Pracodawcy planujący zatrudnienie obcokrajowców muszą zapoznać się z różnymi regulacjami oraz obowiązkami. Różne przepisy dotyczą również zatrudnienia obywateli państw trzecich w Polsce, co wiąże się z uzyskiwaniem odpowiednich zezwoleń na pracę. Pracodawcy mogą aplikować o zezwolenia na pracę sezonową oraz tymczasowe zezwolenia na pobyt i pracę. W niektórych sytuacjach możliwe jest zatrudnienie obcokrajowca bez konieczności uzyskiwania zezwoleń. Istnieje również opcja powierzenia pracy na podstawie oświadczenia lub powiadomienia.
Pracodawcy mają określone obowiązki, które muszą być spełnione przy zatrudnieniu cudzoziemców, a także muszą być świadomi zmian, takich jak likwidacja testu rynku pracy. Weszły już w życie nowe przepisy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w których określono m.in. warunki dostępu cudzoziemców do rynku pracy, organy właściwe oraz tryb postępowania w tych sprawach. Wspomniane regulacje zawierają także unormowania karne w zakresie nielegalnego zatrudniania cudzoziemców. Jakie są przesłanki odpowiedzialności oraz jak wysokie kary za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca grożą przedsiębiorcy - wyjaśniamy w artykule.
Kary za nielegalne zatrudnienie cudzoziemca - podstawa prawna oraz ogólna charakterystyka
Przepisy karne w zakresie nielegalnego zatrudniania cudzoziemców zawarto w nowej Ustawie z dnia 20 marca 2025 roku o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej dalej „ustawą”.
Kary w zakresie nielegalnego zatrudniania cudzoziemca
Art. 84 ust. 1 ustawy stanowi, że kto nielegalnie powierza pracę cudzoziemcowi, podlega karze grzywny od 3000 do 50 000 zł. W takim przypadku karę grzywny wymierza się w kwocie nie niższej niż 3000 zł za 1 cudzoziemca.
Pojęcie „nielegalnego powierzenia pracy cudzoziemcowi” zdefiniowano w art. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć jest mowa o nielegalnym powierzeniu pracy cudzoziemcowi - oznacza to powierzenie pracy cudzoziemcowi:
- który nielegalnie przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP), lub
- którego podstawa pobytu nie uprawnia do wykonywania pracy, lub
- bez zezwolenia na pracę lub oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanego do ewidencji oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcowi, jeżeli są wymagane, lub
- na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w odpowiednim zezwoleniu na pracę lub oświadczeniu o powierzeniu pracy cudzoziemcowi wpisanym do ewidencji oświadczeń, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę lub cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na innej podstawie, lub
- na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pobyt czasowy, o którym mowa w odnośnych przepisach Ustawy z dnia 12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę lub cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na innej podstawie, lub
- bez zawarcia umowy w formie pisemnej, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy (dotyczy cudzoziemca, który będzie pełnił funkcję w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców KRS lub spółki kapitałowej w organizacji albo będzie reprezentował spółkę komandytową lub komandytowo-akcyjną lub prowadził sprawy takiej spółki, albo będzie pełnił funkcję prokurenta).
Jednocześnie nie podlega karze za wykroczenie określone w art. 84 ust. 1 ustawy, polegające na powierzeniu pracy cudzoziemcowi niemającemu ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP, kto, zatrudniając cudzoziemca, spełnił łącznie następujące warunki:
- wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 4 ust. 2 i 4 ustawy (podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi żąda od cudzoziemca przedstawienia przed rozpoczęciem pracy ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP oraz przechowuje kopie dokumentów uprawniających do pobytu na tym terytorium przez cały okres wykonywania pracy przez cudzoziemca i przez okres 2 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym stosunek prawny będący podstawą zatrudnienia cudzoziemca uległ rozwiązaniu lub wygasł, chyba że odrębne przepisy przewidują dłuższy okres przechowywania dokumentacji dotyczącej zatrudnienia), chyba że wiedział, że przedstawiony dokument uprawniający do pobytu na terytorium RP został sfałszowany;
- zgłosił cudzoziemca, którego zatrudnił, do ubezpieczeń społecznych, o ile taki obowiązek wynika z obowiązujących przepisów.
Warto dodać, że cudzoziemiec, który nielegalnie wykonuje pracę, podlega karze grzywny nie niższej niż 1000 zł.
