W Polsce od 1 stycznia 2026 roku minimalne wynagrodzenie uległo kolejnej zmianie, co ma bezpośredni wpływ na wysokość minimalnej stawki godzinowej. Zrozumienie tych przepisów jest kluczowe zarówno dla pracowników, jak i pracodawców, aby zapewnić zgodność z prawem i właściwe rozliczenia finansowe.
Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2026 roku
Od początku roku 2026 minimalne wynagrodzenie w Polsce wzrosło o 140 zł, osiągając kwotę 4806 zł brutto. Przekłada się to na około 3605 zł netto, czyli "na rękę". Ta zmiana wprowadza również wyższą minimalną stawkę godzinową, która wynosi teraz 31,40 zł brutto.
Dla pracowników, którzy nie odprowadzają składek na Pracownicze Plany Kapitałowe (PPK) i nie korzystają z ulgi dla młodych, wynagrodzenie netto wyniesie około 3510,92 zł. Miesięczna podwyżka netto w stosunku do 2024 roku wyniesie 249,39 zł, co w skali roku przekłada się na dodatkowe 2992,68 zł. W przypadku pracowników zatrudnionych na umowę zlecenie, przy 168 przepracowanych godzinach miesięcznie, stawka godzinowa na rękę wyniesie około 22,03 zł netto.
Minimalna stawka godzinowa wzrosła z obecnych 28,10 zł brutto do 30,50 zł brutto w 2025 roku, co stanowi podwyżkę o 2,40 zł za godzinę. W 2026 roku stawka ta wynosi 31,40 zł brutto, co stanowi podwyżkę o 0,90 zł w stosunku do roku poprzedniego. Dla porównania, z 2024 na 2025 rok minimalna stawka wzrosła o 2,40 zł.
Najniższa pensja krajowa od stycznia 2026 roku wynosi 4 806 zł brutto, natomiast minimalna stawka godzinowa - 31,40 zł brutto. Płaca minimalna podawana jest w wartościach brutto, to znaczy przed odliczeniem podatku i składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracownika. Od 1 stycznia 2026 roku najniższa krajowa (czyli minimalne wynagrodzenie w ramach umowy o pracę) wynosi w Polsce 4806 zł brutto, czyli 3605 zł netto (na rękę). To o 140 zł brutto więcej niż w roku 2025.
A jak obliczyć stawkę za niepełny wymiar czasu pracy? Najniższa krajowa na 3/4 etatu od stycznia wynosi 3604,50 zł brutto, a przy pracy na pół etatu - 2403 zł brutto. Jednak pamiętaj, że faktyczna kwota netto zależy od tego, jakie oświadczenie PIT-2 złożył pracownik (np. czy wybrał wskazane tam ulgi i odliczenia). Dlatego może się okazać, że ostatecznie na Twoje konto wpłynie inna kwota niż podane wyżej.
Minimalne wynagrodzenie za pracę w 2026 roku wynosi 4 806 zł brutto. Jak obliczyć minimalną stawkę godzinową w 2026 r.? Aby obliczyć minimalną stawkę godzinową, należy podzielić płacę minimalną przez liczbę godzin pracy w danym miesiącu. Zatem np. jeśli w styczniu 2026 r. jest do przepracowania 160 godzin, to minimalna stawka godzinowa wyniesie 30,04 zł.
Minimalna stawka godzinowa netto w 2026 r. wyniesie 24,66 zł z dobrowolną składką chorobową lub 25,36 zł bez składki chorobowej. Dla przykładu w 2024 r. mieliśmy dwie stawki godzinowe - od 1 stycznia do 30 czerwca była to kwota 27,70 zł brutto i od 1 lipca do 31 grudnia 2024 r. - 28,10 zł. Również w 2023 r. funkcjonowały dwie minimalne stawki na zleceniu.
Tabela przedstawiająca minimalne stawki godzinowe w poszczególnych miesiącach w 2026 roku:
| Miesiąc | Liczba godzin do przepracowania | Minimalna stawka godzinowa 2026 |
|---|---|---|
| Styczeń | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
| Luty | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
| Marzec | 176 | 4806 zł / 176 h = 27,31 zł |
| Kwiecień | 168 | 4806 zł / 168 h = 28,61 zł |
| Maj | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
| Czerwiec | 168 | 4806 zł / 168 h = 28,61 zł |
| Lipiec | 184 | 4806 zł / 184 h = 26,12 zł |
| Sierpień | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
| Wrzesień | 176 | 4806 zł / 176 h = 27,31 zł |
| Październik | 176 | 4806 zł / 176 h = 27,31 zł |
| Listopad | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
| Grudzień | 160 | 4806 zł / 160 h = 30,04 zł |
Minimalna stawka godzinowa a umowa zlecenie
Minimalna stawka godzinowa, ustalana dla każdego kolejnego roku kalendarzowego, a czasami nawet półrocza, dotyczy umów zlecenie oraz innych umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Nie ma ona zastosowania do umów o pracę. Tutaj znaczenie ma podawana w tym samym rozporządzeniu Rady Ministrów kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę. Taką minimalną godzinową dla umowy o pracę można wyliczyć z najniższej krajowej, dzieląc ją przez liczbę godzin pracy w miesiącu.
