Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych stanowi podstawę prawną dla funkcjonowania organizacji związkowych w Polsce. Kluczowym aspektem działalności związku zawodowego, który wpływa na jego uprawnienia, jest liczba jego członków będących pracownikami danego pracodawcy.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków będących pracownikami u pracodawcy objętego jej działaniem. Mogą to być również osoby inne niż pracownicy, które świadczą pracę przez co najmniej 6 miesięcy na rzecz pracodawcy. Organizacja związkowa ma obowiązek przedstawiać pracodawcy, co sześć miesięcy, informację o liczbie swoich członków. Stan na dzień 30 czerwca i 31 grudnia jest aktualizowany do 10. dnia miesiąca następującego po tym okresie.
Ustawa przewiduje również mechanizm weryfikacji liczebności organizacji związkowych. Pracodawca lub inna działająca u niego organizacja związkowa może zgłosić pisemne zastrzeżenie co do liczby członków danej organizacji w terminie 30 dni od dnia przedstawienia informacji o jej liczebności. W przypadku zgłoszenia takiego zastrzeżenia, organizacja związkowa, której ono dotyczy, ma prawo wystąpić do sądu rejonowego - sądu pracy z wnioskiem o ustalenie jej faktycznej liczby członków na ostatni dzień danego półrocza. Sąd wydaje orzeczenie w tej sprawie w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku.
Może się zdarzyć, że organizacja związkowa z własnej inicjatywy postanowi wystąpić do sądu z wnioskiem o ustalenie liczby swoich członków. Jest to procedura mająca na celu wyjaśnienie wszelkich wątpliwości co do jej statusu prawnego i uprawnień.
W konkretnej sprawie, sygnatura akt wskazuje na postępowanie zainicjowane wnioskiem Organizacji (...) Region M. nr 86 w (...) Sp. z o.o. i (...) Sp. z o.o. z dnia 23 sierpnia 2024 r. Celem wniosku było ustalenie liczby członków na dzień 30 czerwca 2024 r. W odpowiedzi na wniosek, Instytut (...), jako uczestnik postępowania, przyłączył się do wniosku w zakresie punktu 1, a w zakresie punktu 2 pozostawił decyzję do uznania Sądu.
Analiza dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę pozwoliła Sądowi na ustalenie stanu faktycznego. W przypadku Organizacji (...) Region M. nr 11 w Instytucie (...), na dzień 30 czerwca 2024 r. stwierdzono, że liczyła ona 8 członków, z czego wszyscy byli pracownikami Instytutu. Potwierdzeniem tej liczby było m.in. zaświadczenie Instytutu (...) wskazujące na potrącenie składek na rzecz związków zawodowych od 8 pracowników, a także listy członków, deklaracje członkowskie i uchwały o przyjęciu do związku.
Przechodząc do kwestii ustalenia liczby członków Organizacji (...) Region M. nr 86 w (...) sp. z o.o. i (...) sp. z o.o. Oddział Usług (...) na dzień 30 czerwca 2024 r., Sąd ustalił, że organizacja ta liczyła 513 członków. Wynikało to z przedstawionej dokumentacji, w tym list członków zatrudnionych w spółkach, uchwał o przyjęciu w poczet członków, a także wydruków dotyczących należności i potrąceń za czerwiec.
Postanowieniem z dnia 31 października 2024 roku Sąd orzekł w granicach złożonego przez wnioskodawcę wniosku, obejmując ustalenia dotyczące punktów 1 i 2. Należy podkreślić, że Sąd nie rozstrzygał kwestii spornych, które nie były przedmiotem wniosku. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 321 k.p.c., Sąd nie orzeka ponad żądanie. Dlatego też, na podstawie przedmiotowego postanowienia, nie można wyprowadzać wniosku o potwierdzeniu przez Sąd stanowiska, że Organizacja (...) Region M. liczyła łącznie 523 członków.
Dni Otwarte - Prawa pracownicze a związki zawodowe
Powyższe orzeczenia są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania organizacji związkowych i ochrony praw pracowniczych. Ustalenie faktycznej liczby członków ma bezpośredni wpływ na zakres uprawnień przysługujących danemu związkowi zawodowemu w relacjach z pracodawcą.
tags: #orzeczenia #zastrzezenie #zwiazek #zawodowy