Umowa zlecenie a zwolnienie lekarskie: wszystko, co musisz wiedzieć

Zastanawiasz się, czy na umowie zleceniu można iść na chorobowe? Tak, o ile podlegasz przez określony wymiar czasu dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Składki wynoszą 2,45% podstawy wymiaru i są opłacane w całości przez zleceniobiorcę. Zastanawiasz się, czy masz prawo do płatnego zwolnienia lekarskiego na umowie-zleceniu? Okazuje się, że jeśli podlegasz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej 90 dni, zyskujesz prawo do zasiłku chorobowego i do świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego ze środków ZUS. Zasiłek macierzyński i opiekuńczy przysługują z kolei już od pierwszego dnia ubezpieczenia.

Osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia nie przysługuje obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe. Aby móc skorzystać ze zwolnienia lekarskiego i otrzymywać świadczenia chorobowe, pracownik zmuszony jest opłacać samodzielnie składkę chorobową. Poza „zleceniobiorcami” dobrowolną składkę chorobową mogą opłacać również osoby: duchowne, prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i ich współpracownicy, pracujące na podstawie umowy agencyjnej i innej umowy o świadczenie usług, wobec których zastosowanie mają przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia oraz ich współpracownicy (umowa zlecenie ma charakter cywilnoprawny i przy tej formie nie obowiązują zapisy kodeksu pracy), wykonujące pracę nakładczą, opiekujące się dziećmi na podstawie umowy uaktywniającej, wykonujące pracę na podstawie skierowania podczas tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności.

Kiedy nabywa się prawo do płatnego chorobowego na umowie zleceniu?

Jeśli pracujesz na umowę zlecenie, pamiętaj, że nie od razu nabędziesz prawo do korzystania ze świadczenia chorobowego - zazwyczaj obowiązuje 90 dni tzw. okresu wyczekiwania. Jeżeli zleceniobiorca będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim przed tym czasem, to nie zostanie mu wypłacone świadczenie chorobowe. Jednak od tej zasady istnieją pewne wyjątki. Mianowicie okres wyczekiwania może zostać skrócony o poprzednie okresy ubezpieczenia, o ile przerwy między nimi nie przekraczały 30 dni lub były spowodowane przez określone przyczyny. Wśród dopuszczalnych powodów znajdują się: urlop bezpłatny, urlop wychowawczy, czynna służba wojskowa żołnierza niezawodowego.

Istnieją sytuacje, w których wynagrodzenie chorobowe na umowie zleceniu przysługuje bez 90-dniowego okresu wyczekiwania. Do zleceniobiorców, którzy mogą skorzystać z zasiłku chorobowego już od pierwszego dnia obowiązywania ubezpieczenia, należą: senatorowie i posłowie podejmujący się opłacania składek na ubezpieczenie chorobowe na umowie zleceniu do 90 dni od zakończenia kadencji, absolwenci przystępujący do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia edukacji szkolnej, zleceniobiorcy posiadający ponad 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, czyli zatrudnieni wcześniej na podstawie umowy o pracę, pracownicy przebywający na zwolnieniu lekarskim z powodu wypadku w drodze do i z miejsca pracy oraz w pracy.

Schemat okresu wyczekiwania na zasiłek chorobowy na umowie zlecenie

Ile wynosi składka na ubezpieczenie chorobowe przy umowie zlecenie?

Obecnie składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ty jako pracownik pokrywasz ją w całości. Oznacza to, że decydując się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe z Twojej pensji „potrącona” zostanie wartość składki. Zadaniem zleceniodawcy jest wyłącznie przekazanie składki do ZUS. Pracownik musi złożyć u zleceniodawcy odpowiednią deklarację, którą ten zobowiązany jest zarejestrować w ZUS. To w gestii pracownika leży decyzja, czy chce otrzymywać wyższe przychody, czy posiadać zabezpieczenie na wypadek choroby uniemożliwiającej wykonywanie obowiązków zawodowych. Zwolnienie lekarskie pozwala spokojnie odpoczywać i wracać do zdrowia bez obaw, że zostanie się bez środków do życia.

Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne dla zleceniobiorcy, ale nie każdy może się do niego zgłosić. Zleceniobiorca, który chce otrzymać świadczenie za okres L4, musi opłacać dobrowolną składkę na ubezpieczenie chorobowe. Wynosi 2,45% podstawy wymiaru na ubezpieczenia społeczne, czyli przychodów obejmujących m.in. wynagrodzenie brutto z tytułu umowy zlecenia. Składkę na ubezpieczenie chorobowe finansuje zleceniobiorca (podatnik), a zleceniodawca (płatnik) przelewa odpowiednią kwotę do ZUS. Pracują na podstawie kilku umów zleceń, przy czym osiągają co najmniej wynagrodzenie minimalne z pierwszej umowy lub kilku kolejnych umów łącznie, czyli 3600 zł brutto. Pracują na podstawie umowy o pracę w innej firmie i zarabiają co najmniej wynagrodzenie minimalne. Pobierają zasiłek macierzyński, więc podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym tylko z tego tytułu.

Kto płaci chorobowe przy umowie zleceniu?

Zleceniodawca nie wypłaca zasiłku pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy zlecenia przebywającemu na zwolnieniu lekarskim. Dla pracodawcy umowa ta nie ma finansowego znaczenia. Wszystkie świadczenia chorobowe wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dla przypomnienia w przypadku umowy o pracę wynagrodzenia za pierwsze 33 dni (w przypadku osób powyżej 50 lat - za pierwsze 14 dni) niedyspozycji opłaca pracodawca, a w dalszej kolejności ZUS.

W przypadku umowy zlecenia nie mamy do czynienia z podziałem na świadczeń na wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę i zasiłek chorobowy finansowany przez ZUS. Już od pierwszego dnia niezdolności do pracy należy się wyłącznie zasiłek. To oznacza, że przystąpienie zleceniobiorcy do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie wywołuje żadnych konsekwencji finansowych dla pracodawcy. Co istotne, zleceniodawca powinien uwzględnić postanowienia dotyczące obliczania wynagrodzenia za okres zwolnienia lekarskiego zleceniobiorcy w umowie.

Jak długo można być na chorobowym na umowie zlecenie?

Zastanawiasz się, jak długo można być na L4, pracując na podstawie umowy zlecenia? Maksymalny wymiar zwolnienia lekarskiego wynosi 182 dni, czyli 6 miesięcy. Jest on tak samo długi bez względu na przyczynę niezdolności do pracy. Pamiętaj, że w przypadku tej umowy nie przysługuje Ci L4 na wypalenie zawodowe. Jeśli jednak po upływie 182 dni pracownik pozostaje nadal chory, ale lekarz rokuje, że może on odzyskać zdolność do wykonywania obowiązków zawodowych, to przez kolejne 12 miesięcy ma prawo do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Od 182 dni maksymalnego wymiaru zwolnienia lekarskiego istnieją wyjątki. Tzw. L4 zostaje wydłużone w przypadku gruźlicy lub ciąży do 270 dni. Zwolnienie lekarskie można otrzymać w ramach tradycyjnej wizyty oraz teleporady - L4 online.

Na umowie zlecenie można korzystać z bezpłatnego urlopu lub w przypadku prawa do zasiłku chorobowego przysługują świadczenia pieniężne na czas niezdolności do pracy, która trwa co najmniej przez okres 30 dni, ale nie dłużej, niż przez 180 dni - lub w przypadku ciąży bądź gruźlicy 270 dni. Oznacza to, że na umowie zlecenie z L4 można korzystać przez 180 dni w roku w większości wypadków, zaś przy ciąży bądź gruźlicy - do 270 dni w roku kalendarzowym, o ile jest się objętym ubezpieczeniem chorobowym. Prawo do pobierania zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia posiadają kobiety w ciąży oraz osoby, które doznały wypadku w drodze do pracy bądź z pracy.

Grafika porównująca długość zwolnienia lekarskiego na umowie zlecenie i umowie o pracę

Umowa zlecenie a świadczenia chorobowe od pierwszego dnia

Istnieją pewne wyjątki, kiedy zasiłek chorobowy przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia, bez konieczności spełnienia wymogu 90 dni. Zgodnie z art. 4 ust. 3-4 ustawy, prawo do zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia przysługuje: absolwentom szkół lub szkół wyższych, którzy zostali objęci ubezpieczeniem chorobowym lub przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły, lub uzyskania dyplomu ukończenia studiów wyższych, w przypadku, gdy niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy, ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy, co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, posłom i senatorom, którzy przystąpili do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia kadencji.

