Osoby zatrudnione na podstawie umowy zlecenia często zastanawiają się nad kwestią ubezpieczenia chorobowego. W przeciwieństwie do umowy o pracę, umowa zlecenie nie wiąże się z obowiązkowym ubezpieczeniem chorobowym. Aby jednak móc skorzystać ze świadczeń chorobowych, istnieje możliwość przystąpienia do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Dobrowolna składka chorobowa na umowie zleceniu to kluczowy element, który decyduje o możliwości otrzymania świadczeń w przypadku niezdolności do pracy. Zrozumienie zasad jej naliczania, okresów wyczekiwania oraz przysługujących świadczeń jest niezbędne dla każdego zleceniobiorcy, który chce zapewnić sobie finansowe bezpieczeństwo w trudnych sytuacjach.
Czy na umowie zleceniu przysługuje chorobowe?
Osobom zatrudnionym na podstawie umowy zlecenia nie przysługuje obowiązkowe ubezpieczenie chorobowe. Aby móc skorzystać ze zwolnienia lekarskiego i otrzymywać świadczenia chorobowe, pracownik musi opłacać samodzielnie składkę chorobową. Poza „zleceniobiorcami” dobrowolną składkę chorobową mogą opłacać również inne grupy osób, na przykład prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą i ich współpracownicy, czy pracujące na podstawie umowy agencyjnej.
Jeśli pracujesz na umowie zlecenie, pamiętaj, że nie od razu nabędziesz prawo do korzystania ze świadczenia chorobowego - zazwyczaj obowiązuje 90 dni tzw. okresu wyczekiwania. Jeżeli zleceniobiorca będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim przed tym czasem, to nie zostanie mu wypłacone świadczenie chorobowe. Jednak od tej zasady istnieją pewne wyjątki.
Zastanawiasz się, czy masz prawo do płatnego zwolnienia lekarskiego na umowie-zleceniu? Okazuje się, że jeśli podlegasz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu przez co najmniej 90 dni, zyskujesz prawo do zasiłku chorobowego i do świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego ze środków ZUS.
Tak, zleceniobiorcy również przysługuje L4, jednak tylko w sytuacji, gdy przystąpił on do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i opłacał składki przez 90 poprzednich dni. Ubezpieczenie chorobowe to jedno z ubezpieczeń społecznych, które gwarantuje świadczenie w razie niezdolności do pracy. W przypadku umowy o pracę jest ono obowiązkowe, z kolei dla zleceniobiorców lub osób prowadzących działalność gospodarczą - dobrowolne.
Kto płaci chorobowe przy umowie zleceniu?
Zleceniodawca nie wypłaca zasiłku pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy zlecenia przebywającemu na zwolnieniu lekarskim. Dla pracodawcy umowa ta nie ma finansowego znaczenia. Wszystkie świadczenia chorobowe wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dla przypomnienia, w przypadku umowy o pracę wynagrodzenia za pierwsze 33 dni (w przypadku osób powyżej 50 lat - za pierwsze 14 dni) niedyspozycji opłaca pracodawca, a w dalszej kolejności ZUS.
Składka chorobowa jest w całości finansowana przez zleceniobiorcę, czyli jej wartość pomniejsza wynagrodzenie, jakie pracownik otrzyma na rękę. Zadaniem zleceniodawcy jest wyłącznie przekazanie składki do ZUS.
Ile wynosi składka na ubezpieczenie chorobowe przy umowie zleceniu?
Obecnie składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru, czyli przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Ty jako pracownik pokrywasz ją w całości. Oznacza to, że decydując się na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, z Twojej pensji „potrącona” zostanie wartość składki.
Wysokość składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek społecznych. Należy jednak pamiętać, że podstawa wymiaru składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe jest ograniczona i miesięcznie nie powinna przekroczyć kwoty stanowiącej 250% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia rocznego limitu podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych. W 2025 roku ograniczenie to wynosi 21 682,50 zł.
Ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe w przypadku osób, które zawarły z pracodawcą umowę o pracę - składka jest potrącana automatycznie. Jej wysokość to 2,45% przychodu z zatrudnienia w ramach stosunku pracy. Osoby z innych grup pracowników, np. zleceniobiorcy czy osoby prowadzące własną działalność gospodarczą, mogą odprowadzać składkę chorobową dobrowolnie.
Kiedy nabywa się prawo do płatnego chorobowego na umowie zleceniu?
Jeśli pracujesz na umowie zlecenie, pamiętaj, że nie od razu nabędziesz prawo do korzystania ze świadczenia chorobowego - zazwyczaj obowiązuje 90 dni tzw. okresu wyczekiwania. Jeżeli zleceniobiorca będzie przebywał na zwolnieniu lekarskim przed tym czasem, to nie zostanie mu wypłacone świadczenie chorobowe.
Prawo do zasiłku nabywasz po upływie tzw. okresu wyczekiwania, który dla zleceniobiorców wynosi 90 dni. W szczególnych przypadkach istnieje możliwość uzyskania zasiłku chorobowego od pierwszego dnia ubezpieczenia.
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie tzw. okresu wyczekiwania. Jeżeli opłaca on składkę chorobową dobrowolnie, nabywa prawo do zasiłku po 90 dniach. Co ważne, do okresu tego ubezpieczenia wliczają się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego - o ile przerwa w opłacaniu składki nie była dłuższa niż 30 dni lub jeśli jest spowodowana urlopem wychowawczym, bezpłatnym urlopem bądź odbywaniem czynnej służby wojskowej jako żołnierz niezawodowy.
