Temat nagradzania par z wieloletnim stażem małżeńskim za ich wierność i trwałość związku regularnie powraca w przestrzeni publicznej, budząc zainteresowanie i dyskusje. Pomysł wprowadzenia specjalnego świadczenia finansowego dla długoletnich małżeństw, który mógłby być określany mianem "5000 plus dla małżeństw" lub "8000 zł dla małżeństw", elektryzuje internautów, choć jednocześnie budzi kontrowersje, głównie natury finansowej.
Idea ta wywodzi się z petycji złożonej do Senatu, która postuluje nowelizację ustawy o świadczeniach rodzinnych i wprowadzenie nowego świadczenia dla małżonków z co najmniej 50-letnim stażem. Autor petycji, pan Eugeniusz Szymala, argumentuje, że pary z tak długim stażem powinny otrzymywać wsparcie finansowe na wzór tzw. emerytury honorowej dla stulatków. Podkreśla, że obecne honorowanie takich par medalem jest symbolicznym, ale niewystarczającym gestem w obliczu wyzwań starości.
Propozycja świadczenia i jego warianty
Zgodnie z pierwotną propozycją, jednorazowe świadczenie miałoby rosnąć wraz z kolejnymi jubileuszami małżeńskimi:
- 50 lat (Złote Gody) - 5 000 zł
- 55 lat (Szmaragdowe Gody) - 5 500 zł
- 60 lat (Diamentowe Gody) - 6 000 zł
- 65 lat (Żelazne Gody) - 6 500 zł
- 70 lat (Kamienne Gody) - 7 000 zł
- 75 lat (Brylantowe Gody) - 7 500 zł
- 80 lat (Dębowe Gody) - 8 000 zł
Początkowe szacunki dołączone do petycji sugerowały, że roczny koszt takiego rozwiązania nie przekroczy 100 milionów złotych. Jednak dalsze analizy wykazały, że rzeczywiste koszty mogłyby być znacznie wyższe.
W trakcie prac senackiej Komisji Petycji rozważano różne warianty, które różniły się wysokością wsparcia i zasadami jego przyznawania. Wśród nich znalazły się propozycje obejmujące jednorazową wypłatę 5 tys. zł dla wszystkich par z co najmniej 50-letnim stażem, a także warianty z kwotami rosnącymi co pięć lat.
Stanowisko polityków i Ministerstwa Finansów
Pomysł spotkał się z początkowo ciepłym przyjęciem w senackiej Komisji Petycji. Senatorowie, mimo wstępnie negatywnej opinii Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zlecili przygotowanie projektu ustawy. Przewodniczący komisji, Robert Mamątow, był gorącym zwolennikiem inicjatywy, podkreślając jej znaczenie dla "wzmocnienia, dowartościowania małżeństwa".
Jednak entuzjazm senatorów zderzył się z realiści finansowymi. Analizy wykazały, że koszty takiego świadczenia mogłyby wynieść blisko 1 miliard złotych rocznie, co ostudziło zapał części komisji. Senator Ewa Matecka zwróciła uwagę na inne pilne potrzeby państwa, takie jak psychiatria dziecięca czy onkologia.
Negatywną opinię wydał również Minister Finansów, wskazując na konieczność priorytetyzacji wydatków i analizując możliwości finansowe państwa w kontekście obecnej sytuacji budżetowej i geopolitycznej. Resort podkreślił, że priorytetem są inne rozwiązania ukierunkowane na wsparcie osób i rodzin, takie jak renta wdowia czy dodatki dopełniające, a także świadczenia o charakterze socjalnym.
Co dalej z projektem?
Ze względu na wysokie koszty, zaproponowano kompromisowe rozwiązanie - jednorazowe świadczenie w kwocie 5 tys. zł dla wszystkich par ze stażem 50 lat i dłuższym, bez późniejszych dopłat co 5 lat. Jednak nawet to rozwiązanie, w zależności od przyjętej metodologii, szacowano na 500 do ponad 900 milionów złotych rocznie.
Ostatecznie, na posiedzeniu 14 października 2025 roku, Komisja Petycji podjęła decyzję o niekontynuowaniu prac nad petycją. Powodem była trudna sytuacja finansowa państwa i konieczność ponoszenia innych wydatków. Senatorowie postanowili zakończyć prace nad petycją, a postulat nie został uwzględniony. Przewodniczący komisji zaznaczył jednak, że być może w przyszłości do tematu wrócą.
Projekt utknął na etapie analiz finansowych, a negatywne stanowisko Ministerstwa Finansów przesądziło o jego dalszych losach. Obecnie nie ma możliwości składania formalnych wniosków o takie świadczenie.
Obecne formy wsparcia
Obecnie małżeństwa z co najmniej 50-letnim stażem mogą liczyć na Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie, przyznawany przez Prezydenta RP. Aby go uzyskać, należy złożyć wniosek w Urzędzie Stanu Cywilnego w roku obchodzenia 50. rocznicy ślubu. Do wniosku należy dołączyć kopie dowodów osobistych i skrócony odpis aktu małżeństwa. Odznaczenia te wręczają marszałkowie województw, starostowie lub prezydenci miast, jednak nie wiążą się one z żadną gratyfikacją finansową.
4 nawyki WSZYSTKICH udanych związków | Dr Andrea i Jonathan Taylor-Cummings | TEDxSquareMile
W Polsce istnieją również inne programy wsparcia dla seniorów, takie jak program wieloletni "Senior+", program "Aktywni+" czy program "Opieka 75+". Jednak żaden z nich nie przewiduje bezpośredniego świadczenia finansowego dla par z długoletnim stażem małżeńskim.
Choć pomysł wprowadzenia dodatkowego świadczenia dla par z długim stażem małżeńskim jest szlachetny i budzi pozytywne emocje, jego realizacja napotyka na poważne przeszkody finansowe i legislacyjne. Decyzja o jego wprowadzeniu będzie zależała od przyszłych decyzji rządu i możliwości budżetowych państwa.