Okres wyczekiwania na umowie zlecenie nie dotyczy zasiłku macierzyńskiego ani zasiłku opiekuńczego. Wspomniane rodzaje zasiłków przysługują od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego.

Zasiłek chorobowy z tytułu umowy zlecenia - ile wynosi?

Składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenie mogą dobrowolnie przystąpić do ubezpieczenia chorobowego. Podstawa wymiaru zasiłku chorobowego dla zleceniobiorców, którzy dobrowolnie przystąpili do tego ubezpieczenia, to średnie miesięczne zarobki z umowy zlecenie z ostatnich 12 miesięcy, od których były odprowadzane składki na ubezpieczenie chorobowe lub wypadkowe. Kwotę tę ustala się po odliczeniu 13,71% podstawy wymiaru składek, co odpowiada wartości składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe oraz chorobowe), jak określono w art. 3 pkt 1 i art. 47 ust. 3 tej ustawy.

Zgodnie z art. 43 i 44 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zleceniobiorcy przysługuje zasiłek chorobowy w wysokości: 80% podstawy - w przypadku choroby, 70% podstawy - w przypadku pobytu w szpitalu. Z kolei zgodnie z art. 46 i 50 tej ustawy zasiłek chorobowy w wysokości 100% podstawy przysługuje, jeśli niezdolność do pracy: przypada w okresie ciąży, powstała wskutek poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów lub zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów, wynika z wypadku w drodze do pracy lub z pracy.

Zasiłek chorobowy jest wypłacany za każdy dzień niezdolności do pracy, wliczając w to dni wolne od pracy, jednak nie dłużej niż przez 182 dni. Jeśli niezdolność do pracy jest spowodowana chorobą zakaźną, taką jak gruźlica, okres ten wydłuża się do 270 dni, co wynika z art. 8 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Tabela porównująca wysokość zasiłku chorobowego w zależności od przyczyny nieobecności

Zasiłek chorobowy po wygaśnięciu umowy

Zgodnie z art. 7 ustawy zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, o ile spełnia określone warunki. Przede wszystkim, niezdolność ta musi trwać bez przerwy co najmniej 30 dni i powstać w odpowiednim terminie po zakończeniu ubezpieczenia chorobowego. W przypadku typowych chorób zasiłek chorobowy jest przyznawany, jeśli niezdolność do pracy pojawi się w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. Oznacza to, że jeśli pracownik na umowie zlecenie, który zgłosił się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zachoruje w ciągu dwóch tygodni od zakończenia umowy i jego choroba trwa bez przerwy przez co najmniej 30 dni, ma prawo do zasiłku chorobowego. Jeżeli jednak niezdolność do pracy jest wynikiem choroby zakaźnej o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni lub innej choroby, której objawy chorobowe ujawniają się po upływie tego okresu, pracownik może ubiegać się o zasiłek chorobowy, jeśli niezdolność do pracy wystąpi w ciągu 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia. Przykładem może być gruźlica, gdzie objawy mogą pojawić się znacznie później po zakażeniu.

Osoba spełniająca te warunki powinna zgłosić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z odpowiednią dokumentacją medyczną i wnioskiem o przyznanie zasiłku chorobowego. Ważne jest, aby wniosek był złożony nie później niż 6 miesięcy od daty powstania niezdolności do pracy, aby zachować prawo do świadczenia.

Kiedy ustaje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zaczyna obowiązywać w dniu wskazanym we wniosku. Z kolei wygasa: w dniu ustania tytułu ubezpieczenia - rozwiązania umowy zlecenia, w dniu oznaczonym we wniosku, od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono składki. W określonych przypadkach możliwe jest ubieganie się o świadczenia chorobowe również po ustaniu tytułu ubezpieczenia: choroba trwała ponad 30 dni i powstała do 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia, choroba powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego i nie ustała po jego wygaśnięciu, choroba trwała ponad 30 dni i powstała do 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia, o ile była spowodowana chorobą zakaźną lub inną, której objawy dają o sobie znać po ponad 14 dniach. Jeśli nastąpi przerwa w opłacaniu składek na ubezpieczenie chorobowe, można skorzystać z prawa do złożenia wniosku do ZUS o opłacenie składki po terminie. W uzasadnionych przypadkach zgoda zostanie wyrażona, a zleceniobiorca będzie objęty nadal ubezpieczeniem.

