Staszów i okolice są miejscami, gdzie historia splata się z teraźniejszością, a pamięć o bohaterach narodowych jest pielęgnowana przez kolejne pokolenia. Uroczystości upamiętniające Powstańców Styczniowych oraz Żołnierzy Wyklętych to wyjątkowe wydarzenia, które łączą społeczność w oddawaniu hołdu tym, którzy walczyli o wolność Polski.
VII Marsz Powstańców Styczniowych: Lekcja Historii i Wyraz Pamięci
Marsz Powstańców Styczniowych na trasie Kurozwęki - Staszów stanowił wyjątkową lekcję historii oraz wyraz pamięci o bohaterach walczących o niepodległość Polski w latach 1863-1864. Uroczystości rozpoczęły się w Kurozwękach od złożenia kwiatów przy pamiątkowej tablicy wmurowanej w ścianę kościoła pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny oraz świętego Augustyna.
Na tablicy widnieje poruszający napis: "Pamięci Powstańców Styczniowych zmarłych z ran odniesionych w walce o Niepodległą Polskę w latach 1863-1864 w szpitalu Sióstr Miłosierdzia w Kurozwękach". Następnie uczestnicy udali się pod powstańczą mogiłę znajdującą się w pobliżu Kurozwęk, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze.
W imieniu samorządu powiatowego hołd poległym oddali: starosta staszowski Romuald Zgrzywa, radny powiatu dr Dariusz Kubalski oraz naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Grzegorz Wójcikowski. Kwiaty pod mogiłą złożyli również starosta Romuald Zgrzywa, radny powiatu dr Dariusz Kubalski oraz naczelnik Wydziału Edukacji, Kultury i Sportu Grzegorz Wójcikowski.
Rys historyczny dotyczący przebiegu walk oraz okoliczności powstania mogiły przedstawili Marzanna Tomporowska - dyrektor Szkoły Podstawowej w Kurozwękach - oraz dr Dariusz Kubalski, dyrektor Publicznej Szkoły Podstawowej numer 2 w Staszowie. W marszu wzięła udział liczna grupa uczestników: uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych, przedstawiciele wojska, klasy o profilu mundurowym, członkowie Koła Grodzkiego Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Staszowie, harcerze, strzelcy, a także reprezentanci Kościuszkowskiej Organizacji Proobronnej.
Wszyscy wyruszyli spod mogiły w kierunku Staszowa, oddając w ten sposób symboliczny hołd bohaterom sprzed ponad 160 lat. Wśród piechurów było ponad 50 żołnierzy z 18 brygady artylerii z Nowej Dęby. "Chcemy upamiętnić tych, którzy walczyli za naszą wolność. Nam żołnierzom są bliskie takie ideały" - stwierdziła podporucznik Marta Korzynek.
Diana Żyła i Wiktor Rajca, uczniowie klasy mundurowej z Liceum Ogólnokształcącego im. księdza kardynała Wyszyńskiego podkreślali wagę Marszu Szlakiem Powstańców Styczniowych. Jak stwierdzili, biorąc w nim udział, oddają hołd bohaterom i pielęgnują pamięć o tym zrywie narodowym. Uczestnicy marszu zatrzymali się m.in. przy pomnikach upamiętniających poległych w walkach za ojczyznę w Staszowie i w Kurozwękach, gdzie złożyli wiązanki kwiatów i zapalili znicze.
VI Marsz Szlakiem Powstańców Styczniowych: Upamiętnienie Bitwy pod Staszowem
Około 270 osób wzięło udział w VI Marszu Szlakiem Powstańców Styczniowych na trasie Staszów-Kurozwęki. Uroczystości rozpoczęły się przy kościele św. Bartłomieja, gdzie znajduje się zbiorowa mogiła powstańców styczniowych. Spoczywa tam 6 osób, z których 4 poległy w bitwie pod Staszowem, 17 lutego 1863 roku. Paweł Ciepiela z Grupy Rekonstrukcji Historycznych przypomniał, że bitwa rozegrała się nad rzeką Czarną i została wygrana przez Polaków. Zginęło wówczas czterech powstańców, natomiast nie wiadomo dokładnie, ilu żołnierzy poległo po przeciwnej stronie; mówi się o kilkudziesięciu zabitych i rannych Rosjanach.