Kary za czyny o podwyższonej szkodliwości społecznej
W art. 84 ust. 3-5 ustawy określono czyny zabronione, których ciężar i szkodliwość społeczna są znacznie wyższe niż nielegalne powierzenie pracy cudzoziemcowi, gdyż dotyczą one działań podejmowanych z premedytacją i wyrachowaniem. Oznacza to, że karze grzywny od 6000 zł do 50 000 zł podlega ten, kto:
- za pomocą wprowadzenia cudzoziemca w błąd, wyzyskania błędu, wykorzystania zależności służbowej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza cudzoziemca do nielegalnego wykonywania pracy;
- żąda od cudzoziemca korzyści majątkowej w zamian za podjęcie działań zmierzających do uzyskania zezwolenia na pracę lub innego dokumentu uprawniającego do wykonywania pracy;
- za pomocą wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania doprowadza inną osobę do nielegalnego zatrudnienia cudzoziemca.
Ukaranie za powyższe wykroczenia ma także konsekwencje administracyjnoprawne, czyli stanowi podstawę odmowy udzielenia zezwolenia na pracę lub wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń. Ponadto - kto powierza pracę cudzoziemcowi skierowanemu do wykonywania pracy przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia, podlega karze grzywny nie niższej niż 6000 zł (art. 84 ust. 11 ustawy).
Jak wynika z przepisu art. 84 ust. 14 ustawy, karę grzywny określonej w powyżej przytoczonych art. 84 ust.
Pozostałe kary za naruszenie przepisów o zatrudnianiu cudzoziemców
Zgodnie z art. 84 ust. 6 ustawy, kto nie dopełnia obowiązku:
- zawarcia z cudzoziemcem umowy w formie pisemnej oraz za brak jej tłumaczenia na język zrozumiały dla cudzoziemca;
- przekazania organowi, który wydał zezwolenie na pracę, kopii umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi, a w przypadku gdy cudzoziemcowi powierzono pracę na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach - w terminie 7 dni od dnia powierzenia pracy;
- przekazania organowi, który wpisał oświadczenie o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, kopii umowy z cudzoziemcem w języku polskim, za pomocą systemu teleinformatycznego przed powierzeniem pracy cudzoziemcowi - podlega karze grzywny od 1000 zł do 3000 zł.
Aby zapewnić skuteczność w wypełnianiu obowiązków informacyjnych nałożonych ustawą na pracodawców, przewidziano karę grzywny w wysokości odpowiednio - nie niższej niż 500 zł (art. 84 ust. 7 ustawy) oraz od 500 do 5000 zł (art. 84 ust. 10 ustawy) m.in. za brak informacji dotyczących podjęcia, niepodjęcia, przerwy albo zakończenia pracy przez cudzoziemca.
Nowa ustawa wdraża tzw. dyrektywę sezonową, określającą zasady powierzania pracy cudzoziemcom na podstawie zezwolenia na pracę sezonową. Art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że jeśli cudzoziemiec wjechał na terytorium RP na podstawie wizy wydanej w celu wykonywania pracy sezonowej lub w ramach ruchu bezwizowego w związku z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę sezonową wpisanym do ewidencji wniosków, a polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi zapewnia mu zakwaterowanie - podmiot ten zawiera z cudzoziemcem odrębną umowę w formie pisemnej określającą warunki najmu lub użyczenia kwatery mieszkalnej. Kto jednak nie dopełnia wskazanego obowiązku - podlega karze grzywny od 500 do 2000 zł.
Ponadto czynsz najmu kwatery mieszkalnej określony w umowie najmu nie może być wygórowany w stosunku do wynagrodzenia netto, które otrzymuje cudzoziemiec w okresie najmu, biorąc pod uwagę standard zakwaterowania i stawki rynkowe (art. 59 ust. 3 ustawy).
Kto, zawierając umowę najmu, ustala czynsz z naruszeniem warunków wskazanych powyżej, podlega karze grzywny od 200 do 2000 zł. Warto jeszcze dodać, że w myśl art. 84 ust. 12 ustawy - kto, powierzając pracę cudzoziemcowi, kieruje go do wykonywania pracy na rzecz i pod kierownictwem innego podmiotu na innej podstawie niż umowa przewidująca wykonywanie pracy tymczasowej, podlega karze grzywny nie niższej niż 3000 zł.
Tryb orzekania w sprawach o naruszenie przepisów w zakresie zatrudniania cudzoziemców
Orzekanie w sprawach o czyny określone w art. 84 ustawy następuje w trybie przepisów Ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 roku - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia.
Kary za nielegalne zatrudnienie cudzoziemców w świetle nowej ustawy o warunkach dopuszczalności powierzenia pracy cudzoziemcom na terytorium RP
Aktualnie obowiązujące przepisy karne dotyczące wykroczeń związanych z nielegalnym zatrudnianiem cudzoziemców zawarto w ustawie o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W generalnym ujęciu w ustawie przewidziano podwyższenie wymiaru kar za konkretne wykroczenia.
