Kobiety w ciąży są szczególnie chronione przez przepisy prawa pracy, o ile pozostają w zatrudnieniu na umowę o pracę. W okresie okołoporodowym i po urodzeniu dziecka przysługuje im między innymi urlop macierzyński. Powstaje pytanie, czy takie same uprawnienia mają rodzice zatrudnieni na umowę zlecenie i współpracę B2B. Przepisy regulujące kwestię udzielania urlopów macierzyńskich znajdują się w ustawie Kodeks pracy, przy czym dotyczą one tylko osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Urlop macierzyński przysługuje obojgu rodzicom, zarówno matce, jak i ojcu. W niektórych przypadkach z urlopu macierzyńskiego mogą skorzystać także członkowie najbliższej rodziny. Nie zdefiniowano pojęcia "członków najbliższej rodziny". Najczęściej przyjmuje się, że są to rodzice ojca i matki dziecka lub ich rodzeństwo. Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego przysługuje również rodzinie zastępczej, która przyjęła dziecko na wychowanie i złożyła wniosek do sądu opiekuńczego o przysposobienie.
Przepisy dotyczące urlopu i macierzyństwa zostały uregulowane w ustawie. Punkt 2 i 3 odnosi się również do ubezpieczonego - ojca dziecka. Osoby uprawnione do urlopu macierzyńskiego mogą się zastanawiać, czy pobieranie zasiłku macierzyńskiego pozbawia ich prawa do pracy. Odpowiedź na to pytanie nie jest wcale taka oczywista. Podjęcie pracy w ramach istniejącego stosunku pracy jest możliwe, jednak nie wcześniej niż po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze. W przypadku urodzenia jednego dziecka jest to okres 20 tygodni. W trakcie urlopu macierzyńskiego dopuszcza się zawarcie umowy o pracę z innym pracodawcą.
Zasiłek macierzyński z umowy zlecenie i działalności gospodarczej
Do zawierania umowy zlecenie stosuje się przepisy ustawy Kodeks cywilny. Oznacza to, że nie mają tutaj zastosowania takie same przepisy, jak w przypadku umowy o pracę. Zasiłek macierzyński jest wypłacany pod warunkiem podlegania pod ubezpieczenie chorobowe. W przypadku umowy zlecenie składki na ubezpieczenie chorobowe są dobrowolne. Oznacza to, że jeżeli zleceniobiorca będzie podlegał pod ubezpieczenie chorobowe, to może liczyć na wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Wynika to z przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, w których jest jasno zapisane, że zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej w okresie ubezpieczenia chorobowego. Wymiar urlopu macierzyńskiego będzie taki sam jak w przypadku osób zatrudnionych na umowę o pracę. W przypadku zleceniobiorcy wysokość zasiłku macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Wyliczenia dokonuje się w oparciu o średnie wynagrodzenie z okresu ostatnich 12 miesięcy. Jeśli umowa zlecenie była wykonywana w krótszym przedziale czasowym, to w podstawie znajdzie się średnia z pełnych miesięcy świadczenia umowy.
Prowadzenie działalności gospodarczej nie pozbawia prawa do urlopu i zasiłku macierzyńskiego. Kluczowe będzie jednak, czy przedsiębiorca zgłosi się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, czy też nie. Jedynie jeśli podatnik podlega pod ubezpieczenie chorobowe, będzie mógł ubiegać się o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. Takie zgłoszenie powinno być dokonane najpóźniej przed dniem porodu. W przypadku zasiłku macierzyńskiego nie ma zastosowania 90-dniowy termin wyczekiwania na wypłatę świadczenia. Oznacza to, że przedsiębiorca ma prawo do wypłaty świadczenia od pierwszego dnia zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego. Taka informacja znajduje się na stronach rządowych.
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w tym chorobowe, w 2026 r. W podstawie wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe na Małym ZUS Plus znajdzie się przeciętny miesięczny dochód uzyskany w poprzednim roku podatkowym. Podstawa nie może być niższa niż 1.441,80 zł i wyższa niż 5.652,00 zł. W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przedsiębiorca powinien wyrejestrować się z ubezpieczeń społecznych jako osoba prowadząca działalność gospodarczą. Po zakończeniu pobierania zasiłku przedsiębiorca powinien się ponownie zarejestrować, jeśli chce mieć uprawnienia do wypłaty świadczeń. W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego składki ZUS są finansowane przez budżet państwa.
