Składka na ubezpieczenie wypadkowe stanowi podstawę do wypłaty pracownikom świadczeń w przypadku wystąpienia wypadku przy pracy lub chorób zawodowych. Należy obowiązkowo odprowadzać składkę wypadkową pracownikom objętym ubezpieczeniem emerytalno-rentowym. Koszt składki leży po stronie pracodawcy.
Wysokość składki wypadkowej jest każdorazowo obliczana na nowy rok składkowy, czyli od 1 kwietnia danego roku do 31 marca roku następnego dla danego płatnika składek. Nowa wysokość składki wypadkowej będzie obowiązywała od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r. Wylicza się ją oddzielnie dla każdego pracodawcy. Jej wysokość zależ od kodu PKD przeważającej działalności płatnika składek.
Jak ustalana jest stopa procentowa składki wypadkowej?
Stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe jest ustalana na okres roku składkowego, który trwa od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku. Liczbę ubezpieczonych zgłaszanych do ubezpieczenia wypadkowego, decydującą o sposobie ustalania stopy procentowej składki wypadkowej, ustala się jako średnią miesięczną liczbę ubezpieczonych zgłaszanych do tego ubezpieczenia w roku kalendarzowym poprzedzającym dany rok składkowy. Średnią tę ustala się z miesięcy, w których płatnik zgłaszał do tego ubezpieczenia co najmniej jednego ubezpieczonego choćby tylko przez jeden dzień.
Do liczby ubezpieczonych nie należy uwzględniać osób, które przebywały przez cały miesiąc na urlopie wychowawczym, bezpłatnym, pobierały zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, które podlegają ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ale nie podlegają ubezpieczeniu wypadkowemu, za które zostały rozliczone składki za dany miesiąc, ale które w tym miesiącu nie podlegały już ubezpieczeniom. Każdą ubezpieczoną osobę uwzględniamy tylko raz - niezależnie z ilu tytułów jest zgłoszona do ubezpieczenia wypadkowego.
Sumę osób zgłaszanych do ubezpieczenia wypadkowego należy podzielić przez taką liczbę miesięcy, w których płatnik zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego przynajmniej jedną osobę. Ustaloną liczbę ubezpieczonych należy zaokrąglić do pełnych jedności (w górę - jeżeli końcówka jest większa lub równa 0,5; w dół - jeżeli jest mniejsza od 0,5).
Przykład: Pracodawca zgłaszał do ubezpieczenia wypadkowego we wszystkich miesiącach w danym roku kalendarzowym w sumie 100 osób. Liczbę ubezpieczonych, od której zależy sposób ustalania składki na ubezpieczenie wypadkowe na rok składkowy, należy ustalić następująco: 100 osób : 12 miesięcy = 8,333, tj. 8 osób.
Dwie grupy płatników składek a wysokość składki wypadkowej
Płatnicy składek dzielą się na dwie grupy, w zależności od liczby zgłaszanych osób do ubezpieczenia wypadkowego, co wpływa na sposób ustalania stopy procentowej składki wypadkowej.
Płatnicy zgłaszający do 9 ubezpieczonych
Dla płatników składek podlegających wpisowi do rejestru REGON, zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych, stopa procentowa składki wypadkowej wynosi 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności. W roku składkowym od 1 kwietnia 2024 r. do 31 marca 2025 r. wynosi ona 1,67% (50% z 3,33%).
Płatnicy składek niepodlegający wpisowi do rejestru REGON, bez względu na liczbę osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego, również opłacają składkę według stopy wynoszącej 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności, czyli 1,67%.
Nie zmieniła się ryczałtowa składka wypadkowa dla przedsiębiorców rozliczających składki wyłącznie za siebie lub za nie więcej niż 9 ubezpieczonych i nadal będzie wynosić 1,67%.
Płatnicy zgłaszający co najmniej 10 ubezpieczonych
Dla płatników składek podlegających wpisowi do rejestru REGON, zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych, stopa procentowa składki wypadkowej jest ustalana przez ZUS lub samodzielnie przez płatnika, w zależności od złożenia dokumentu ZUS IWA przez ostatnie trzy lata.
Płatnicy, którzy otrzymali zawiadomienie z ZUS o przywileju ustalenia wysokości składki wypadkowej przez ZUS, korzystają z niego, jeśli zgłaszali do ubezpieczenia wypadkowego w poprzednim roku kalendarzowym średnio co najmniej 10 osób, podlegali wpisowi do rejestru REGON oraz mieli obowiązek złożenia druku ZUS IWA za kolejne 3 lata poprzedzające dany rok składkowy.
Dane zawarte w informacji ZUS IWA, składanej za 3 kolejne ostatnie lata kalendarzowe, stanowią podstawę do ustalenia przez ZUS płatnikowi właściwej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe. Firmy, które nie otrzymają z ZUS-u takiego zawiadomienia do 30 kwietnia, powinny zwrócić się do właściwej ze względu na swoją siedzibę jednostki organizacyjnej ZUS o podanie wysokości obowiązującej ich stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe na nowy rok składkowy.
