polsce od 1 stycznia 2022 roku, umożliwiająca osobom wracającym z zagranicy rozliczenie dochodów bez podatku PIT przez cztery lata, aż do łącznej kwoty 342 112 zł. Ma ona na celu zachęcić mieszkających za granicą Polaków do powrotu do Polski.
Z ulgi na powrót mogą skorzystać osoby, które przeniosły miejsce zamieszkania do Polski po 31 grudnia 2021 r. i spełniają określone kryteria. Kluczowym warunkiem jest brak miejsca zamieszkania w Polsce przez co najmniej trzy lata przed powrotem. Ulga obejmuje przychody z pracy, umów zlecenia oraz działalności gospodarczej, a skorzystać z niej mogą nie tylko obywatele Polski, ale także posiadacze Karty Polaka oraz obywatele UE, EOG i Szwajcarii. Dodatkowo, warunek niezamieszkania w Polsce przez trzy lata ma zastosowanie także wobec osób z innych krajów, którzy wcześniej mieszkali w jednym z definiowanych państw.
Przychody objęte ulgą wykazuje się w zeznaniu rocznym PIT jako niepodlegające opodatkowaniu. Mechanizm jest prosty - w każdym roku korzystania z ulgi można nie płacić podatku od przychodów do wysokości 85 528 zł. Zwolnienie można stosować już w trakcie roku lub dopiero w rozliczeniu rocznym. Co ważne, podatnik sam decyduje, czy ulgę zacznie stosować od roku powrotu, czy od początku następnego roku - wybierając korzystniejsze rozwiązanie.
Ulga na powrót została wprowadzona do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 21 ust. 1 pkt 152), obowiązującej w znowelizowanej formie od 1 stycznia 2022 r.
Na czym polega ulga na powrót?
Ulga na powrót to zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) określonych przychodów osiąganych przez cztery kolejne lata podatkowe po przeprowadzce do Polski. Dotyczy osób, które przeniosły miejsce zamieszkania do Polski po 31 grudnia 2021 r. Maksymalny roczny limit przychodów zwolnionych z podatku w ramach ulgi na powrót wynosi 85 528 zł. Oznacza to, że jeśli korzystasz z kilku z tych ulg jednocześnie, suma przychodów objętych zwolnieniem w danym roku nie może przekroczyć 85 528 zł. Łączna wartość ulgi to 342 112 zł.
Zwolnienie można stosować już w trakcie roku - wówczas pracodawca (lub Ty sam w przypadku działalności gospodarczej) zmniejsza zaliczki na podatek o kwotę zwolnienia. Nie ma urzędowego wzoru oświadczenia - można je przygotować samodzielnie. Zwolnienie zacznie obowiązywać najpóniej od miesiąca następującego po złożeniu dokumentu.
Kto może skorzystać z ulgi na powrót?
Aby móc skorzystać z ulgi, trzeba łącznie spełnić wszystkie warunki określone w ustawie o PIT.
Kryteria ulgi na powrót:
- Przeniesienie miejsca zamieszkania do Polski po 31 grudnia 2021 r.
- Osoba musi stać się polskim rezydentem podatkowym - czyli podlegać tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
- Brak miejsca zamieszkania w Polsce w ostatnich latach - przed powrotem do Polski podatnik musi nie mieć miejsca zamieszkania w Polsce przez co najmniej trzy lata.
- Posiadanie obywatelstwa polskiego, Karty Polaka lub obywatelstwa innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej.
- Alternatywnie, osoba mogła mieć miejsce zamieszkania przez co najmniej okres 3 lat w kraju unijnym, Szwajcarii lub EOG albo m.in. w USA, Meksyku, Chile, Korei Południowej, UK, Australii.
- Możliwość skorzystania dla osób, które przez pięć lat zamieszkiwały w Polsce przed trzyletnim okresem przerwy poprzedzającym rok powrotu.
- Udokumentowanie miejsca zamieszkania za granicą - dowodem może być certyfikat rezydencji podatkowej, ale wystarczą także inne dokumenty, np. umowa o pracę, umowa najmu mieszkania, rachunki potwierdzające zamieszkiwanie za granicą. W przypadku dokumentów w języku obcym urząd skarbowy może wymagać tłumaczenia na język polski.