Jeśli przedsiębiorca korzysta z ulgi na start, nie jest uprawniony do wypłaty zasiłku macierzyńskiego, ale może ubiegać się o świadczenie rodzicielskie w wysokości 1.000 zł. Przedsiębiorca nie może posiadać zadłużenia wobec ZUS powyżej 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jeśli zadłużenie jest wyższe, ZUS może nie przyznać zasiłku macierzyńskiego. Jeśli ZUS odmawia wypłaty zasiłku macierzyńskiego, to powinna być wydana decyzja, od której osoba uprawniona ma prawo złożyć odwołanie.
W przypadku zleceniobiorców dokumenty w sprawie zasiłku macierzyńskiego składa zleceniodawca, który jednocześnie występuje w roli płatnika. W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe są finansowane z budżetu państwa. Jeśli osoba pobierająca zasiłek macierzyński będzie w dalszym ciągu zatrudniona na umowę zlecenie, to w takim przypadku płatnik powinien dokonać wyrejestrowania z ubezpieczeń na formularzu ZUS ZWUA i zarejestrowania na ZUS ZZA z kodem 04 11. W raporcie ZUS RCA pracownik będzie wykazywany z zerowymi składkami. Takie informacje można uzyskać na infolinii ZUS. Jeśli płatnik składek znajdzie się w takiej sytuacji, to najlepiej skontaktować się w tej sprawie z ZUS.
Przedsiębiorca pobierający zasiłek macierzyński nie musi zawieszać prowadzenia działalności gospodarczej. Oznacza to, że wypłata zasiłku macierzyńskiego nie pozbawia prawa do wystawiania faktur sprzedaży i prowadzenia firmy na takich samych zasadach jak w okresach wcześniejszych. Jeśli przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą i jest jednocześnie zatrudniony na umowę o pracę, to powinien wiedzieć, że zasiłek macierzyński będzie miał wypłacony tylko z jednego tytułu.
W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą podstawę do naliczania zasiłku macierzyńskiego stanowi przeciętny miesięczny przychód za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstało prawo do zasiłku. Pani Karolina prowadzi działalność gospodarczą nieprzerwanie od 2022 roku. W dniu 1 maja 2025 roku urodziła dziecko i od tego momentu zaczęła korzystać z zasiłku macierzyńskiego. Przeciętny miesięczny przychód z ostatnich 12 miesięcy, czyli od maja 2024 r. do kwietnia 2025 r. wynosił miesięcznie 6.000 zł.
Pani Ilona rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej od 1 marca 2025 r. Dziecko urodziła 15 grudnia 2025 r. i od tego dnia zaczęła korzystać z prawa do zasiłku macierzyńskiego w wysokości 100%. Pani Ilona nie ma prawa do rozliczania preferencyjnych składek ZUS. W tym przypadku okres podlegania pod ubezpieczenie chorobowe był krótszy niż 12 miesięcy. Oznacza to, że w podstawie do naliczania zasiłku macierzyńskiego znajdzie się przychód za pełne miesiące od marca do listopada 2025 r. Wypłata pierwszego zasiłku macierzyńskiego przysługuje za okres krótszy niż miesiąc od 15 do 31 grudnia 2025 r., tj, za 17 dni. 3.203,31 zł - podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego za 17 dni grudnia 2025 r.
Jeśli prawo do zasiłku macierzyńskiego powstanie przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, to przyjmuje się miesięczną najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz kwotę zadeklarowaną, w przeliczeniu na pełny miesiąc kalendarzowy ubezpieczenia, w części przewyższającej najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, za miesiąc kalendarzowy, w którym powstała niezdolność do pracy, po odliczeniu 13,71%. Pani Katarzyna zgłosiła się do ubezpieczenia chorobowego w dniu 5 listopada 2025 r., a dziecko urodziło się 20 listopada 2025 roku.