Od dnia 1 stycznia 2017 r. została wprowadzona minimalna stawka godzinowa dotycząca pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia oraz umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu. Wysokość minimalnej stawki godzinowej stanowi kwotę przysługującą zleceniobiorcy za każdą godzinę wykonanego zlecenia lub świadczonych usług, podlegającą opodatkowaniu i oskładkowaniu, według zasad określonych w powszechnie obowiązujących przepisach, a także ewentualnym potrąceniom wierzytelności oraz egzekucji.
Minimalna stawka godzinowa nie obejmuje osób prowadzących własną działalność, a także osób zatrudnionych w oparciu o umowę o dzieło. Jednak od 2017 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa na umowie zleceniu i umowie o świadczeniu usług. W przypadku umowy o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła o charakterze materialnym lub niematerialnym - niezależnie od czasu oraz wysiłku, który w pracę nad nim zostanie włożony. Umowa o dzieło nie jest więc odpowiednia do regulowania stosunków, które są przedmiotem umów o pracę oraz zastępujących je w niektórych przypadkach umów zlecenia oraz umów o świadczenie usług (do których stosuje się przepisy o zleceniu); z tego względu umowa o dzieło pozostaje poza zakresem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.
Jak sprawdzić, czy wynagrodzenie za wykonane zlecenie nie jest za niskie? Należy rejestrować godziny pracy. Wówczas można podzielić otrzymane wynagrodzenie przez liczbę godzin wykonywania zlecenia. Otrzymany wynik nie może być niższy od aktualnie obowiązującej minimalnej stawki godzinowej.
Do końca 2025 roku obowiązywała stawka z Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2024 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2025 r., która od 1 stycznia do 31 grudnia 2025 r. wynosiła 30,50 zł brutto. Zleceniobiorcy należało się więc 30,50 zł za godzinę pracy. Minimalna stawka godzinowa w 2025 r. netto to 23,94 zł z dobrowolną składką chorobową oraz 24,62 zł bez dobrowolnej składki chorobowej.
Ewolucja płacy minimalnej w Polsce
W ostatnich 25 latach płaca minimalna rosła stopniowo od 700 zł w 2000 r., 1126 zł w 2008 r., 2000 zł w 2017 r. do 3010 zł w 2022 r. W ciągu 10 lat wzrosła o 3056 zł (w 2015 r. kształtowała się na poziomie 1750 zł).
Największy wzrost płacy minimalnej był w 2023 i 2024 r. Wtedy też kwotę tę podwyższano dwukrotnie w ciągu roku. Wynikało to z przepisów ustawowych, które mówią, że jeżeli prognozowany na następny rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 105 proc. - ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej: od 1 stycznia i od 1 lipca.
Dane GUS pokazują wzrost indeksu cen od 80,2 w 2005 r. do 100 w 2015 r. i do 148,7 w 2024 r. Oznacza to, że w ciągu 20 lat ceny wzrosły o ok. 85 proc., a od 10 lat o około 50 proc.
Według szacunków MRPiPS płacę minimalną w Polsce w 2025 r. otrzymywało około 3,1 miliona osób. Zgodnie z obowiązującymi przepisami minimalne wynagrodzenie za pracę nie ma charakteru jedynie wynagrodzenia zasadniczego. Jest to łączny przychód pracownika za nominalny czas pracy w danym miesiącu.
Minimalne wynagrodzenie w Unii Europejskiej
Jeśli chodzi o statystyki europejskie, to od 1 stycznia 2025 r. 22 z 27 państw Unii Europejskiej miało ustaloną krajową płacę minimalną. Wyjątki stanowią Dania, Włochy, Austria, Finlandia i Szwecja. Warto przy tym wspomnieć, co się kryje za tym, że w części bogatych państw Europy nie ma najniższej krajowej. "Zamiast tego, stosunkowo wysokie płace są ustalane w ramach regularnych negocjacji między pracodawcami a związkami zawodowymi. Około 67 proc. duńskich pracowników jest członkami związków zawodowych", czytamy na rządowej stronie internetowej Danii.
Według danych opublikowanych przez Eurostat w styczniu 2025 r. w 10 krajach UE płaca minimalna wynosiła poniżej 1000 euro miesięcznie. Były to Bułgaria (551 euro), Węgry (707 euro), Łotwa (740 euro), Rumunia (814 euro), Słowacja (816 euro), Czechy (826 euro), Estonia (886 euro), Malta (961 euro), Grecja (968 euro) i Chorwacja (970 euro). W sześciu innych krajach płaca minimalna wahała się od 1000 do 1500 euro miesięcznie. Chodzi o Cypr (1000 euro), Portugalię (1015 euro), Litwę (1038 euro), Polskę (1091 euro), Słowenię (1278 euro) i Hiszpanię (1381 euro). Z kolei w pozostałych sześciu krajach płaca minimalna przekraczała 1500 euro miesięcznie. Tymi krajami są Francja (1802 euro), Belgia (2070 euro), Niemcy (2161 euro), Holandia (2193 euro), Irlandia (2282 euro) i Luksemburg (2638 euro).