Aplikacja nie jest kolejnym zbiorem niezrozumiałych przepisów, lecz - poprzez swoją konstrukcję - umożliwia praktyczną analizę sytuacji danego cudzoziemca i związaną z tym możliwość jego zatrudnienia. Aplikacja została opracowana w ramach projektu „Prawa Migrantów w Praktyce 2” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu na Rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich. Międzynarodowa Organizacja ds. Celem projektu jest ułatwianie integracji obywateli państw spoza Unii Europejskiej poprzez zwiększanie ich świadomości na temat ich praw i obowiązków w Polsce, jak również szerzenie informacji związanych z procedurą zatrudniania cudzoziemców wśród pracodawców zatrudniających lub planujących zatrudnienie cudzoziemców.
Pracodawca zamierzający powierzyć pracę cudzoziemcowi spoza UE/EOG składa wniosek o wydanie zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca w Urzędzie Wojewódzkim. Podmiot musi uzyskać informację starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o rejestry osób bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy. Procedura rejestracji jest bezpłatna zarówno dla składającego oświadczenie jak i cudzoziemca.
1. Pracodawca zainteresowany zatrudnieniem osób z ww.
5. Oświadczenia muszą być wypełnione czytelnie.
6. Oświadczenia rejestrowane są w Powiatowym Urzędzie Pracy w Żarach ul. Mieszka I 15 oraz w Oddziale w Lubsku, ul. Nie jest możliwe zarejestrowanie oświadczenia, w którym wskazano wsteczną datę rozpoczęcia pracy przez cudzoziemca.
Powierzenie pracy cudzoziemcowi na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy jest procedurą uproszczona, nazywaną także "procedurą oświadczeniową". Pozwala ona obywatelowi jednego z 4 państw: Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Mołdawii i Ukrainy wykonywać pracę w Polsce przez 24 miesiące bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę, w zakresie, w jakim nie jest wydawane zezwolenie na pracę sezonową, czyli innym niż wskazane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2025 r. Obecnie każdy pracodawca, który chce skorzystać z procedury oświadczeniowej może wystąpić o wpis oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń na okres nie dłuższy niż 24 miesiące niezależnie od tego czy cudzoziemiec pracował lub pracuje na podstawie oświadczenia. Nie ma także przeszkód, aby bezpośrednio po zakończeniu pracy na podstawie oświadczenia dany pracodawca złożył kolejne oświadczenie dla tego samego cudzoziemca.
Pracodawca składa przez stronę internetową oświadczenie. Wypełniając oświadczenie, należy wpisać, m.in.: dane pracodawcy, dane cudzoziemca, którego zamierza się zatrudnić, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy będącej podstawą wykonywania pracy, wysokość wynagrodzenia brutto, podklasę Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej, zawód i miejsce wykonywania pracy. Proszę pamiętać, że oświadczenia mogą być rejestrowane tylko w przypadku podklas PKD niewymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2025 r.
Starosta wydaje decyzję odmowną zawsze, gdy podmiot powierzający pracę był karany w związku z powierzeniem pracy cudzoziemcom, tj. dopuścił się przestępstw lub poważnych naruszeń przepisów w zakresie zatrudniania cudzoziemców lub niektórych przepisów Kodeksu Karnego, jeżeli z okoliczności wynika, że oświadczenie jest składane dla pozoru, będzie wykorzystane przez cudzoziemca w celu innym niż praca deklarowana w oświadczeniu lub podmiot powierzający pracę nie dopełnia obowiązków związanych z prowadzeniem działalności lub powierzaniem pracy w szczególności, m.in.: nie posiada środków na pokrycie zobowiązań wynikających z powierzenia pracy, nie prowadzi działalności uzasadniającej powierzenie pracy, zalega z odprowadzaniem składek m.in. Podobnie jak do tej pory, samo oświadczenie nie jest wystarczające do legalnej pracy w Polsce - cudzoziemiec musi jeszcze posiadać tytuł pobytowy pozwalający na pracę (np. Przepisy specjalnej ustawy z 12 marca 2022 r.