Wypłata zasiłku macierzyńskiego zależy od tego, czy osoba uprawniona podlega pod ubezpieczenie chorobowe, czy też nie. Jest to o tyle ważna informacja, że ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej lub zatrudnienia na umowę zlecenie. Jeśli ubezpieczony będzie korzystał tylko z urlopu macierzyńskiego, to zasiłek wynosi 100% podstawy wymiaru. Wysokość będzie zależała od tego, od jakiej podstawy jest naliczana składka na ubezpieczenie chorobowe. Jeśli przedsiębiorca korzysta z ulgi na start, nie otrzyma zasiłku macierzyńskiego, ale może ubiegać się o świadczenie rodzicielskie w wysokości 1.000 zł. W okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego można prowadzić działalność gospodarczą, a także pozostawać w zatrudnieniu na umowę zlecenie. Co do zatrudnienia na umowę o pracę, to istnieją pewne ograniczenia.
Zasiłek macierzyński przy zbiegu tytułów ubezpieczenia
Wielokrotnie w toku świadczenia obsługi prawnej dla firm - klientów kancelarii prawnej - spotykaliśmy się z pytaniami, czy prezes zarządu jednoosobowej spółki z o.o., w której jest także jedynym wspólnikiem, może w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego wykonywać czynności związane z funkcją prezesa zarządu bez obawy o utratę tego zasiłku? To pytanie otwiera także kilka innych zagadnień, a mianowicie: kiedy przedsiębiorcy przysługuje zasiłek macierzyński, czy można prowadzić działalność gospodarczą w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego, co w sytuacji, gdy przedsiębiorca jest jednocześnie etatowym pracownikiem?
Przedsiębiorca może skorzystać z zasiłku macierzyńskiego, o ile odprowadza składki na ubezpieczenie chorobowe. Należy jednak pamiętać, iż zgodnie z przepisami o ubezpieczeniach społecznych, przedsiębiorca obowiązkowo podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, wypadkowemu oraz zdrowotnemu, natomiast odprowadzanie składek chorobowych jest dobrowolne. Zatem, by matka prowadząca działalność gospodarczą mogła skorzystać z zasiłku macierzyńskiego, musi zgłosić się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Nie jest wymagany do uzyskania tego świadczenia jakiś okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu. Zasiłek przysługuje od pierwszego dnia podlegania ubezpieczeniu chorobowemu.
Na potrzeby ubezpieczeń społecznych za przedsiębiorcę uznawany jest także wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a także wspólnicy spółek jawnych, komandytowych i partnerskich. Zatem jedyna wspólniczka spółki z o.o., o ile nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu (o tym niżej), będzie także uprawniona do zasiłku macierzyńskiego, jeżeli zgłosiła się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Aktualne stanowisko ZUS oraz przeważającej części sądów uznaje za jedynego wspólnika, w konsekwencji przedsiębiorcę, również wspólnika, który posiada taką większość udziałów w spółce, że udziały pozostałych wspólników są iluzoryczne.
Zasiłek macierzyński należy odróżnić od urlopu macierzyńskiego, z którego korzysta pracownica, co jest warunkiem otrzymania zasiłku. W przypadku przedsiębiorcy zasiłek przysługuje niezależnie od tego, czy w okresie jego pobierania dalej prowadzi działalność gospodarczą, czy w części lub w całości poświęca się wychowaniu dziecka. Nie ma żadnych przeszkód, by w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego prowadzić działalność gospodarczą. Nie grozi to utratą prawa do zasiłku, jak to jest np. przy wykonywaniu pracy zarobkowej w czasie pobierania zasiłku chorobowego. Analogiczne uregulowanie, odnoszące się do zasiłku macierzyńskiego, nie istnieje. Łatwo wyobrazić sobie, że młoda mama nie może pozwolić sobie na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ np. prowadzi salon kosmetyczny i zatrudnia pracowników. Z drugiej strony nie ma przeszkód, by w tym okresie zawiesić działalność gospodarczą po spełnieniu pewnych warunków.