ZOBACZ🔥 Porównanie CEN i ZAROBKÓW pomiędzy POLSKĄ a NIEMCAMI
Koszty pracodawców a minimalne wynagrodzenie
Dla pracodawców nowa pensja minimalna oznacza wzrost kosztów zatrudnienia. Przy wynagrodzeniu brutto wynoszącym 4666 zł składka zdrowotna wyniesie 362,37 zł, a całkowity koszt pracodawcy wzrośnie do 5621,59 zł. W porównaniu do obowiązującej stawki koszt zatrudnienia wzrośnie o ponad 440 zł.
W Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że podwyższenie minimalnego wynagrodzenia może skutkować ograniczeniem zatrudnienia przez część przedsiębiorców, szczególnie w przypadku osób o niskich kwalifikacjach. Termin wypłaty podwyższonego wynagrodzenia zależy od przyjętego w firmie harmonogramu wypłat: przy terminie do 10. dnia miesiąca pracownicy otrzymają wyższe wynagrodzenie do 10 lutego 2025 r., natomiast przy wypłatach pod koniec miesiąca - już w styczniu 2025 r.
Równolegle z krajowymi zmianami w wysokości płacy minimalnej trwają prace nad wdrożeniem do polskiego systemu prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego z 19 października 2022 r. Dyrektywa ta ma na celu ujednolicenie standardów wynagrodzeń minimalnych w całej Unii Europejskiej.
Prawna ochrona minimalnego wynagrodzenia
Pracownik ma prawo do minimalnego wynagrodzenia za pracę. Jest to kwota, która mu przysługuje niezależnie od kwalifikacji, zaszeregowania osobistego, składników wynagrodzenia, systemu i rozkładu czasu pracy stosowanych u danego pracodawcy, jak również szczególnych właściwości i warunków pracy.
Minimalna stawka godzinowa jest kategorią ogólnokrajową. Minimalna stawka godzinowa ma zastosowanie do umów zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) lub umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego). Zleceniobiorcy należało się więc 30,50 zł za godzinę pracy w 2025 roku.
Obowiązuje zakaz zrzeczenia się prawa do minimalnego wynagrodzenia. Wynagrodzenie może być w umowie określone dowolnie, np. w stawce miesięcznej. Co do zasady, kwestia ustalania liczby godzin wykonania zlecenia lub świadczenia usług powinna być określona w umowie zawartej przez strony. Wypłata musi nastąpić w formie pieniężnej oraz w regularnych odstępach czasu (w przypadku umów zawartych na czas dłuższy niż 1 miesiąc - co najmniej raz w miesiącu), wg reguły określonej w art. 746 § 1 Kodeksu cywilnego.
Wynagrodzenie podlega ochronie przed egzekucją na zasadach określonych w art. 833 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 1 Prawa pracy. Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę może być wynagradzany w różny sposób. Przepisy wskazują możliwość ustalenia z pracownikiem różnych systemów wynagradzania - stałe, godzinowe, prowizyjne, akordowe. Jeśli pracodawca zdecyduje się na zastosowanie godzinowego systemu wynagradzania, musi pamiętać, że ma obowiązek ustalić wynagrodzenie z zachowaniem minimalnej stawki godzinowej.
Minimalna stawka godzinowa nie jest stała i zależy od dwóch czynników: od liczby godzin do przepracowania w miesiącu, od minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego w danym roku. Co w przypadku, gdy pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu nie zarobi minimalnej płacy w wyniku przepracowanych godzin? Wtedy pracodawca ma obowiązek wyrównać wynagrodzenie do kwoty minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2026 roku do kwoty 4 806 zł brutto. Wyrównanie odnosi się do każdej godziny pracy i jest różnicą wynikającą z przysługującej stawki i stawki wynikającej z podzielenia płacy minimalnej.
Polska jest stroną Konwencji nr 95 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej ochrony wynagrodzenia. Powszechna Deklaracja Praw Człowieka w art. 23 ust. 3 stanowi, że każdy, kto pracuje, ma prawo do sprawiedliwego i zadowalającego wynagrodzenia, zapewniającego jemu i jego rodzinie egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej. Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych w art. 6 ust. 1 stanowi, że strony uznają prawo do pracy, które obejmuje prawo do otrzymania wynagrodzenia, zapewniającego przede wszystkim jako minimum egzystencję odpowiadającą godności ludzkiej. Rada Europy w Europejskiej Karcie Społecznej zobowiązuje strony uznać prawo pracowników do takiego wynagrodzenia, które zapewni im i ich rodzinom godziwy poziom życia (art. 4). Karta Praw Podstawowych mówi o prawie każdego do wykonywania swobodnie wybranego zawodu (art. 15.1) oraz o prawie każdego pracownika do warunków pracy szanujących jego zdrowie, bezpieczeństwo i godność (art. 31).
tags: #minimalna #stawka #168 #godzin