Zatrudnianie cudzoziemców w Polsce wiąże się z koniecznością przestrzegania szeregu przepisów, w tym tych dotyczących limitów umów na czas określony. Kluczowe jest zrozumienie, kiedy te limity mają zastosowanie, a kiedy można od nich odstąpić. W niniejszym artykule przyjrzymy się tej kwestii, analizując obowiązujące regulacje prawne i interpretacje.
Kodeks pracy a umowy terminowe z cudzoziemcami
Zgodnie z Kodeksem pracy, okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie takich umów zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech. Po przekroczeniu tych limitów, pracownik jest uważany za zatrudnionego na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Do wszystkich cudzoziemców mają zastosowanie ograniczenia dotyczące zawierania umów o pracę na czas określony, zawarte w Kodeksie pracy.
Jednakże, w niektórych przypadkach zatrudnienie czasowe nie podlega limitowaniu. Zgodnie z art. 251 § 4 pkt 4 K.p., limitów nie stosuje się, gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie, uzasadniające uchylenie limitów. Wykorzystanie tego wyjątku wymaga poinformowania właściwego okręgowego inspektora pracy.
Interpretacja Państwowej Inspekcji Pracy
Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy, zastosowanie przesłanki obiektywnych powodów uzasadniających niestosowanie limitów w sytuacji zatrudniania cudzoziemca, którego zezwolenie na pracę ma charakter czasowy, jest bezpodstawne.
"(...) Za nieuprawnione należy uznać powoływanie się na art. 251 § 4 pkt 4 Kodeksu pracy („obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy”) w celu uzasadnienia zawierania z cudzoziemcami z krajów trzecich wyłącznie umów o pracę na czas określony. (...)"
PIP podkreśla, że nie ma przeszkód prawnych, aby pracodawca wcześniej zawarł z cudzoziemcem umowę na czas nieokreślony, nie czekając na spełnienie przesłanek określonych w Kodeksie pracy.
Wyjątki od limitów umów terminowych
Choć co do zasady limity 33 miesięcy i 3 umów dotyczą również cudzoziemców, istnieją sytuacje, w których mogą być one wyłączone. Jedną z podstaw do wyłączenia limitów są obiektywne przyczyny leżące po stronie pracodawcy. Jednakże, jak wskazała PIP, sam fakt czasowego charakteru zezwolenia na pracę dla cudzoziemca nie jest wystarczającą przesłanką do zastosowania tego wyjątku.
W przeszłości, w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. wyrok z 10 października 2002 r., sygn. akt I PKN 546/01) dopuszczano niestosowanie kodeksowych limitów umów terminowych ze względu na szczególną regulację dopuszczalności terminowego zatrudniania, np. w przypadku umów zawieranych z bezrobotnymi przy robotach publicznych. Choć argumentacja ta odnosiła się do innej grupy pracowników, można ją częściowo przywoływać w kontekście zatrudniania cudzoziemców, jednak nie tych zwolnionych z obowiązku uzyskania zezwolenia na pracę.
Ważne! Pracodawca ma obowiązek zawrzeć z cudzoziemcem umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną na piśmie. Umowa musi być przetłumaczona na język zrozumiały dla pracownika. Brak pisemnej umowy może skutkować uznaniem pracy za nielegalną.
Zezwolenie na pracę a rodzaj umowy
Zezwolenie na pracę dla cudzoziemca jest zazwyczaj wydawane na okres do 3 lat i może być przedłużane. Przepisy nie wiążą jednak okresu ważności zezwolenia z okresem trwania umowy o pracę ani z liczbą takich umów. Strony mają swobodę w wyborze rodzaju umowy, jeśli stosują polskie przepisy prawa pracy.
Jeżeli pracodawca zdecyduje się na umowę terminową, musi przestrzegać limitów 3/33 zapisanych w art. 251 K.p. Do limitu tego nie wlicza się umów na okres próbny.
Nie ma przepisów, które nakazywałyby pracodawcy zawieranie z cudzoziemcem umowy o pracę na czas pokrywający się z okresem, na jaki zostało wydane zezwolenie.
Utrata ważności zezwolenia na pracę
Utrata ważności dokumentu legalizującego pracę w Polsce przez cudzoziemca nie wpływa na ważność i trwałość stosunku pracy. Jedynie wygasza zobowiązanie pracownika do faktycznego świadczenia pracy.
Pracodawca, który wyczerpał limit 3/33 dotyczący umów terminowych, ma obowiązek zawrzeć z cudzoziemcem umowę na czas nieokreślony. Zastosowanie umowy terminowej w takiej sytuacji skutkowałoby uznaniem jej za umowę na czas nieokreślony z mocy prawa.
Kiedy umowa na czas nieokreślony jest konieczna?
Pracodawca ma obowiązek zawrzeć z cudzoziemcem umowę na czas nieokreślony po przekroczeniu limitu 3/33 dotyczącego umów terminowych. W sytuacji, gdy nie występują żadne z sytuacji określonych w art. 251 § 4 K.p., dalsze stosowanie umów na czas określony jest niedopuszczalne.
Jakie są limity zatrudnienia przy umowach o pracę na czas określony?
Podsumowanie
Zatrudnianie cudzoziemców podlega tym samym ograniczeniom dotyczącym umów na czas określony, co zatrudnianie obywateli polskich. Sam fakt posiadania przez cudzoziemca zezwolenia na pracę, które ma charakter czasowy, nie stanowi obiektywnej przyczyny do wyłączenia limitów 3/33. W przypadku wyczerpania tych limitów, pracodawca jest zobowiązany do zawarcia umowy na czas nieokreślony.
tags: #limit #umow #na #czas #okreslony #a