Umowa zlecenie a zwolnienie lekarskie - kluczowe różnice

Główną różnicą pomiędzy umową o pracę a umową zlecenie w kontekście zwolnień lekarskich jest możliwość korzystania ze świadczeń chorobowych, jak zasiłek macierzyński lub tacierzyński, zasiłek chorobowy, płatne zwolnienie lekarskie i inne. Kolejną kwestią jest to, że zatrudnieni na podstawie umowy o pracę są z kolei ubezpieczeni obowiązkowo zarówno pod względem ubezpieczenia chorobowego, jak i społecznego. Natomiast osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenie muszą podjąć samodzielną decyzję, czy chcą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, czy też nie, jednak warto zwrócić uwagę, że nie każdy zleceniobiorca będzie kwalifikował się na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne (ubezpieczenie społeczne jest obowiązkowe). Do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu umowy zlecenia nie kwalifikują się osoby: posiadające kilka umów zlecenie - podatnik, który posiada kilka umów zlecenie w wielu firmach, nie może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli łączna wartość wynagrodzenia ze wszystkich umów wynosi minimalne wynagrodzenie lub więcej; pobierające zasiłek macierzyński - w przypadku, gdy podatnik pobiera zasiłek macierzyński i jednocześnie pracuje, nie może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego przez ten czas.

Umowa zlecenie, a umowa o pracę | LEX TV

Umowa zlecenie rządzi się innymi zasadami niż umowa o pracę - to, co obowiązuje zleceniobiorcę, wynika przede wszystkim z treści zawartej umowy. W przypadku choroby i niewykonania zlecenia nie przysługuje zasiłek, jeśli nie opłaca się składek dobrowolnych. Jednak zleceniodawca może wymagać zwolnienia lekarskiego jako formy usprawiedliwienia nieobecności, jeśli zostało to zapisane w umowie. Kary finansowe również mogą być nałożone wyłącznie wtedy, gdy wynika to wprost z zapisów umownych.

W przypadku umowy zlecenie, która jest jedną z form umów cywilnoprawnych, pracownika nie chronią przepisy prawa pracy. O ile na umowie o pracę nie można wypowiedzieć pracownikowi przebywającemu na zwolnieniu lekarskim umowy, o tyle w trakcie umowy zlecenia już tak, gdyż w Kodeksie Cywilnym nie ma zapisów mówiącym o ochronie przed zwolnieniem pracownika przebywającego na L4.

Praca w trakcie zwolnienia lekarskiego jest dozwolona? Głównym celem zwolnienia lekarskiego jest regeneracja sił i odzyskanie przez pracownika zdolności do wykonywania pracy. Z kolei świadczenia chorobowe mają zapewnić w tym czasie pracownikowi płynność finansową i rekompensować utracone w tym czasie wynagrodzenie. W związku z powyższym pracownik zobowiązany jest do stosowania się do zaleceń lekarskich i nie powinien podejmować pracy, która mogłaby przedłużyć jego pobyt na zwolnieniu. Dodatkowo na mocy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa osoba ubezpieczona, wykonująca pracę zarobkową w trakcie zwolnienia lekarskiego traci prawo do zasiłku chorobowego. Nie ma znaczenia, czy praca wykonywana jest na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenie, umowy o dzieło, czy prowadzenia działalności gospodarczej. Nie ma również znaczenia, w jakim stopniu dana praca obciąża pracownika, w jakim wymiarze czasu jest wykonywana, ani jaka jest motywacja pracownika do jej wykonania. Praca w trakcie zwolnienia lekarskiego wiąże się z pewnymi konsekwencjami. Oprócz utraty prawa do zasiłku chorobowego, może to być również wypowiedzenie umowy o pracę. Warto mieć na uwadze, że zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i sam pracodawca mogą dokonać kontroli pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim. Kontrola może być przeprowadzona w miejscu zamieszkania, w innym miejscu pracy lub w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej ( w przypadku przedsiębiorców). Sąd Najwyższy stwierdził również, że pracodawca ma prawo żądać od pracownika wyjaśnień, czy w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim faktycznie odbył zaleconą kurację. Praca w trakcie zwolnienia lekarskiego zdecydowanie częściej przyniesie pracownikowi więcej negatywnych konsekwencji niż pożytku.

tags: #umowa #zlecenie #i #umowa #o #prace

Popularne posty: