Problem nadmiernego zatrudnienia nauczycieli w wielu placówkach edukacyjnych staje się coraz bardziej palący. Zamiast skupić się na pracy w szkole macierzystej, nauczyciele podejmują dodatkowe zatrudnienie w innych placówkach, przez co nie mają czasu dla swoich uczniów. Stąd pomysł, by przywrócić obowiązek uzyskania zgody na realizowanie godzin w innej szkole. Takie przepisy obowiązywały przejściowo, gdy wprowadzano reformę oświaty.
Według interpelacji jednego z posłów nauczyciele pracują w zbyt wielu szkołach, bo system premiuje zatrudnienie w innych placówkach niż ta macierzysta. "Obecnie polskie szkoły zmagają się z problemem braku nauczycieli, co prowadzi do poważnych trudności w organizacji pracy placówek oświatowych" - zwraca uwagę poseł. "Szczególnie widoczny jest problem związany z nauczycielami, którzy pracują na pełny etat w jednej szkole, a jednocześnie podejmują dodatkowe godziny w innej placówce." Poseł wskazuje, że czasem nie ma wyjścia i nauczyciel musi pracować w kilku szkołach - są sytuacje, w których dyrektorzy muszą znaleźć nauczycieli na kilka godzin z powodu niewielkiej liczby godzin danego przedmiotu w siatce godzinowej albo z przyczyn obiektywnych. "Jednak istotne jest, aby obowiązujące przepisy nie sprzyjały nadmiernemu preferowaniu takiego modelu pracy, który powoduje, że nauczyciele chętniej podejmują pracę w innych szkołach, zamiast zwiększać zaangażowanie w szkole macierzystej. Mechanizmy prawne nie powinny tworzyć sytuacji, w której taki model pracy jest dogodniejszy lub bardziej opłacalny finansowo, ponieważ odbija się to na jakości pracy w szkole."
Pomysł na zmianę, to powrót do rozwiązania z czasów wdrażania ostatniej systemowej reformy oświaty - obowiązywały wtedy przepisy, które nakładały na nauczycieli obowiązek uzyskania zgody dyrektora szkoły macierzystej na podjęcie dodatkowej pracy w innych placówkach.
Jednakże, jak wskazuje Krzysztof Baszczyński ze Związku Nauczycielstwa Polskiego, "Takie rozwiązanie nie ma sensu. Przecież dla wielu nauczycieli praca w wielu szkołach to nie kwestia fanaberii, a konieczność, bo w inny sposób nie mają szans na wyrobienie swojego pensum i uzupełnienie etatu. Nie widzę też żadnego powodu, by ograniczać swobodę pedagogów, którzy taką pracę zwyczajnie chcą podjąć i czują, że mają na to siłę."
Ograniczenie to obowiązywało przejściowo. "Poprzednio ograniczenie obowiązywało przez dwa lata - zawierała je ustawa Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (art. 222). Według tego przepisu w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r." - wskazuje dr Artur Olszewski, autor komentarza do wspomnianej ustawy. "- Ograniczenie dotyczyło wyłącznie nauczycieli zatrudnionych w podstawowym miejscu zatrudnienia w pełnym wymiarze zajęć - wskazuje dr Artur Olszewski, autor komentarza do wspomnianej ustawy. - Komentowany przepis miał zastosowanie wyłącznie do sytuacji podjęcia przez nauczyciela dodatkowej pracy na podstawie stosunku pracy i w innej szkole."
Obecnie nie ma wyraźnych sygnałów, by rząd zamierzał zaostrzyć przepisy dotyczące zatrudniania nauczycieli w innych placówkach. "Nic nie wskazuje na to, by rząd w jakikolwiek sposób zamierzał zaostrzyć przepisy i ograniczyć nauczycielom możliwość zatrudniania w innych placówkach."