Umowa zlecenie a świadczenia chorobowe od pierwszego dnia
Istnieją sytuacje, w których wynagrodzenie chorobowe na umowie zleceniu przysługuje bez 90-dniowego okresu wyczekiwania. Do zleceniobiorców, którzy mogą skorzystać z zasiłku chorobowego już od pierwszego dnia obowiązywania ubezpieczenia, należą m.in. absolwenci przystępujący do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od ukończenia edukacji szkolnej, czy pracownicy przebywający na zwolnieniu lekarskim z powodu wypadku w drodze do i z miejsca pracy oraz w pracy.
Zasiłek macierzyński i opiekuńczy przysługują z kolei już od pierwszego dnia ubezpieczenia.
Do okresu zasiłkowego wliczane są okresy orzeczonej niezdolności do pracy, za które ubezpieczony otrzymuje zasiłek chorobowy oraz wynagrodzenie chorobowe. Zasiłek przysługuje ubezpieczonemu przez okres trwania niezdolności do pracy, jednak nie dłużej niż przez 182 dni - lub 270 dni, jeżeli niezdolność do pracy przypada na okres ciąży lub spowodowana jest gruźlicą.
Jak długo można być na chorobowym na umowie zlecenie?
Maksymalny wymiar zwolnienia lekarskiego wynosi 182 dni, czyli 6 miesięcy. Jest on tak samo długi bez względu na przyczynę niezdolności do pracy. Pamiętaj, że w przypadku tej umowy nie przysługuje Ci L4 na wypalenie zawodowe. Jeśli jednak po upływie 182 dni pracownik pozostaje nadal chory, ale lekarz rokuje, że może on odzyskać zdolność do wykonywania obowiązków zawodowych, to przez kolejne 12 miesięcy ma prawo do pobierania świadczenia rehabilitacyjnego. Od 182 dni maksymalnego wymiaru zwolnienia lekarskiego istnieją wyjątki. Tzw. L4 zostaje wydłużone w przypadku gruźlicy lub ciąży do 270 dni.
Za okres niezdolności do pracy, który przypada po ustaniu ubezpieczenia, zasiłek chorobowy przysługuje natomiast maksymalnie przez 91 dni.
Kiedy ustaje dobrowolne ubezpieczenie chorobowe?
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zaczyna obowiązywać w dniu wskazanym we wniosku. Z kolei wygasa w dniu ustania tytułu ubezpieczenia - rozwiązania umowy zlecenia, w dniu oznaczonym we wniosku, lub od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono składki.
W określonych przypadkach możliwe jest ubieganie się o świadczenia chorobowe również po ustaniu tytułu ubezpieczenia: choroba trwała ponad 30 dni i powstała do 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia, choroba powstała w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego i nie ustała po jego wygaśnięciu, lub choroba trwała ponad 30 dni i powstała do 3 miesięcy od ustania tytułu ubezpieczenia, o ile była spowodowana chorobą zakaźną lub inną, której objawy dają o sobie znać po ponad 14 dniach.
Ubezpieczenie chorobowe ustaje od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tego ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony. Ubezpieczenie chorobowe zanika również od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy zlecenia, czyli od dnia ustania tytułu do podlegania przez zleceniobiorcę ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
Zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych
Zbieg tytułów do ubezpieczeń społecznych oznacza sytuację, w której jedna osoba posiada kilka podstaw do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, na przykład jest jednocześnie zatrudniona na umowę o pracę i prowadzi działalność gospodarczą. W takich przypadkach konieczne jest ustalenie, z którego tytułu obowiązkowe są składki, a z którego mogą być dobrowolne.
Zasady przy zbiegu tytułów:
- Umowa o pracę i działalność gospodarcza: Jeśli ktoś ma etat (co najmniej minimalne wynagrodzenie), to z działalności składki na ubezpieczenia społeczne są dobrowolne, a obowiązkowe pozostaje jedynie ubezpieczenie zdrowotne.
- Dwie umowy zlecenia: Jeśli z pierwszej umowy zlecenia osiągane jest wynagrodzenie niższe niż minimalne, z drugiej umowy także należy opłacać składki. Gdy suma zleceń przekroczy minimalne wynagrodzenie, można zdecydować, z której umowy będą opłacane składki.
- Umowa zlecenia i działalność gospodarcza: Jeśli działalność jest tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń, z umowy zlecenia można być zwolnionym z opłacania składek społecznych (ale składka zdrowotna obowiązuje).
- Emerytura i praca: Emeryt może pracować, ale zależnie od rodzaju umowy obowiązują go różne zasady dot. składek.
Podstawa wymiaru składek na umowie zlecenie
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi przychód w rozumieniu Ustawy o PIT. Nie może być jednak niższa niż wynagrodzenie minimalne. Podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne to natomiast przychód z odjętą kwotą składek społecznych.
Składki ZUS w przypadku umowy zlecenie liczone są od przychodu zleceniobiorcy, a więc od jego wynagrodzenia brutto. Co ważne, zleceniobiorców nie dotyczy minimalne wynagrodzenie za pracę jako takie. Wynagrodzenie z umowy zlecenie jest jednak objęte minimalną stawką godzinową, która od 1 stycznia 2025 r. wynosi 30,50 zł.
Czy jeśli zatrudniam na umowę zlecenie to muszę opłacić wszystkie składki ZUS? #
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy daje możliwość otrzymania świadczeń za czas niezdolności do pracy lub w przypadku chęci skorzystania z urlopów związanych z macierzyństwem. Ważne jest, aby zgłosić się do niego w odpowiednim terminie, składając zleceniodawcy wniosek o chęci przystąpienia.
tags: #dobrowolna #skladke #chorobowa #przy #umowie #zlecenie