Budownictwo, tradycyjnie postrzegane jako branża zdominowana przez mężczyzn, coraz śmielej otwiera się na kobiety. Choć ich obecność na placach budowy i w biurach projektowych staje się codziennością, nadal istnieją wyzwania związane z równością płac i stereotypami. Raport Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (PIIB) z lat 2024/2025 rzuca światło na aktualną sytuację, pokazując zarówno postępy, jak i obszary wymagające dalszych zmian.
Struktura Zarobków i Luka Płacowa
Najnowszy raport PIIB „Wynagrodzenia inżynierów budownictwa w Polsce 2024/2025” wskazuje na istotną różnicę w średnich wynagrodzeniach netto kobiet i mężczyzn w branży budowlanej. Średnie wynagrodzenie netto kobiet wynosi 8 933 zł, podczas gdy mężczyźni zarabiają średnio 11 269 zł. Ta 26-procentowa luka płacowa nie wynika jednak z prostego zróżnicowania stawek na tych samych stanowiskach, lecz z głębokich barier strukturalnych.
Badanie przeprowadzone przez dr. inż. Krzysztofa Kaczorka na grupie 3306 inżynierów budownictwa z uprawnieniami zawodowymi potwierdza tę dysproporcję. Raport PIIB pokazuje, że kobiety dominują w grupie zarobkowej 6 500 - 9 500 zł. Z kolei w najwyższych przedziałach wynagrodzeń, przekraczających 20 000 zł netto, reprezentacja kobiet drastycznie spada.
Bariery Strukturalne i "Szklany Sufit"
Analiza danych wskazuje, że najwyższe premie finansowe w 2025 roku (wzrosty rzędu 18-20%) trafiały do osób pracujących w modelu wysokiej mobilności: w delegacjach, w nadgodzinach i bezpośrednio na placach budowy (wykonawstwo). „Najważniejszym czynnikiem różnicującym dochody nie jest sama płeć, lecz dostęp do określonych segmentów rynku: dużych projektów infrastrukturalnych i stanowisk kierowniczych w terenie” - czytamy w raporcie. Kobiety statystycznie częściej wybierają stabilniejszą pracę w biurach projektowych lub administracji technicznej, co w obecnym modelu rynkowym jest niżej wyceniane niż praca „w kasku” bezpośrednio na placu budowy.
Zawód kierownika budowy stereotypowo uważany jest za męski, choć zdarzają się panie pracujące w tym zawodzie. Jeszcze kilkanaście lat temu sektor ten był uznawany za typowo męski, a kobiety nie odgrywały w nim pierwszoplanowych ról. Dziś, ze względu na zacieranie się granic, wynikających z różnic płci, kobiety coraz częściej można spotkać na placach budowy.
Światełko w Tunelu: Specjalizacja Wyrównuje Szanse
Dobrą wiadomością jest fakt, że w przedziale zarobkowym 8 000 - 11 000 zł (stanowiska specjalistyczne i średnie doświadczenie) różnice płacowe zaczynają się zacierać. Oznacza to, że rynek staje się bardziej sprawiedliwy dla ekspertów merytorycznych. Dysproporcje powracają jednak z dużą siłą wraz z przechodzeniem na szczyty hierarchii menedżerskiej.
Zmiana Obrazu Kobiet w Budownictwie
Choć w najbliższą niedzielę place budowy będą milczeć, raport PIIB stawia przed branżą głośne pytanie o przyszłość. Kobiety nie tylko opuściły strefę administracyjno-biurową oraz pracę w dziale wsparcia budowy, a coraz częściej zajmują stanowiska eksperckie i kierownicze przy nowo powstających inwestycjach. Co ciekawe, aż 60% pań jest zadowolonych z obecnego miejsca pracy, podczas gdy wśród mężczyzn zadowolenie zadeklarowało tylko 41% badanych.
Wśród kobiet największym zainteresowaniem cieszą się następujące sektory: budownictwo drogowo-mostowe, budownictwo przemysłowe i energetyczne. Przeszkodą dla pań również nie jest przeprowadzka do innego miasta. Prawie 80% pań zadeklarowało chęć relokacji, gdyby wymagał tego nowy pracodawca. Niezwykle istotny dla pań jest work-life balance, zachowanie równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym. Tuż za nim plasują się system premiowy, atmosfera w zespole oraz jasno określona ścieżka kariery.
W tym zawodzie liczy się wiedza i doświadczenie połączone z siłą charakteru, asertywnością i umiejętnością podejmowania decyzji. Odpowiedzialność za prowadzenie budowy jest ogromna, praca zaś bardzo intensywna, więc istotne jest, by twardo stąpać po ziemi. Obecnie rynek jest bardzo otwarty na zatrudnianie kobiet na stanowiska kierowników budowy - kobiety są lojalne względem pracodawcy, cieszą się z możliwości rozwoju oraz zdobywania nowych doświadczeń.
