Okres praktyki niezbędnej do uzyskania uprawnień budowlanych zależy od posiadanego wykształcenia oraz zakresu uprawnień, o które ubiega się kandydat. Zgodnie z art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, uzyskanie uprawnień wymaga spełnienia określonych warunków dotyczących wykształcenia i praktyki zawodowej.
Wymagania dotyczące praktyki zawodowej
Aby uzyskać uprawnienia budowlane, konieczne jest odbycie praktyki zawodowej, która musi polegać na pełnieniu funkcji technicznej na budowie lub bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych. Rodzaj i stopień skomplikowania obiektów, na których odbywana jest praktyka, powinien odpowiadać zakresowi uprawnień, o które ubiega się kandydat.
Praktyka do projektowania
- Do projektowania bez ograniczeń: ukończenie studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz rocznej praktyki na budowie.
- Do projektowania w ograniczonym zakresie: ukończenie studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym, odbycie rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz rocznej praktyki na budowie.
Praktyka do kierowania robotami budowlanymi
- Do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń: ukończenie studiów drugiego lub pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności oraz odbycie odpowiednio półtorarocznej lub trzyletniej praktyki na budowie.
- Do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie: ukończenie studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym lub studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim bądź pokrewnym dla danej specjalności. Dodatkowo, konieczne jest posiadanie tytułu zawodowego technika lub mistrza, albo dyplomu zawodowego lub dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika, w zawodach związanych z budownictwem. Wymiar praktyki na budowie wynosi półtora roku w przypadku ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym lub studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim, trzy lata w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia na kierunku pokrewnym, oraz cztery lata w przypadku posiadania tytułu zawodowego technika lub mistrza.
Wykaz kierunków odpowiednich lub pokrewnych dla danej specjalności stanowi Załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Formy odbywania praktyki zawodowej
W aktualnym stanie prawnym brak jest przepisów regulujących konkretną formę zatrudnienia praktykanta podczas odbywania praktyki zawodowej do uprawnień budowlanych. Dopuszczalne jest odbywanie praktyki zawodowej we wszystkich formach zgodnych z prawem: umowa o pracę lub umowy cywilnoprawne, w tym zawarte w ramach własnej działalności gospodarczej, a także umowy nienazwane - zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 Kodeksu cywilnego.
Umowa o pracę
Umowa o pracę, regulowana przez Kodeks Pracy, stanowi najczęściej wybieraną formę zatrudnienia podczas odbywania praktyki zawodowej do uprawnień budowlanych. Jest to forma umowy, która zapewnia najbardziej kompleksowe i zróżnicowane możliwości zdobywania doświadczenia zawodowego. Umowa o pracę może być realizowana w pełnym wymiarze godzin lub w jego części, co wymaga proporcjonalnego wydłużenia czasu trwania praktyki.
Umowy cywilnoprawne (umowa o dzieło, umowa zlecenie)
Umowy o dzieło oraz umowy zlecenie, regulowane przez Kodeks Cywilny, charakteryzują się mniejszymi wymaganiami formalnymi i oferują korzyści podatkowe. Umowa o dzieło jest korzystna przy realizacji konkretnych zadań projektowych lub prac budowlanych. W przypadku umowy zlecenie, możliwe jest zawarcie umowy nieodpłatnej, co może być atrakcyjne dla osób szukających płatnej praktyki lub chcących odbywać ją poza godzinami pracy. Należy pamiętać, że czas pracy w ramach umowy zlecenia nie może przekraczać 8 godzin dziennie.
Dopuszczalne jest odbywanie praktyki zawodowej na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym nieodpłatnych. Nie należy jednak mylić umów nieodpłatnych z wolontariatem, który może być wykonywany jedynie na rzecz organizacji pożytku publicznego.
Wolontariat
Wolontariat, regulowany przez ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, jest formą pracy wykonywanej bez wynagrodzenia. Praktyka zawodowa w ramach wolontariatu może być realizowana jedynie w organizacjach pożytku publicznego. Praktyka w firmach budowlanych w ramach wolontariatu często budzi wątpliwości komisji kwalifikacyjnej.
Jednoosobowa działalność gospodarcza
Osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą mają możliwość odbywania praktyki zawodowej w ramach własnej firmy. Wymaga to skrupulatnego dokumentowania czasu pracy, który nie może przekraczać 8 godzin dziennie w ramach praktyki.
Nadzór nad praktyką zawodową
Praktyka zawodowa musi być odbywana pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Osoba kierująca praktyką na uprawnienia bez ograniczeń powinna posiadać uprawnienia budowlane bez ograniczeń we właściwej specjalności, zaś osoba kierująca praktyką na uprawnienia w ograniczonym zakresie powinna posiadać uprawnienia budowlane co najmniej w ograniczonym zakresie we właściwej specjalności. Za uprawnienia we właściwej specjalności uważa się uprawnienia odpowiednie do zakresu wykonywanych robót budowlanych lub projektów objętych praktyką zawodową.
Przepisy nie wymagają, aby praktykant i kierownik praktyki byli zatrudnieni w tej samej firmie. Kluczowe jest, aby kierownik praktyki posiadał odpowiednie uprawnienia i praktykant miał możliwość zdobycia doświadczenia w ramach tej samej inwestycji lub zadania projektowego. Możliwe jest również odbywanie praktyki w firmach podwykonawczych, gdzie nadzór sprawuje kierownik budowy lub robót z ramienia generalnego wykonawcy.
Dokumentowanie praktyki zawodowej
Właściwa izba inżynierów budownictwa uznaje praktykę zawodową, która została odbyta po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów lub po uzyskaniu tytułu zawodowego technika lub mistrza. Praktyka musi zostać potwierdzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i wpisaną na listę członków izby.
Cały okres praktyki zawodowej rozliczany jest w tygodniach pracy. Na rok praktyki zawodowej składają się 52 tygodnie i 1 dzień pracy, a na tydzień pracy - 5 faktycznie przepracowanych dni. Przerwy świąteczne, urlopy czy zwolnienia lekarskie nie są zaliczane do praktyki zawodowej.
Odbycie praktyki zawodowej za granicą potwierdza się dokumentem wydanym przez kierownika jednostki, w której była odbywana praktyka, potwierdzonym przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia w danym kraju, pod kierunkiem której była odbywana ta praktyka. Dokument ten powinien zawierać wszystkie niezbędne informacje i może być sporządzony w języku polskim lub innym, z koniecznością przetłumaczenia na język polski.
Jak wygląda egzamin na UPRAWNIENIA BUDOWLANE? Rozmowa z Marcinem Magiełdą
Praktykę studencką uznaje się za część lub całość praktyki zawodowej, o której mowa w art. 14 ust. 4a Prawa budowlanego, w przypadku gdy odbywała się na studiach w zakresie odpowiadającym programowi studiów opracowanemu z udziałem organu samorządu zawodowego oraz w sposób określony w rozporządzeniu w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, zgodnie z warunkami określonymi w umowie między uczelnią a organem samorządu zawodowego.
Do praktyki zawodowej na budowie zalicza się wykonywanie czynności inspekcyjno-kontrolnych w urzędach obsługujących organy nadzoru budowlanego, pod warunkiem że nie są to czynności wspomagające czy biurowe, lecz bezpośrednio na terenie budowy. Dwa lata pracy przy wykonywaniu tych czynności uznaje się za rok praktyki zawodowej na budowie.
tags: #praca #umowa #zlecenie #praktyka #na #budowie