Pracodawca ma obowiązek zawarcia umowy pisemnej z cudzoziemcem, a wcześniej przedstawić mu jej tłumaczenie na język zrozumiały dla cudzoziemca zgodnie z warunkami określonymi w oświadczeniu. Pracodawca ma obowiązek przestrzegania wszystkich obowiązków wynikających z powierzania pracy, takich samych jak w przypadku polskich pracowników (np. zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni, gdy dana umowa podlega ubezpieczeniom, np. umowa o pracę, zlecenia czy agencyjna czy dostosowanie wysokości wynagrodzenia do aktualnej wysokości minimalnego wynagrodzenia w przypadku niższej kwoty wskazanej w oświadczeniu), a także obowiązków związanych z zatrudnieniem cudzoziemca wynikających z innych przepisów (np. przechowywanie kopii dokumentu pobytowego cudzoziemca).
Gdy polski podmiot powierzający pracę cudzoziemcowi, który zatrudniał cudzoziemca na podstawie umowy o pracę przez okres nie krótszy niż 3 miesiące na podstawie oświadczenia a podmiot chce kontynuować z nim współpracę w oparciu o umowę o pracę na tym samym stanowisku, może złożyć do wojewody wniosek o wydanie zezwolenia na pracę (lub cudzoziemiec wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt i pracę). W takim przypadku cudzoziemiec będzie mógł legalnie wykonywać pracę na rzecz ww.
Chcesz zatrudnić obywatela Armenii, Białorusi, Mołdawii lub Ukrainy? Ważne! Do 30 listopada 2025 roku z uproszczonej ścieżki mogli korzystać także obywatele Gruzji. Te działalności określa Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 listopada 2025 r. Oświadczenie złóż przed podjęciem pracy przez cudzoziemca. Pamiętaj, że cudzoziemiec może podjąć pracę, dopiero gdy powiatowy urząd pracy wpisze twoje oświadczenie do ewidencji oświadczeń. Oświadczenie o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi składasz i - po potwierdzeniu przez PUP - odbierasz elektronicznie, jako pracodawca. Powiatowe urzędy pracy mogą mieć własne wytyczne w zakresie składania oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi.
• wskazanie sprawy lub rodzaju sprawy (np.
• dokładny zakres umocowania, czyli dokładnie jakie czynności pełnomocnik może wykonywać w twoim imieniu (np.
Ważne! Oświadczenie złóż przed podjęciem pracy przez cudzoziemca. Pamiętaj, że cudzoziemiec może podjąć pracę, dopiero gdy powiatowy urząd pracy wpisze twoje oświadczenie do ewidencji oświadczeń. Jeżeli pracownik urzędu stwierdzi braki w dokumentacji lub nieścisłości, to wezwie cię do uzupełnienia dokumentacji lub wyjaśnienia wątpliwości. Potwierdzeniem wpisu jest oświadczenie wydane w formie elektronicznej z podpisem elektronicznym pracownika urzędu. Praca cudzoziemca jest legalna w okresie określonym w tym oświadczeniu. Może być to okres, który samodzielnie określiłeś jako pracodawca lub inny, krótszy, określony przez powiatowy urząd pracy. Innym powodem odmowy wpisu oświadczenia pracodawcy o powierzeniu pracy cudzoziemcowi może być wyczerpanie ustalonych limitów takich oświadczeń. Jeżeli starosta odmówił wpisu twojego oświadczenia do ewidencji oświadczeń, możesz się odwołać od jego decyzji. Masz na to 14 dni od dnia otrzymania decyzji odmowne. Odwołanie złóż do Ministra Rodziny i Polityki Społecznej za pośrednictwem starosty, który wydał decyzję.
Uwaga! Ustawa z dnia 20 marca 2025 r. Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2025 r. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 20 listopada 2025 r.
✔ Obowiązuje do 30 września 2025 r.
Dokument wymagany od pracodawcy ubiegającego się o zezwolenie na pracę dla cudzoziemca.
Test rynku pracy to procedura sprawdzająca, czy na danym stanowisku mogą być zatrudnione osoby bezrobotne lub poszukujące pracy z Polski.
Dokument wymagany do legalnego zatrudnienia cudzoziemców spoza UE, EOG i Szwajcarii na terytorium Polski.
Dokument wymagany w procesie ubiegania się o zezwolenie na pracę Typ A.
Dokument wymagany w przypadku zatrudniania cudzoziemców zwolnionych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę.
Pracodawca ma obowiązek zawrzeć umowę z cudzoziemcem w formie pisemnej oraz przedstawić jej tłumaczenie na język zrozumiały dla pracownika.
Ważne informacje:✔ Obowiązek wynikający z art.
Nowy obowiązek informacyjny od 1 czerwca 2025 roku dla pracodawców zatrudniających cudzoziemców na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Nie przegap tego! Zmiany w zezwoleniu na pracę w Polsce w 2025 roku – wyjaśnienie dla cudzoziemców
tags: #zatrudnienie #cudzoziemca #pup #zary #wniosek #o