Pomimo trwającej niemal już 4 lata wojny, Ukraina kontynuuje swój rozwój i dąży do osiągnięcia poziomu krajów rozwiniętych Europy. Środowisko biznesowe w kraju nie pozostaje w stagnacji, a współpraca międzynarodowa oraz napływ zagranicznych inwestycji sprzyjają zatrudnianiu wykwalifikowanych cudzoziemców. Unikalne kompetencje i specjalistyczna wiedza - zagraniczni pracownicy mogą posiadać doświadczenie i umiejętności niedostępne na lokalnym rynku pracy. Zatrudnianie cudzoziemców w Ukrainie regulowane jest przez szereg przepisów ukraińskiego prawa krajowego.
Ze względu na wojnę trwającą na Ukrainie zostały wprowadzone szczególne przepisy, które ułatwiają obywatelom tego kraju legalny pobyt i pracę w Polsce. Aktualnie stosowane uproszczone procedury dla obywateli Ukrainy, zarówno dorosłych, jak i niepełnoletnich, sprawiają, że zatrudnienie cudzoziemców staje się mniej skomplikowane.
Kto Może Legalnie Pracować w Polsce?
Zgodnie przepisami w Polsce może pracować obywatel Ukrainy, który:
- przebywa legalnie w Polsce i ma ważny tytuł pobytowy lub
- przybył legalnie na terytorium Polski w okresie od 24 lutego 2022 roku z terenu Ukrainy i deklaruje zamiar pozostania w Polsce.
Można legalnie zatrudnić obywatela Ukrainy, jeśli jego pobyt w Polsce jest legalny. W takiej sytuacji wystarczy, że w ciągu 14 dni od daty podjęcia pracy, poinformuje się powiatowy urząd pracy (właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania pracodawcy). W tym celu wypełnia się formularz na portalu praca.gov.pl: Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy (PSZ-PPWPU).
W zgłoszeniu należy podać:
- informacje dotyczące podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi,
- dane osobowe cudzoziemca,
- informacje dotyczące wykonywanej pracy.
Dodatkowo trzeba pamiętać, że należy dopełnić wszystkich obowiązków związanych z zatrudnieniem, czyli:
- wynagrodzenie wypłacane cudzoziemcowi nie może być niższe niż płaca minimalna lub minimalna stawka godzinowa,
- należy zawrzeć z obywatelem Ukrainy umowę pisemną, która uwzględnia warunki zawarte w zawiadomieniu złożonym do urzędu pracy,
- zgłoszenie pracownika do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego w ciągu 7 dni od dnia podjęcia przez niego pracy.
System Kadry i Płace wFirma, pozwala na stworzenie odpowiedniej umowy KADRY » UMOWY » DODAJ » UMOWĘ O PRACĘ, w której uwzględnione będą warunki zawarte w zawiadomieniu złożonym do urzędu pracy. System pozwoli także na odpowiednie zgłoszenie pracownika w ZUS.
Zatrudnianie Młodocianych Pracowników z Ukrainy
Państwowa Służba Pracy Ukrainy przypomina o podstawowych wymaganiach dotyczących zatrudniania ukraińskich nieletnich, ponieważ koniec roku szkolnego i chęć pomocy krajowi oraz rodzinie stymulują coraz więcej nastolatków do poszukiwania pracy.
W jakim wieku można rozpocząć pracę i jaka jest długość tygodnia pracy?
- od 14 roku życia - w wolnym czasie od nauki, za zgodą jednego z rodziców lub opiekuna i pod warunkiem wykonywania tylko lekkiej pracy;
- od 15 roku życia - za zgodą jednego z rodziców lub opiekuna;
- od 16 roku życia - bez ograniczeń.
Zatrudnianie dzieci poniżej 14 roku życia jest zabronione.
W warunkach stanu wojennego dopuszczalny czas pracy wynosi do 50 godzin tygodniowo.
Rodzaje pracy zabronione dla nieletnich
Nastolatkowie nie mogą pracować w warunkach niebezpiecznych i szkodliwych. Wykonywać ciężkiej i podziemnej pracy, takiej jak obróbka odlewnicza lub prace budowlane czy montażowe, oraz wszelkich innych prac zawartych w Liście prac ciężkich i prac w szkodliwych i niebezpiecznych warunkach pracy. Zabronione są również: prace nocne, w weekendy, prace w nadgodzinach oraz wyjazdy służbowe.
Dla pracowników poniżej 18 roku życia istnieją normy dotyczące wagi rzeczy, które są dopuszczalne do przenoszenia i podnoszenia.
Specjalne warunki zatrudnienia
Nieletni pracownicy w stosunkach pracy mają takie same prawa jak dorośli pracownicy. Wynagrodzenie ustalane jest na poziomie pracownika dorosłego. Opracowano jednak listę przywilejów dla nastolatków:
- ograniczenie podstaw do zwolnienia - gdy zwolnienie inicjuje pracodawca, należy uzyskać zgodę z urzędu ds. dzieci;
- okres, na który zapewnione jest pierwsze miejsce pracy, musi przekraczać 2 lata;
- brak okresu próbnego;
- dodatkowe urlopy na zdawanie egzaminów;
- kwoty zatrudnienia.
Reguły zatrudnienia
Przy zatrudnianiu nieletnich należy spełnić szereg wymagań:
- Umowa o pracę musi być zawarta wyłącznie na piśmie.
- Pracownik nie może mieć przeciwwskazań medycznych - należy przedstawić zaświadczenie.