Jeśli płatnik będzie miał wątpliwości co do prawidłowości ustalenia dla niego przez ZUS stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe, powinien zwrócić się do właściwej jednostki ZUS o wskazanie mu szczegółowych danych, na podstawie których ZUS ustalił mu indywidualną wysokość stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe.
Ustalanie stopy procentowej składki wypadkowej samodzielnie
Przedsiębiorcy, którzy mają obowiązek samodzielnego ustalania wysokości stopy procentowej składki wypadkowej i zgłaszają do ubezpieczenia wypadkowego co najmniej 10 ubezpieczonych, powinni:
- Ustalenie rodzaju przeważającej działalności według PKD: Należy ustalić rodzaj przeważającej działalności wg PKD, do której został zakwalifikowany płatnik (według stanu na 31 grudnia roku poprzedniego lub na dzień zgłoszenia płatnika składek w ZUS). Numer PKD można odszukać w rejestrze REGON (według numeru REGON danego płatnika) na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.
- Ustalenie kodu PKD: Na podstawie dwóch pierwszych cyfr według PKD należy ustalić, do jakiego działu lub sekcji płatnik jest zakwalifikowany zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 24 grudnia 2007 r. w sprawie PKD. Ustalony kod powinien być dwucyfrowy albo jednoliterowy (co odpowiada grupowaniu na poziomie działu lub sekcji).
- Ustalenie stopy procentowej składki wypadkowej: Należy odczytać wysokość procentową składki wypadkowej odpowiadającej grupie działalności, do której zakwalifikowany jest płatnik według kodu PKD (na poziomie działu lub sekcji). Tabela przedstawiająca wysokość składki wypadkowej w podziale na poszczególne grupy działalności stanowi załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 r.
Kategorie ryzyka i stopy procentowe składki
Stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe dla grupy działalności ustala się w zależności od kategorii ryzyka ustalonej dla tej grupy. Kategorię ryzyka dla grupy działalności ustala się w zależności od ryzyka określonego wskaźnikami częstości: poszkodowanych w wypadkach przy pracy ogółem, poszkodowanych w wypadkach przy pracy śmiertelnych i ciężkich, stwierdzonych chorób zawodowych, zatrudnionych w warunkach zagrożenia.
Wpływ każdego ze wskaźników częstości na ustalenie kategorii ryzyka dla grupy działalności jest równy. Kategorię ryzyka dla grupy działalności ustala się w oparciu o dane Głównego Urzędu Statystycznego za trzy ostatnie lata kalendarzowe, dostępne w dniu 31 stycznia danego roku. Kategorię ryzyka dla grup działalności ustala się na okres nie dłuższy niż 3 lata składkowe.
Przykładowe kategorie ryzyka i stopy procentowe
| Kategoria ryzyka | Stopa procentowa składki (%) |
|---|---|
| 1 | 0,40 |
| 2 | 0,67 |
| ... | ... |
| 30 | 8,12 |
Najniższa stopa procentowa składki wynosi jak dotychczas 0,67%, natomiast najwyższa wynosi 3,86% (dotychczas 3,33%). Wzrost najwyższej stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe wynika ze zwiększenia najwyższej kategorii ryzyka i dotyczy wydobywania węgla kamiennego i brunatnego (lignitu).
Dla płatników składek zgłaszających do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych oraz dla płatników składek niepodlegających wpisowi do rejestru REGON, stopa procentowa składki wynosi 50% najwyższej stopy procentowej ustalonej na dany rok składkowy dla grup działalności, co oznacza, że w nowym roku składkowym będzie ona wyższa i wyniesie 1,93% (obecnie 1,67%).
ZUS informuje: Przedsiębiorco, pamiętaj o złożeniu formularza ZUS IWA.
Zmiany w stopach procentowych składki wypadkowej
Od 1 kwietnia 2024 r. zmieniły się wysokości stóp procentowych składki wypadkowej dla 32 grup działalności. Dla 28 grup oznaczało to obniżenie stopy procentowej składki, dla 4 grup wzrost, a dla 22 grup pozostała ona bez zmian.
Nowe stawki dla poszczególnych grup działalności będą opublikowane w marcu 2026 roku. Zmiany te wpłynęły na wysokość składki dla płatników zgłaszających co najmniej 10 ubezpieczonych.
Zaniżenie stopy procentowej składki wypadkowej
W przypadku zaniżenia stopy procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe wykazywanej przez płatnika na składanych deklaracjach rozliczeniowych albo zaniżenia jej wysokości wyliczanej przez ZUS w wyniku podania niezgodnych danych na informacji ZUS IWA, ZUS zobowiązany będzie wezwać płatnika do złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych albo informacji ZUS IWA lub jej korekty. Na złożenie tych dokumentów płatnik ma 14 dni liczonych od dnia doręczenia tego wezwania. Dopiero upływ 14 dni, w ciągu których płatnik nie złoży wymaganych dokumentów, będzie stanowił podstawę do wydania przez ZUS decyzji ustalającej płatnikowi na dany rok składkowy stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe podwyższonej o 50% na cały rok składkowy.
tags: #stopa #procentowa #skladek #na #ubezpieczenie #wypadkowe