- Brak wcześniejszego korzystania z ulgi - jeżeli podatnik w przeszłości korzystał już z ulgi na powrót (w całości lub części), nie może ponownie z niej skorzystać przy kolejnym powrocie.
Z ulgi na powrót mogą skorzystać nie tylko osoby posiadające polskie obywatelstwo. Przysługuje ona także osobom posiadającym Kartę Polaka i obywatelom innych krajów Unii Europejskiej. Również osobie niespełniającej powyższego kryterium przysługuje ulga dla powracających z zagranicy.
Jakie przychody obejmuje ulga na powrót?
Ulga na powrót dotyczy wyłącznie określonych źródeł przychodów, uzyskanych w czterech kolejnych latach podatkowych po powrocie.
Przychody wolne od podatku w ramach ulgi na powrót:
- Przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej, spółdzielczego stosunku pracy.
- Przychody z umów zleceń zawartych z określonymi podmiotami (zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o PIT).
- Przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej (opodatkowanej według skali, podatku liniowego albo ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych).
- Zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego innych niż macierzyński (np. świadczeń już zwolnionych z podatku na innej podstawie).
Ulga obejmuje przychody do wysokości 85 528 zł w roku podatkowym, uzyskane po 1 stycznia 2022 r.
Jak skorzystać z ulgi na powrót w praktyce?
Sposób skorzystania z ulgi zależy od formy uzyskiwania przychodów.
Dla pracowników i zleceniobiorców:
Należy złożyć pracodawcy lub zleceniodawcy pisemne oświadczenie o spełnieniu warunków skorzystania z ulgi. Zwolnienie zacznie obowiązywać najpóźniej od miesiąca następującego po złożeniu dokumentu.
Dla przedsiębiorców:
Prowadząc działalność gospodarczą, stosujesz ulgę samodzielnie - wyłączasz objęte nią przychody z podstawy opodatkowania podczas obliczania zaliczek lub ryczałtu.
Obowiązki podatnika w trakcie korzystania z ulgi
Jeżeli przestaniesz spełniać warunki (np. przekroczysz limit 85 528 zł przychodów łącząc kilka źródeł), masz obowiązek poinformować o tym pracodawcę lub zleceniodawcę. Zwolnienie przestanie obowiązywać najpóniej od kolejnego miesiąca.
Podstawa prawna
Ulga na powrót została wprowadzona do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 21 ust. 1 pkt 152), obowiązującej w znowelizowanej formie od 1 stycznia 2022 r.
Powroty Polaków do kraju - szerszy kontekst
Ulga na powrót to jedno z narzędzi mających na celu zachęcenie Polaków do powrotu z zagranicy. Trend reemigracji jest zauważalny, a dane GUS pokazują wzrost liczby osób wracających do kraju. Wśród motywacji do powrotu wymienia się więzi rodzinne, poprawiające się warunki zatrudnienia w Polsce, poczucie bezpieczeństwa oraz atrakcyjność Polski jako miejsca do życia i pracy. Raport NBP wskazuje, że powody powrotu są złożone i różnią się w zależności od kraju pobytu.
Eksperci podkreślają, że powroty Polaków mogą znacząco wzmocnić rodzimy rynek pracy, zwłaszcza w branżach, w których zdobywali dodatkowe doświadczenie za granicą. Reemigranci mogą wnieść do polskiej gospodarki cenne umiejętności, takie jak znajomość języków obcych, doświadczenie zawodowe czy elastyczność. Powodzenie powrotu zależy nie tylko od indywidualnych motywacji, ale także od tego, czy Polska będzie postrzegana jako miejsce dające poczucie stabilności i perspektywy rozwoju.
Dotacje I ulgi dla powracających z emigracji
Warto zaznaczyć, że oprócz ulgi na powrót, istnieją również inne rozwiązania wspierające mobilność pracowników, takie jak koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w UE, umożliwiająca transfer zasiłku dla bezrobotnych. Programy takie jak „Pomorskie! Tu wracam, tu pracuję” czy portal informacyjny dla pracowników mobilnych mają na celu ułatwienie procesu powrotu i ponownego osiedlenia się w kraju.
tags: #zatrudnienie #polacy #wracajacy #do #kraju