Na ubezpieczenie społeczne składają się ubezpieczenia: chorobowe, emerytalne, rentowe oraz wypadkowe. Ubezpieczenie wypadkowe jest obowiązkowe i stanowi zabezpieczenie społeczne dla osób ubezpieczonych. Podleganie pod ubezpieczenie wypadkowe daje możliwość ubiegania się o świadczenia z ZUS w sytuacji nieszczęśliwych wypadków, czyli zdarzeń, które miały miejsce bez woli człowieka, a ich bezpośrednią konsekwencją jest uszczerbek na zdrowiu.
Podczas wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług albo umowy o dzieło (w przypadku umowy o dzieło tylko gdy została ona zawarta z pracodawcą, z którym osoba ma również zawartą umowę o pracę). Mimo że odbywający staż u pracodawcy nie zawiera z pracodawcą umowy o pracę, to faktycznie świadczy u niego pracę. Choć nie dochodzi do zawarcia stosunku pracy, nie znaczy to jednak, że na pracodawcy nie ciążą obowiązki wobec stażysty w zakresie bhp. Stażysta może np. ulec wypadkowi przy pracy. Jakie wówczas obowiązki spoczywają na pracodawcy? Na wstępie przypomnijmy sobie jak przepisy definiują pojęcie stażu i w jakim kontekście pojawia się ono w przepisach. Staż to nabywanie przez bezrobotnego umiejętności praktycznych do pracy przez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą. Stażysta wykonuje pracę u pracodawcy, do którego jest skierowany przez urząd pracy.
Za wypadek przy pracy stażysty zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322) uważa się zdarzenie nagłe wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu podczas odbywania szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy przez osobę pobierającą stypendium w okresie odbywania tego szkolenia, stażu, przygotowania zawodowego dorosłych lub przygotowania zawodowego w miejscu pracy na podstawie skierowania wydanego przez powiatowy urząd pracy lub przez inny podmiot kierujący.
Ponieważ uległa Pani wypadkowi na terenie zakładu pracy (urząd miasta), do którego została Pani skierowana, należałoby uznać, że doszło do wypadku przy wykonywaniu pracy, ponieważ to urząd miasta odpowiedzialny jest za teren, na którym doszło do wypadku. Osoby niebędące pracownikami, które w okresie ubezpieczenia wypadkowego z danego tytułu uległy wypadkowi, winny zgłosić wypadek odpowiednim podmiotom, które ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy dokonują w karcie wypadku.
Niezwłocznie po otrzymaniu wiadomości o wypadku pracodawca zobowiązany jest do ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku. Zdarzenie uznaje się za wypadek przy pracy na podstawie ustalenia jego okoliczności i przyczyn, w szczególności przez: zabezpieczenie miejsca wypadku w sposób pozwalający odtworzyć jego okoliczności, dokonanie oględzin miejsca wypadku, stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych, stanu urządzeń ochronnych oraz zbadanie warunków wykonywania pracy i innych okoliczności, które mogły mieć wpływ na powstanie wypadku, przesłuchanie poszkodowanego, jeżeli stan jego zdrowia na to pozwala, przesłuchanie świadków wypadku, zebranie innych dowodów dotyczących wypadku, uznanych za niezbędne.
Po ustaleniu okoliczności oraz przyczyn wypadku, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania informacji o wypadku, pracodawca sporządza Kartę wypadku. Wzór karty wypadku jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. Po zatwierdzeniu karty wypadku przez pracodawcę dokumentację wypadku należy przekazać podmiotowi kierującemu na staż, czyli w Pani przypadku do PUP.
Całokształt spraw związanych z prowadzeniem postępowania powypadkowego określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad oraz trybu uznawania zdarzenia za wypadek w drodze do pracy lub z pracy, sposobu jego dokumentowania, wzoru karty wypadku w drodze do pracy lub z pracy oraz terminu jej sporządzenia (Dz. U. Nr 237, poz. 2019 z późn. zm.). Po ustaleniu okoliczności i przyczyn zdarzenia sporządza się kartę wypadku nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku.
Zgodnie z postanowieniami r.w.p. poszkodowany zgłasza wypadek stosownym podmiotom (jak w Pani przypadku urząd miasta). Stwierdzenie, że zdarzenie nie jest wypadkiem przy pracy, wymaga uzasadnienia i wskazania dowodów stanowiących podstawę takiego stwierdzenia.