Przenosząc to na grunt prezesa zarządu spółki, będącej jednocześnie jej jedynym wspólnikiem, dozwolone jest, by w czasie pobierania zasiłku macierzyńskiego, prowadziła ona dalej sprawy spółki, reprezentowała ją, zawierała umowy itp. Należy także pamiętać, iż w przypadku korzystania z zasiłku macierzyńskiego, zmienia się tytuł ubezpieczenia. W tym okresie podlegamy obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z tytułu pobieranego zasiłku. Płatnikiem tych składek jest ZUS. Ubezpieczona będzie zatem musiała odprowadzać składki zdrowotne. Dobrowolnie jednak będzie mogła opłacać także składki emerytalno-rentowe z innych tytułów.
Niejednokrotnie zdarza się, że osoba zatrudniona na etacie równolegle prowadzi działalność gospodarczą. Pracownik podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Jeżeli pracownik otrzymuje co najmniej minimalne wynagrodzenie, to wówczas podlega ubezpieczeniom obowiązkowym tylko jako pracownik. Wtedy składki społeczne z tytułu prowadzonej działalności są dobrowolne (obowiązkowa jedynie zdrowotna), a to oznacza, że taki pracownik-przedsiębiorca nie może się zgłosić dobrowolnie do ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności. Skutkuje to tym, że taka osoba otrzyma zasiłek macierzyński tylko z tytułu umowy o pracę.
W razie zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy, kobieta prowadząca jednocześnie działalność gospodarczą podlega obowiązkowo ubezpieczeniu także z tego tytułu. Wtedy może zgłosić się do ubezpieczenia chorobowego, co spowoduje, że otrzyma zasiłek macierzyński z dwóch tytułów. Jako pracownik, kobieta będzie korzystać z urlopu macierzyńskiego. Natomiast nie ma przeszkód, by w tym okresie równolegle prowadziła swoją działalność gospodarczą lub pełniła obowiązki prezesa zarządu w spółce, w której jest jedynym wspólnikiem. Odrębną kwestią jest zatrudnianie przez jednoosobową spółkę z o.o. na podstawie umowy o pracę prezesa jej zarządu, będącego jedynym wspólnikiem, w celu uzyskania przez niego wyższych świadczeń, poprzez odpowiednie ułożenie stosunku pracy. Pojawia się tu problem pozorności stosunku pracy, niemniej nie jest to przedmiotem niniejszego artykułu.
Pracownica zawarła z nami dwie umowy o pracę - jedną na czas nieokreślony, na pełen etat, a drugą na 1/4 etatu na czas określony do 30 listopada 2023 r. Podczas trwania obu stosunków pracy pracownica urodziła dziecko, w związku z czym jako płatnik zasiłków wypłacamy jej dwa zasiłki macierzyńskie (na podstawie tzw. długiego wniosku o zasiłek 81,5 proc.). Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego w pełnym wymiarze pracownica przebywa obecnie na urlopie rodzicielskim. Jednak umowa na czas określony zakończy się w trakcie tego urlopu. Co dalej z zasiłkiem - czy nadal przysługuje on pracownicy mimo ustania jednego zatrudnienia, a jeśli tak, to czy my mamy kontynuować wypłatę, czy przekazać ją ZUS?
Z umowy na czas określony pracownica oprócz wynagrodzenia zasadniczego w stałej miesięcznej stawce otrzymywała dodatek funkcyjny niepomniejszany za okresy pobierania zasiłków. Czy ten dodatek podlega wliczeniu do podstawy ewentualnego zasiłku po ustaniu zatrudnienia? Pracownica nabyła prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres po ustaniu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, która rozwiązała się z upływem czasu, na jaki została zawarta. Po rozwiązaniu tej umowy wypłatę zasiłku przejmie ZUS i będzie go wypłacał aż do końca okresu odpowiadającego urlopowi rodzicielskiemu. Pracodawca jako płatnik zasiłków będzie natomiast kontynuował wypłatę zasiłku z tytułu trwającej umowy na czas nieokreślony.