Obecnie na rynku pracy w branży budowlanej są w cenie osoby posiadające bogate portfolio ukończonych z sukcesem inwestycji, znające się na materiałach budowlanych oraz optymalizacji kosztów. Budownictwo długo miało łatkę „męskiej” branży. Dziś to się zmienia: na budowach i w biurach projektowych pracuje coraz więcej kobiet. Wciąż są mniejszością, ale realnie rosnącą - kobiety to ok. 7,7% zatrudnionych w polskim budownictwie (wg danych GUS przytaczanych w 2024 r.).
Na budowach częściej spotkasz elektryczki, monterki, malarki, glazurniczki, tynkarki, a nawet operatorki żurawi. Pomagają w tym lepsza ergonomia narzędzi, prefabrykacja (więcej montażu elementów, mniej dźwigania) i wyższe standardy BHP.
Kluczowe Stanowiska i Technologie
Kobiety coraz częściej sprawują kluczowe stanowiska w branży budowlanej. Już ponad 14% kadry pełniącej samodzielne funkcje techniczne to panie. Wśród nich znajdują się:
- Inżynierka budowy / kierowniczka robót
- BIM i koordynacja projektów
- Kosztorysy i kontrola kosztów
- Jakość i BHP
- Geodezja, skaning 3D, drony
- Instalacje (HVAC, wod-kan, elektryka)
Technologia odgrywa coraz większą rolę, zwłaszcza w oprogramowaniu - od planowania po odbiory. Zmiana oczekiwań klientów, zwłaszcza młodszych inwestorów i najemców, popycha branżę ku prostszym, szybszym i bardziej modułowym rozwiązaniom.
Stereotypy i Bariery vs. Zalety i Sukcesy
Mimo postępów, kobiety w budownictwie nadal napotykają stereotypy i bariery. Choć od przyznania praw wyborczych Polkom minęło ponad 100 lat, w społeczeństwie wciąż funkcjonują przekonania o „męskich” zawodach. Kobiety muszą zmagać się z brakiem akceptacji, docenienia i zaufania ze strony kolegów, przełożonych, a nawet klientów. Często spotykają się z niedowierzaniem, ironią, a nawet dyskryminacją.
Jednakże kobiety w budownictwie mają wiele atutów, które sprawiają, że są cenionymi i poszukiwanymi pracownikami. Są dokładne, sumienne, odpowiedzialne i zorganizowane. Potrafią myśleć analitycznie i kreatywnie, a także elastycznie dostosowywać się do zmieniających się warunków i sytuacji. Mają wysokie umiejętności interpersonalne i komunikacyjne, co ułatwia im nawiązywanie i utrzymywanie relacji z klientami, podwykonawcami i współpracownikami. Potrafią też być asertywne i stanowcze, gdy zajdzie taka potrzeba.
Wśród inspirujących przykładów kobiet w budownictwie można wymienić Annę Kordecką, pierwszą kobietę w Polsce, która otrzymała uprawnienia budowlane w 1926 roku, oraz Małgorzatę Pilinkiewicz, która kierowała budową Stadionu Narodowego w Warszawie.
Przyszłość Kobiet w Budownictwie
Przyszłość kobiet w budownictwie wydaje się obiecująca. Wiele zależy od samego środowiska budowlanego, które powinno być bardziej otwarte i tolerancyjne. Rynek pracy powinien być bardziej elastyczny i dostosowany do potrzeb kobiet. Edukacja powinna zachęcać dziewczynki i młode kobiety do wyboru kierunków technicznych i budowlanych.
Kobiety mają ogromny potencjał w budownictwie, a ich wkład jest nieoceniony. Firmy coraz chętniej zatrudniają kobiety, a zmiana postrzegania branży otwiera nowe możliwości. Kluczowe jest wspieranie kobiet w zdobywaniu uprawnień, które są przepustką do większej odpowiedzialności i lepszych stawek. Warto polować na programy, które finansują szkolenia i egzaminy.
Akademia Kobiet Budujących: Aktywność kobiet w branży budowlanej
Jeśli lubisz konkret, widoczny efekt i różnorodne zadania, spróbuj swoich sił w budownictwie: kurs, praktyki, staż, podstawy BIM - i pierwszy projekt. Kobiet w budownictwie jest coraz więcej - to już nie tylko „męska branża”. Adaptacja to proces: najpierw liceum, potem studia, potem praca - krok po kroku przyzwyczajamy się do tego środowiska. Zdobywamy wiedzę i doświadczenie.
Świadomość, że nasza praca ma realny, namacalny efekt, daje największą satysfakcję.
tags: #zatrudnienie #kobiet #w #budownictwie