Urlop macierzyński to urlop przysługujący pracownicy z mocy prawa, który może być wykorzystany na opiekę nad dzieckiem. Jest on udzielany w związku z urodzeniem dziecka, a jego wymiar wynosi 20 tygodni. Urlop macierzyński automatycznie przysługuje każdej osobie, która w dniu porodu była zatrudniona i podlegała pod ubezpieczenie chorobowe. Nie ma potrzeby przekazywania wniosku o jego udzielenie pracodawcy, jeśli pracownica nie chce korzystać z tego uprawnienia przed porodem. Ważne jest jednak złożenie wniosku o urlop rodzicielski.
Zasiłek macierzyński to świadczenie wypłacane z ZUS w związku z urodzeniem dziecka, przyjęciem dziecka na wychowanie lub adopcją. Zasiłek macierzyński należy się tym, którzy opłacają składki chorobowe. Jeśli w firmie jest mniej niż 21 osób, wypłata zasiłku leży po stronie ZUS-u. Jeżeli jest Was więcej, wtedy co miesiąc będziesz otrzymywać wynagrodzenie od pracodawcy. On rozliczy się już bezpośrednio z ZUS-em. ZUS wypłaca zasiłek macierzyński nie później niż w ciągu 30 dni od daty złożenia dokumentów niezbędnych do stwierdzenia uprawnień do zasiłków.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego
Od dwóch lat obowiązują nowe stawki za okres: urlopu macierzyńskiego - 100% podstawy zasiłku macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego - 70% podstawy zasiłku macierzyńskiego. W przypadku tzw. długiego wniosku korzystanie z zasiłku macierzyńskiego jest możliwe w wysokości 81,5% podstawy wymiaru przez cały podstawowy okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Za czas dodatkowych 9 tygodni (okres, o jaki został wydłużony urlop rodzicielski) zasiłek należny jest w kwocie 70% podstawy jego wymiaru.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu macierzyńskiego wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku. Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego ustala się według zasad obowiązujących przy wyznaczaniu podstawy zasiłku chorobowego. W przypadku pracowników, podstawa wymiaru zasiłku jest wyliczana z wynagrodzenia pracownika. Oznacza to, że za okres urlopu macierzyńskiego (20 tygodni) i urlopu na prawach macierzyńskiego otrzymasz zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru świadczenia (średnią z 12 przepracowanych miesięcy). Mówiąc prościej - dostaniesz po prostu tyle, ile wynosi Twoja miesięczna pensja. Gdy pracujesz krócej niż rok, kwota, którą otrzymasz, zostanie odpowiednio wyliczona. Zasiłek można jednak dostać także w trakcie urlopu rodzicielskiego albo wychowawczego, a nie tylko macierzyńskiego. Wtedy stawka jest trochę niższa. Powyżej szóstego tygodnia urlopu rodzicielskiego spada do 70% podstawy wymiaru.
Jeśli złożysz wniosek o urlop macierzyński i rodzicielski (razem) do 21 dni po porodzie, będziesz mieć wypłacane 81,5% pensji przez cały rok. Jeśli spóźnisz się z wnioskiem, będziesz dostawała 100% przez pierwsze 20 tygodni, a na rodzicielskim tylko 60% wynagrodzenia.
| Okres | Wniosek złożony w terminie (do 21 dni po porodzie) | Wniosek złożony po terminie |
|---|---|---|
| Urlop macierzyński | 81,5% podstawy wymiaru zasiłku | 100% podstawy wymiaru zasiłku |
| Urlop rodzicielski | 81,5% podstawy wymiaru zasiłku | 60% podstawy wymiaru zasiłku |
| Łącznie (macierzyński + rodzicielski) | 81,5% podstawy wymiaru zasiłku | 80% podstawy wymiaru zasiłku (średnio) |
W przypadku, gdy miesięczna kwota zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych jest niższa niż kwota świadczenia rodzicielskiego, kwotę zasiłku macierzyńskiego pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych podwyższa się do wysokości świadczenia rodzicielskiego.
Wymiar urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego
Urlop macierzyński wynosi 20 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka. W przypadku bliźniąt wydłuża się do 31 tygodni. Wymiar urlopu powiększa się analogicznie w zależności od liczby dzieci - maksymalnie może wynieść 37 tygodni w przypadku pięciorga lub więcej dzieci. Urlop rodzicielski trwa 32 lub 34 tygodnie w przypadku ciąży mnogiej.
Urlop rodzicielski przysługuje obojgu rodzicom. Rodzice mogą podzielić się między sobą tym urlopem pod warunkiem, że jeden rodzic może wykorzystać maksymalnie 32 tygodnie, drugi rodzic - 9 tygodni. Nowe przepisy wprowadziły także dodatkowy 9-tygodniowy urlop rodzicielski, który przysługuje indywidualnie i nie podlega przeniesieniu na drugiego rodzica.