Jeśli pracownica jest zatrudniona na podstawie dwóch odrębnych umów o pracę, to każda z tych umów stanowi podstawę do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za cały okres urlopu macierzyńskiego (także dodatkowego urlopu macierzyńskiego). Powyższe rozstrzygnięcie ma zastosowanie także wówczas, gdy pracownica korzysta z urlopu wychowawczego udzielonego przez jednego z pracodawców. Z tym jednak, że u pracodawcy, u którego świadczy pracę, otrzymuje urlop macierzyński, w czasie którego pracodawca wypłaca jej zasiłek macierzyński. Ważne: Urodzenie jednego dziecka w czasie udzielonego urlopu wychowawczego uprawnia do zasiłku macierzyńskiego od dnia porodu, przez okres 18 tygodni (tj. po upływie tych 18 tygodni pracownica może otrzymywać zasiłek macierzyński jeszcze przez 4 tygodnie, odpowiadające okresowi dodatkowego urlopu macierzyńskiego). Z tym jednak, że w sytuacji, gdy pełen wymiar 20 tygodni, odpowiadający okresowi urlopu macierzyńskiego, zakończy się po terminie, do którego udzielono urlopu wychowawczego, to pracownicy przysługuje urlop i zasiłek macierzyński od następnego dnia po zakończeniu urlopu wychowawczego, do wyczerpania pełnego wymiaru 20 tygodni urlopu macierzyńskiego.
Pracownica w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, udzielonego jej do końca 2013 r., podjęła pracę na 1/2 etatu u innego pracodawcy. W dniu 19 grudnia 2012 r. urodziła dziecko (do dnia porodu przebywała na zwolnieniu lekarskim). Otrzymywała zasiłek macierzyński od 19 grudnia 2012 r. do 23 kwietnia 2013 r. oraz urlop i zasiłek macierzyński od 19 grudnia 2012 r. do 7 maja 2013 r. Przyjmujemy założenia z poprzedniego przykładu, z tym że urlop wychowawczy został udzielony do 31 marca 2013 r. Z tytułu urodzenia dziecka w dniu 19 grudnia 2012 r. otrzymywała zasiłek macierzyński od 19 grudnia 2012 r. do 31 marca 2013 r. (103 dni) u pracodawcy, który udzielił jej urlopu wychowawczego, a następnie urlopu i zasiłku macierzyńskiego od 1 kwietnia do 7 maja 2013 r. oraz urlopu i zasiłku macierzyńskiego od 19 grudnia 2012 r. do 7 maja 2013 r.
Zgodnie z przepisami ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, osiągająca w przeliczeniu na okres miesiąca przychód w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym ze stosunku pracy. Z tytułu prowadzenia działalności podlega obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Może również jako przedsiębiorca zgłosić się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, ale wówczas nie będzie miała możliwości zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli jednak ze stosunku pracy w przeliczeniu na okres miesiąca będzie osiągała wynagrodzenie w kwocie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę, obowiązek ubezpieczeń emerytalnego i rentowych będzie dotyczył zarówno umowy o pracę, jak i prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Ponieważ prowadzona działalność gospodarcza będzie obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, osoba może również dokonać zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Osoba zatrudniona na umowę o pracę obowiązkowo podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu. Bez względu na wymiar etatu i wysokość wynagrodzenia składki muszą być opłacane przez pracodawcę (płatnika składek). Przy zbiegu ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia i prowadzonej działalności gospodarczej obowiązek opłacania składek jest zależny od wysokości wynagrodzenia wynikającego z umowy o pracę. Jeżeli osoba prowadząca działalność otrzymuje z tytułu zatrudnienia co najmniej minimalne wynagrodzenie (4 666,00 zł od stycznia do grudnia 2025 roku), opłacanie składek społecznych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jest dobrowolne, obowiązkowa jest wyłącznie składka zdrowotna. W przedstawionej sytuacji nawet jeżeli kobieta ciężarna prowadząca działalność zdecyduje się na dobrowolne opłacanie składek społecznych z tytułu prowadzonej działalności, prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego otrzyma tylko z tytułu umowy o pracę.
Jest to spowodowane faktem, że w opisanym przypadku ubezpieczenia emerytalno-rentowe z tytułu prowadzonej działalności są dobrowolne, natomiast ubezpieczenie chorobowe można opłacać tylko przy obowiązkowych ubezpieczeniach emerytalno-rentowych. Takie stanowisko jest poparte wyrokiem Sądu Najwyższego z 3 października 2008 roku, sygn. akt: II UK 32/08: “Podleganie przez kobietę obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu stosunku pracy i uzyskanie prawa do zasiłku macierzyńskiego, wyklucza równoczesne podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej i uzyskanie prawa do drugiego zasiłku macierzyńskiego”.