- Coroczne badanie lekarskie przed ukończeniem 21 roku życia.
- Specjalna rejestracja z datą urodzenia.
- Czas trwania urlopu rocznego wynosi 31 dni (w okresie stanu wojennego 24 dni).
Według estymacji agencji Smart Solutions HR pośredniczącej również w zatrudnieniu osób spoza UE, na terenie RP przebywa prawie 100 tysięcy obywateli Ukrainy między 15 a 18 rokiem życia. Większość z nich nie podejmuje zatrudnienia. Zatrudnianie niepełnoletnich uchodźców z Ukrainy na polskim rynku pracy stanowi temat ważny zarówno z perspektywy społecznej, jak i ekonomicznej.
Pracodawca musi zapewnić młodocianemu pracownikowi pomoc i opiekę, aby ten wdrożył się w obowiązki. Inne ograniczenia? Młodociany powinien wykonywać prace lekkie, nie zagrażające rozwojowi psychofizycznemu i zdrowiu, a ich harmonogram nie może kolidować z wypełnianiem obowiązku szkolnego.
Zatrudnianie niepełnoletnich uchodźców z Ukrainy przyczyni się do zwiększenia różnorodności w miejscu pracy. Dzięki temu pracodawca może skorzystać z różnorodnych perspektyw i doświadczeń, co może prowadzić do innowacyjności w rozwiązywaniu problemów. Młodociani pracownicy często wnoszą do zespołu świeże spojrzenie i energię.
Kolejny argument za zatrudnianiem młodocianych pracowników z Ukrainy to możliwość kształtowania ich umiejętności według potrzeb konkretnego stanowiska. Jest zapis Kodeksu Pracy, zgodnie z którym pracodawca może zatrudniać młodocianych nie posiadających kwalifikacji zawodowych w celu ich przygotowania zawodowego.
Korzyści z Zatrudniania Młodocianych Cudzoziemców
Zatrudnianie niepełnoletnich uchodźców z Ukrainy stanowi formę wsparcia dla nich i ich najbliższych. Samoocena młodego człowieka, który zarabia własne pieniądze, jest znacznie wyższa. Zatrudnienie z pewnością nie zastąpi terapii, ale pomoże „osadzić siebie w rzeczywistości”. Pomijam już oczywisty efekt zajmowania na co dzień umysłu czymś innym niż wspomnienia.
Zróżnicowane wiekowo zespoły są bardziej efektywne, a różnorodność w miejscu pracy to jeden z kluczowych zasobów organizacji. W Polsce, wobec szybkiego starzenia się niektórych grup zawodowych, z roku na rok przybywa dobrych praktyk nauki zawodu w formule mentoringu w zespołach zróżnicowanych wiekowo. Organizacja warsztatów szkoleniowych, podczas których nastoletni pracownicy uczą się od swoich starszych kolegów jest szczególnie ważne w zawodach zdominowanych przez starszych specjalistów.
Państwo może wprowadzić programy wsparcia finansowego dla pracodawców zatrudniających niepełnoletnich uchodźców. Programy szkoleniowe wspierające pracodawców poprzez organizację specjalnych programów szkoleniowych dla niepełnoletnich uchodźców z Ukrainy. Partnerstwo z instytucjami edukacyjnymi.
Jak zatrudnić obywatela Ukrainy? Podstawowe zasady (1)
Wsparcie dla Pracodawców
Legalizacja zatrudnienia cudzoziemców w systemie HRappka. System HRappka to kompleksowe narzędzie HR, które wspomaga proces rekrutacji i legalizacji zatrudnienia cudzoziemców. HRappka to nieoceniona pomoc dla firm specjalizujących się w zatrudnianiu cudzoziemców. W naszym programie wygenerujesz potrzebne dokumenty legalizacyjne (np. na pobyt czasowy i pracę lub wnioski o zezwolenia na pracę) i wyślesz na www.praca.gov.pl. System przypomni Ci również o terminach upływających dokumentów legalizacyjnych.
Jeżeli zatrudniasz pracowników z zagranicy i posiadasz dla nich mieszkania - HRappka pomoże Ci zarządzić zakwaterowaniem. Kalendarz mieszkań pokaże ilość wolnych miejsc oraz przypisze nowych lokatorów. System zaproponuje również zakwaterowania, które znajdują się najbliżej miejsca pracy danego pracownika. Dostaniesz również możliwość automatycznego odliczenia opłat za mieszkanie od wypłaty pracownika.
Specustawa i Jej Zmiany
Ustawa z 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 19 lutego. Wtedy też, na nagraniu opublikowanym na platformie X przez Kancelarię Prezydenta RP, Nawrocki ocenił, że ustawa kończy pomoc interwencyjną i wprowadza zasady systemowe. - Podpisuję tę ustawę w przekonaniu, że chroni nasze finanse publiczne, porządkuje system i przywraca poczucie elementarnej uczciwości - mówił.
Specustawa, która od marca 2022 r. umożliwiała obywatelom Ukrainy legalny pobyt i pracę w Polsce, wygasa 4 marca 2026 r. Od 5 marca 2026 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r., która zastąpi dotychczasowe przepisy i wprowadzi nowe zasady pobytu, pracy oraz korzystania ze wsparcia socjalnego dla obywateli Ukrainy.
Aktualizacja: na mocy nowej ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r., pobyt obywateli Ukrainy posiadających status UKR został przedłużony do 4 marca 2027 r.
tags: #zatrudnianie #mlodocianych #ukraina