Wyzwania dyrektorów szkół
Na to, że to właśnie problemy tego rodzaju spędzają dyrektorom sen z powiek, wskazywało badanie Lexometr Oświatowy 2023. Pokazało, że aż 80 proc. dyrektorów szkół za najtrudniejsze uważa sprostanie wyzwaniom związanym z organizacją placówki. Z badania wynikało, że wzrosło poczucie niepewności związane z zapewnianiem godziwych warunków finansowych dla nauczycieli (77 proc., 56 proc. w 2022), które z trzeciego miejsca wyzwań przesunęło się na pierwsze, oraz brak kadry dydaktycznej i trudności w pozyskiwaniu nowych nauczycieli (57 proc., 39 proc. w 2022 r.), które z szóstego miejsca przesunęło się na drugie.
Według Alicji Pacewicz, koordynatorki Koalicji SOS dla Edukacji, przewodniczącej Rady Fundacji Szkoła z Klasą, ekspertki Centrum Edukacji Obywatelskiej, wyniki badania LEXOMETR Oświatowy 2023 potwierdzają obawy o stan polskiej edukacji i jej najbliższą przyszłość. "Dyrektorzy i dyrektorki są przytłoczeni wyzwaniami, jakie stawia przed nimi zarówno system oświaty, w tym braki kadrowe czy zła legislacja, jak i czynniki zewnętrzne" - ocenia. "Już odpowiedzi na ogólne pytanie o najważniejsze wyzwania musi budzić niepokój. Głównym źródłem obaw i problemów okazuje się… organizacja systemu oświaty (80 proc. badanych), wymieniana dwukrotnie częściej niż proces dydaktyczno-wychowawczy, którego dobre prowadzenie jest przecież główną misją każdej edukacyjnej placówki" - wskazuje.
Procedury uzyskiwania zgody na zatrudnienie
W systemie POL-on, w zakładce "Zatrudnienie", należy wybrać podzakładkę "Zgody na dodatkowe zatrudnienie". Następnie należy kliknąć przycisk „+ Dodaj zgodę”. Zgoda może być bezterminowa lub czasowa. Jeśli znana jest data ustania zgody, można ją wprowadzić. W przypadku podmiotu spoza POL-on należy wskazać typ podmiotu. W przypadku podmiotu z POL-on należy wprowadzić jego nazwę.
Pracownik nie może mieć więcej niż jednej zgody wydanej przez ten sam podmiot, obowiązującej w tym samym czasie.
Podstawy prawne
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. 2018 poz. 1668) - Art. 125, art. 343, ust 1 pkt 13;
- Rozporządzenie Ministra Nauki z dnia 12 września 2024 r. w sprawie danych przetwarzanych w Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on (Dz.U.2024 poz.1403)- § 2 ust.
Wyrażenie zgody na zatrudnienie osoby nieposiadającej kwalifikacji
Wyrażenie zgody na zatrudnienie powinno dotyczyć jedynie wyjątkowych sytuacji, w których brak zgody kuratora uniemożliwiłby realizację procesu dydaktycznego. Podstawą prawną są:
- Wyrażanie zgody przez kuratora na zatrudnienie nauczycieli nieposiadających wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku art. 10 ust. 9 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2023 r. poz. 984 z późn. zm.).
- Wyrażanie zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem art. 15 ust. 2 oraz art. 14 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.).
Wymagana dokumentacja
Do wniosku o zgodę na zatrudnienie osoby mającej nauczać przedmiotu lub prowadzić dany rodzaj zajęć bez odpowiednich kwalifikacji należy dołączyć:
- Wniosek dyrektora szkoły lub placówki ze wskazaniem odpowiedniej podstawy prawnej.
- W uzasadnieniu wniosku należy:
- wskazać powód zaistnienia konieczności zatrudnienia osoby do nauczania przedmiotu lub prowadzenia zajęć bez wymaganych kwalifikacji,
- podać informację o przedmiocie lub rodzaju zajęć, jakie ma prowadzić dana osoba oraz o wymiarze godzin, na jaki ma być zatrudniona,
- uzasadnić wybór danego kandydata i wskazać czy posiada przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć.