Jednak w przypadku gdy kobieta jest zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy i jej przychody nie przekraczają kwoty 4 666 zł brutto (minimalne wynagrodzenie w 2025 roku), obowiązkowo podlega ubezpieczeniom zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i z tytułu prowadzonej działalności.
✅ Jak obliczyć wysokość zasiłku macierzyńskiego?
W przypadku zatrudnienia na umowę o pracę pracownica ciężarna lub planująca ciążę nie musi obawiać się, czy otrzyma zasiłek macierzyński. Wątpliwości natomiast pojawiają się, gdy kobieta prowadzi działalność gospodarczą, a także gdy jest zatrudniona na umowę o pracę i jednocześnie ma firmę.
Osoby prowadzące działalność gospodarczą obowiązkowo opłacają składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne. W celu otrzymania zasiłku chorobowego należy być zgłoszonym do ubezpieczenia chorobowego i terminowo opłacać składki z tego tytułu nieprzerwanie przez okres 90 dni. Konieczne jest terminowe opłacanie składek, ponieważ nieterminowa wpłata powoduje utratę prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. W przypadku ciąży maksymalny okres przebywania na zasiłku chorobowym wynosi 270 dni, a zasiłek jest wypłacany w 100% podstawy wymiaru.
Zasiłek macierzyński przysługuje kobiecie, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w czasie urlopu wychowawczego: urodziła dziecko, przyjęła dziecko - w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia - na wychowanie i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia, przyjęła dziecko - w wieku do 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, w wieku do 10. roku życia - na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.
Od 26 kwietnia 2023 roku weszły w życie zmiany w urlopach związanych z rodzicielstwem, najważniejszą z nich jest wydłużenie urlopu rodzicielskiego o 9 tygodni, przysługujące na wyłączność jednemu z rodziców. Po nowelizacji ustawy o ubezpieczeniu społecznym w razie choroby i macierzyństwa zmianie uległy zasady obliczania podstawy wymiaru zasiłku dla osób prowadzących działalność gospodarczą (oraz innych, dla których podstawę wymiaru składek stanowi kwota zadeklarowana), które podlegają ubezpieczeniu chorobowemu krócej niż 12 miesięcy. Dotychczas wystarczyło zapłacić tylko jedną składkę chorobową, aby uzyskać zasiłek macierzyński w zadeklarowanej kwocie. Po zmianach kobiecie prowadzącej działalność gospodarczą krócej niż 12 miesięcy i opłacającej składki przewyższające ustawowe minimum, początkowo zostanie przyznany zasiłek w minimalnej wysokości, który będzie powiększany o 1/12 za każdy miesiąc opłacania składek przypadający przed nabyciem prawa do świadczenia. Tak więc matka, która prowadziła działalność 3 miesiące i opłacała podwyższone składki, otrzyma zasiłek w wysokości 60% średniego prognozowanego wynagrodzenia oraz 3/12 podwyższonej składki. Aby nabyć prawo do zasiłku w pełnej wysokości, odpowiadającej podwyższonej składce, będzie musiała opłacać wyższe składki ubezpieczeniowe przez 12 miesięcy przed porodem.
Matka, która podlega ubezpieczeniu tylko z prowadzonej działalności, może pośrednio sama zadecydować o wysokości opłacanych składek. Im wyższe składki, tym stosunkowo wyższa podstawa wymiaru do ustalenia zasiłku. W regulowaniu wysokości składek istnieje jednak ograniczenie - na 2025 rok maksymalna wysokość podstawy składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe wynosi 21 682,50 zł miesięcznie. Nowelizacja zwalnia też ubezpieczone mamy pobierające zasiłek macierzyński w wysokości nieprzekraczającej kwoty świadczenia rodzicielskiego w wysokości 1 000,00 zł, prowadzące jednocześnie działalność gospodarczą, z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne. Kobieta ma obowiązek pobierać zasiłek macierzyński przez 14 tygodni od dnia porodu, ponieważ jest to okres przeznaczony na regenerację jej organizmu.
tags: #zasilek #macierzynski #z #dwoch #stosunku #pracy