Podczas uroczystości dr Dariusz Kubalski przypomniał historię powstania styczniowego, a burmistrz Staszowa Leszek Kopeć mówił o potrzebie kształtowania postaw patriotycznych. "Kilka lat temu myśleliśmy, że wojna nas nie dotyczy, nie może nas dotknąć, a teraz okazuje się, że jest ona realna. Takie wydarzenia jak dzisiejsze, mają przypominać ilu ludzi zginęło, ile trzeba było poświęcenia, abyśmy żyli dziś w wolnej Polsce" - stwierdził burmistrz.
Uczczenie Żołnierzy Wyklętych w Staszowie
W dniu 2 marca 2026 roku o godzinie 11:00 w kościele pw. Ducha Świętego, Sanktuarium św. Jana Pawła II w Staszowie, uroczyście uczczono Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. Po wspólnej modlitwie poprowadzonej przez ks. prałata Jana Ziętarskiego, o wadze pielęgnowania lokalnej historii mówili burmistrz Miasta i Gminy Staszów dr Leszek Kopeć oraz starosta staszowski Romuald Zgrzywa. Krótki rys historyczny przybliżył zebranym dr Dariusz Kubalski, a niezwykle cennym, osobistym świadectwem podzielił się Józef Małobęcki.
W uroczystościach wzięli udział również dyrektorzy szkół wraz z uczniami szkół podstawowych z terenu miasta i gminy Staszów, uczniowie z klas mundurowych oraz harcerze ZHP, dając piękny wyraz patriotyzmu i szacunku dla przeszłości. Uroczystość zwieńczyło złożenie kwiatów i zapalenie zniczy pod tablicami upamiętniającymi Obrońców Ojczyzny, Prawdy i Wolności oraz Żołnierzy Armii Krajowej Podobwodu Staszów „Modrzew” oraz przed tablicą upamiętniającą Młode Wojsko Polskie. Podziękowano wszystkim mieszkańcom za obecność i wspólne oddanie hołdu bohaterom antykomunistycznego podziemia.
Pamięć o Bohaterach Wojny Polsko-Bolszewickiej
We wtorek, 1 grudnia br., dla uczczenia bohaterów wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku i setnej rocznicy „Cudu nad Wisłą”, na pomniku żołnierza 2. W uroczystości udział wzięli, m.in.: dr Maciej Korkuć z Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Instytucie Pamięci Narodowej w Krakowie, wicestarosta staszowski Leszek Guzal, przewodniczący Rady Miejskiej Staszowa Ireneusz Kwiecjasz, burmistrz miasta i gminy Staszów Leszek Kopeć i zastępca burmistrza dr Ewa Kondek.
W wygłoszonych przemówieniach podkreślano znaczenie zwycięstwa wojsk polskich nad Armią Czerwoną, zarówno w Bitwie Warszawskiej, jak i rozegranej nad Niemnem w 3 tygodnie po odrzuceniu bolszewików spod Warszawy. Wydarzenia te położyły kres planom sowietyzacji Europy Środkowej i Zachodniej, jakie przygotowano na Kremlu i konsekwentnie próbowano zrealizować. Z tego powodu historycy zaliczają Bitwę Warszawską w poczet 18. decydujących zwycięstw w historii świata.
Jak doszło do bitwy warszawskiej? I Bitwa warszawska 1920 #1
Pomnik Żołnierza Legionisty w Staszowie
Pomnik staszowskiego żołnierza legionisty, usytuowany przy ul. Parkowej i odsłonięty w dniu 17 grudnia 2018 roku, został tak zaprojektowany, aby możliwym było odsłanianie kolejnych płyt upamiętniających najważniejsze czyny żołnierza polskiego.