Urlop macierzyński możesz wykorzystać już przed porodem, ale będzie to maksymalnie 6 tygodni. Okres macierzyńskiego po porodzie skraca się wtedy o tyle dni, ile przebywałaś na urlopie przed urodzeniem dziecka.
W przypadku poronienia, kobieta ma prawo do skorzystania z urlopu macierzyńskiego. Przysługuje jej 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, ale nie krócej niż przez 7 dni od dnia zgonu dziecka. Zasiłek wynosi 100% podstawy wymiaru zasiłku.
Wniosek o urlop macierzyński
Pracownica nie ma obowiązku składania wniosku o urlop macierzyński, ale może to zrobić. Wniosek taki powinien zawierać informacje o terminie rozpoczęcia i zakończenia urlopu, a także o zamiarze korzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego. Składanie wniosku o urlop macierzyński ma kilka zalet. Po pierwsze, może ułatwić pracodawcy ustalenie terminu rozpoczęcia i zakończenia urlopu. Po drugie, może być pomocne, jeżeli pracownica chce skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego lub rodzicielskiego.
Wniosek o zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego, złożony do 21 dni od porodu lub przyjęcia dziecka na wychowanie, uprawnia do zasiłku w wysokości 81,5% podstawy wymiaru zasiłku. Wniosek może zostać złożony w dowolnej formie, najlepiej pisemnej. Wniosek powinien zostać złożony przed rozpoczęciem urlopu macierzyńskiego, ale nie później niż w dniu porodu. Jeśli pracownica złoży wniosek o urlop macierzyński po urodzeniu dziecka, pracodawca ma obowiązek udzielić jej urlopu od dnia porodu.
Do wniosku o zasiłek macierzyński konieczne jest załączenie: zaświadczenia lekarskiego wystawionego na zwykłym druku określającego przewidywaną datę porodu - jeśli pracownica ubiega się o zasiłek macierzyński za okres przed porodem; skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka lub jego kopii potwierdzonej przez płatnika składek albo przez Zakład za zgodność z oryginałem.
Zasiłek macierzyński dla przedsiębiorcy
Zasiłek macierzyński przysługuje nie tylko zatrudnionym na umowę o pracę, ale także samozatrudnionym i przedsiębiorcom. Warunkiem koniecznym do tego, aby ubiegać się o zasiłek macierzyński, jest opłacanie składek chorobowych. Przy działalności gospodarczej są one dobrowolne. Ważne - jeśli rozpoczynasz działalność gospodarczą i korzystasz z ulgi na start, nie będziesz miała możliwości zgłoszenia się do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. W konsekwencji nie będzie Ci przysługiwał zasiłek macierzyński.
Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorców stanowi średnia deklarowana podstawa składki chorobowej z ostatnich 12 miesięcy. Od otrzymanej średniej odejmujemy 13,71%. Wysokość zasiłku macierzyńskiego ustalana jest na podstawie formy zatrudnienia umowy o pracę lub działalność gospodarczą. Dla działalności gospodarczej wyliczany jest na podstawie dużego ZUSu lub lub ZUSu preferencyjnego, a jeśli płacisz składki ZUS w innej wysokości to należy podać średnią miesięczną podstawę składki chorobowej z ostatnich 12 miesięcy.
Podczas pobierania zasiłku macierzyńskiego opłacasz wyłącznie składki zdrowotne. Pobieranie zasiłku nie odbiera Ci możliwości pracowania i prowadzenia działalności. Nic nie stoi również na przeszkodzie, aby zawiesić działalność gospodarczą. Zawieszenie działalności nie wpływa na dalszą możliwość pobierania zasiłku.
✅ Jak obliczyć wysokość zasiłku macierzyńskiego?
Zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia
Zasiłek macierzyński przysługuje również tym matkom, których umowa o pracę wygasła w dniu porodu, tytuł do ubezpieczeń społecznych wygasł w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego, umowa wygasła w trakcie ciąży wskutek upadłości zakładu pracy, zatrudnienie ustało w czasie ciąży i z naruszeniem przepisów prawa, lub dziecko urodziło się (lub zostało adoptowane) w czasie urlopu wychowawczego.
Obecnie, jeśli jesteś bezrobotny, a nawet gdy nie zarejestrujesz się w urzędzie pracy, możesz otrzymać tak zwane kosiniakowe - czyli 1000 zł miesięcznie na dziecko. I to netto, czyli do ręki.
tags: #jak #dostac #duzy #zasilek #macierzynski