Co ważne, ponieważ płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe i wypadkowe) oraz na ubezpieczenie zdrowotne osób pobierających stypendium w okresie odbywania stażu jest zawsze podmiot kierujący. W związku z tym w Karcie wypadku wpisujemy dane płatnika a nie pracodawcy.
Poszkodowany lub członek jego rodziny może zgłosić uwagi i zastrzeżenia do ustaleń zawartych w karcie wypadku, o czym zostają pouczeni przez podmiot sporządzający Kartę wypadku.
Po otrzymaniu dokumentacji wypadkowej na wniosek stażysty płatnik (np. urząd pracy) kieruje wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ustalenie prawa do świadczeń wypadkowych. Z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują świadczenia wynikające z zapisów art. 6 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Wysokość jednorazowego odszkodowania to 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Osoba poszkodowana w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej powinna złożyć wniosek o jednorazowe odszkodowanie. ZUS wydaje decyzję o przyznaniu lub odmowie prawa do odszkodowania w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia lekarza orzecznika ZUS lub wyjaśnienia ostatniej okoliczności w sprawie.
ZUS może odmówić wypłaty odszkodowania, w przypadku gdy wnioskodawca umyślnie lub wskutek rażącego zaniedbania naruszył przepisy o ochronie życia i zdrowia. Ponadto gdy pracownik przyczynił się w znacznym stopniu do spowodowania wypadku, będąc pod wpływem alkoholu czy środków odurzających, ZUS nie przyzna mu odszkodowania.
Jeśli prowadzisz pozarolniczą działalność lub współpracujesz z taką osobą albo jesteś duchownym i sam opłacasz składki na własne ubezpieczenie, to otrzymasz zasiłek, o ile nie stwierdzimy na Twoim koncie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przekraczających 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę. Prawo do zasiłku przedawni się, jeżeli zadłużenie nie zostanie uregulowane w ciągu 6 miesięcy od dnia powstania prawa do zasiłku. Jeżeli spłacisz w całości zadłużenie w ciągu 6 miesięcy od dnia wypadku albo od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczeń z tytułu choroby zawodowej, to przysługuje ci zasiłek za cały okres niezdolności do pracy.
Zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego przysługuje Ci przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej niż przez 182 dni lub 270 dni w przypadku niezdolności do pracy przypadającej w trakcie ciąży. Gdy zachodzą okoliczności, z powodu których nie masz prawa do zasiłku z ubezpieczenia wypadkowego, ale masz prawo do zasiłku z ubezpieczenia chorobowego, to dostaniesz zasiłek z tego ubezpieczenia. Jeśli jesteś pracownikiem, wykonujesz pracę nakładczą lub odbywasz służbę zastępczą, to najpierw otrzymasz wynagrodzenie chorobowe (art. 92 Kodeksu pracy).
Lekarz orzecznik ZUS może skrócić okres Twojego zwolnienia lekarskiego.
Stwierdzono u Ciebie chorobę zawodową albo uległeś wypadkowi przy pracy i masz zadłużenie z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w wysokości 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę - w dniu wypadku lub w dniu złożenia wniosku o przyznanie świadczeń w tytułu choroby zawodowej.
Wypadki podczas stażu, zwłaszcza w ramach programów realizowanych przez urzędy pracy, nie są rzadkością, jednak ich skutki bywają dramatyczne dla osób, które zmagają się nie tylko z bólem i rekonwalescencją, ale również z brakiem środków do życia. Przypadki takie jak ten pokazują, jak istotna jest znajomość przepisów, szybka reakcja oraz właściwe udokumentowanie zdarzenia. Stażysta, choć formalnie nie jest pracownikiem, podlega ochronie wynikającej z ubezpieczenia wypadkowego. Kluczowe jest, by nie rezygnować z dochodzenia swoich praw - nawet jeśli wiąże się to z dodatkowymi formalnościami czy odwołaniami.
6 kroków, jak postępować w razie wypadku drogowego lub kolizji
Uwaga! Wszystkie treści i materiały zamieszczane na portalu zielonalinia.gov.pl, opracowywane przez grupę redakcyjną, mają charakter informacyjny. Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były rzetelne i wiarygodne. Nie stanowią one wiążącej interpretacji przepisów prawnych.
tags: #czy #za #staz #zus #paci #podczas