- Załączniki do wniosku:
- Uwierzytelnione przez dyrektora lub pracownika szkoły lub placówki dokumenty potwierdzające poziom wykształcenia osoby proponowanej do zatrudnienia. W przypadku nauczyciela należy załączyć kserokopie dokumentów potwierdzające przygotowanie merytoryczne i pedagogiczne do pracy na stanowisku nauczyciela.
- Potwierdzenie zgłoszenia potrzeby pozyskania danego specjalisty do bazy danych prowadzonych przez Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy w PIKO („Oferty pracy dla nauczycieli”).
- Dokumenty potwierdzające podjęcie przez dyrektora szkoły lub placówki działań mających na celu zatrudnienie nauczyciela posiadającego wymagane kwalifikacje (zaświadczenie właściwego miejscowo urzędu pracy potwierdzające, iż w bazie osób bezrobotnych nie figurują nauczyciele posiadający odpowiednie wykształcenie kierunkowe, którzy mogliby podjąć zatrudnienie w szkole lub placówce zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami).
Dodatkowe informacje
Wnioski w sprawie wyrażenia zgody na zatrudnienie w szkole lub placówce nauczyciela nieposiadającego wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska lub w sprawie zatrudnienia w szkole lub placówce osoby niebędącej nauczycielem, są rozpatrywane w razie potrzeby zatrudnienia pracownika od nowego roku szkolnego, po 15 sierpnia poprzedniego roku szkolnego. Wnioski te są rozpatrywane w razie potrzeby zatrudnienia pracownika w trakcie roku szkolnego niezwłocznie, nie później niż w ciągu 14 dni od daty wpływu wniosku.
Osoba niebędąca nauczycielem, zatrudniana przez dyrektora szkoły lub placówki na podstawie zgody wydanej przez kuratora oświaty, przed nawiązaniem stosunku pracy, jest obowiązana przedstawić dyrektorowi szkoły informację o tym, że nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne.
Awans na kontraktowego w momencie zatrudnienia
Wyjątki od zasady
Zgoda nie jest wymagana w przypadku wymienionym w art. 10 ust. 3 ustawy - Karta Nauczyciela, który stanowi, że w szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły z osobą, legitymującą się wymaganym poziomem wykształcenia, lecz nieposiadającą przygotowania pedagogicznego, może być nawiązany stosunek pracy, o ile osoba ta zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie pierwszego roku pracy w szkole. W przypadku, gdy nauczyciel w trakcie pierwszego roku pracy w szkole nie uzyska przygotowania pedagogicznego, dyrektor szkoły rozwiązuje z nauczycielem umowę o pracę z końcem tego roku szkolnego bez wypowiedzenia.
Zasady zatrudnienia osoby niebędącej nauczycielem
Osobę niebędącą nauczycielem zatrudnia się na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z tym że do osób tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych nauczycieli oraz ustala się wynagrodzenie nie wyższe niż 184% kwoty bazowej, określanej dla nauczycieli corocznie w ustawie budżetowej. Organy prowadzące szkoły mogą upoważniać dyrektorów szkół, w indywidualnych przypadkach, do przyznawania wynagrodzenia w wyższej wysokości (art. 15 ust. 31 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.). Przepisy dotyczące zatrudnienia osoby niebędącej nauczycielem stosuje się również w przypadku zatrudnienia osoby posiadającej przygotowanie zawodowe uznane przez dyrektora szkoły lub placówki za odpowiednie do prowadzenia zajęć z zakresu kształcenia zawodowego, z tym że zatrudnienie tej osoby następuje za zgodą organu prowadzącego (art. 15 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.).
tags: #wyrazam #zgode #na #zatrudnienie #w #drugiej