Sanatorium to miejsce, gdzie chory może zadbać o zdrowie. Istnieje możliwość dofinansowania wyjazdu z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tego typu dofinansowanie ma służyć prewencji rentowej, dlatego też wsparcie kierowane jest do pacjentów, których choroba zagraża utratą zdolności do pracy. Dla ZUS ważne jest, że ma to służyć prewencji rentowej.
Jednym z aspektów związanych z pobytem w sanatorium, który może budzić wątpliwości, jest kwestia naliczania składek ZUS od świadczeń pracodawcy związanych z tym pobytem. W sytuacji, gdy pracownik sam nabył usługę w postaci pobytu w sanatorium, a następnie pracodawca dokonał mu zwrotu części kosztów poniesionych na ten cel, zwrot środków nastąpił w formie pieniężnej. W takim przypadku zwolnienie składkowe, o którym mowa w przepisach, nie będzie miało zastosowania. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych ZUS.
Rehabilitacja lecznicza finansowana przez ZUS
Dofinansowanie pobytu w sanatorium umożliwia ZUS, chcąc ubiegać się o taką formę wsparcia, pacjent musi postarać się o skierowanie lekarskie. Wystawić je może lekarz pierwszego kontaktu, ale także każdy inny specjalista. Lekarz obowiązany jest wypełnić odpowiedni wniosek i opisać w nim szczegółowo, jakie efekty ma przynieść leczenie. Zasadność takiego skierowania sprawdza się zazwyczaj w dodatkowym badaniu orzecznika ZUS.
Sanatorium opłacane przez ZUS ma służyć prewencji rentowej, dlatego też wsparcie skierowane jest do tych pacjentów, u których choroba zagraża utratą zdolności do pracy. Istotne jest, by leczenie sanatoryjne skutkowało dobrymi rokowaniami dla stanu zdrowia pacjenta. W przypadku pozytywnej opinii ZUS w temacie dofinansowania, pacjent skierowany zostaje do ośrodka rehabilitacyjnego znajdującego się najbliżej jego miejsca zamieszkania.
Osoba zainteresowana otrzymaniem dofinansowania ZUS na pobyt w sanatorium powinna udać się do lekarza, który wystawi odpowiedni wniosek. Ważne jest, by lekarz, który wystawia tego typu wniosek, prowadził leczenie i znał przebieg oraz historię choroby. Istotne jest, aby lekarz zaznaczył we wniosku, że jeśli ZUS wyśle pacjenta do sanatorium, to zdrowie ulegnie poprawie na tyle, by pacjent mógł wrócić do aktywności zawodowej. Wniosek może przyznać także lekarz orzecznik ZUS, który sprawdził, dlaczego tak długo pacjent pozostaje na zwolnieniu lekarskim lub orzeknie o niezdolności pacjenta do pracy w przypadku ubiegania się o rentę.
Pacjent z wnioskiem od lekarza powinien udać się do oddziału ZUS w miejscu swojego zamieszkania w celu złożenia tam dokumentu. Zanim ZUS wyda decyzję, często chce przebadać pacjenta. Na decyzję o przyznaniu sanatorium czeka się około miesiąca. Pacjent dostaje informacje na piśmie o akceptacji bądź odrzuceniu wniosku. W przypadku akceptacji pacjent dostanie ponadto skierowanie z datą i miejscem rehabilitacji. Nie trzeba samemu rezerwować turnusu, ponieważ pobyt jest już zarezerwowany - ZUS sam kontaktuje się z obiektem, do którego wysyłany jest pacjent.
Wszelkie koszty rehabilitacji - leczenie, zakwaterowanie i żywienie - pokrywa ZUS.
Kto może skorzystać z rehabilitacji leczniczej z ZUS?
Z programu rehabilitacji leczniczej finansowanej przez ZUS mogą skorzystać te osoby ubezpieczone w ZUS, które są zagrożone utratą zdolności do pracy. Musi jednak istnieć szansa, że ją odzyskają po rehabilitacji. Aby pojechać do sanatorium w ramach ubezpieczenia w ZUS, trzeba ponadto spełnić jeden z poniższych warunków:
- być ubezpieczonym w ZUS z tytułu pracy zawodowej,
- pobierać zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne,
- pobierać rentę okresową z tytułu niezdolności do pracy.
Z rehabilitacji leczniczej z ZUS można także skorzystać, jeśli:
- podczas kontroli zwolnienia lekarskiego, na którym dana osoba obecnie przebywa, lekarz orzecznik stwierdzi taką potrzebę,
- dana osoba stara się o świadczenie rehabilitacyjne lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.
Z rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS mogą skorzystać także emeryci, pod warunkiem że są aktywni zawodowo i objęci ubezpieczeniem społecznym. Rehabilitacja finansowana przez ZUS to realna pomoc dla osób, które chcą wrócić do zdrowia i pracy po urazach czy chorobach. Dzięki temu programowi wielu ubezpieczonych może odzyskać sprawność i kontynuować swoją karierę. ZUS stale poszerza grono osób, które mogą liczyć na taką pomoc, wprowadzając nowe profile rehabilitacji leczniczej. Od 2025 roku mogą z niej skorzystać także osoby z chorobami ośrodkowego układu nerwowego i potrzebujące wczesnej rehabilitacji po wypadkach.
Wniosek o skierowanie na rehabilitację leczniczą (wniosek PR-4) może wystawić każdy lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu - lekarz, u którego pacjent się leczy. Lekarz może wystawić wniosek o rehabilitację w trakcie wystawiania zwolnienia elektronicznego (e-ZLA) na Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Takiego wniosku nie trzeba zanosić osobiście do ZUS - lekarz prześle go elektronicznie.
Wniosek powinien zawierać:
- imię i nazwisko,
- PESEL,
- adres zamieszkania i numer telefonu,
- rozpoznanie medyczne w języku polskim,
- opinię, czy po przeprowadzeniu rehabilitacji istnieje pozytywne rokowanie odzyskania zdolności do pracy,
- dokumentację medyczną dotychczasowego leczenia (np. karty informacyjne leczenia szpitalnego, USG itp.),
- informację, że dotyczy rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej ZUS.
Do wniosku trzeba dołączyć kopie wyników badań i konsultacji specjalistycznych, które potwierdzają rozpoznanie choroby podstawowej i chorób współistniejących. Wniosek o skierowanie na rehabilitację leczniczą można złożyć osobiście w dowolnej placówce ZUS, wysłać pocztą lub online przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE/e-ZUS). Lekarz prowadzący może również przesłać go elektronicznie poprzez PUE/e-ZUS lub aplikację mZUS dla Lekarza.
Na badanie u lekarza orzecznika należy pamiętać, aby zabrać dokumentację z leczenia. Orzeczenie o tym, czy dana osoba kwalifikuje się do takiej formy poprawienia swojego zdrowia, wydaje lekarz orzecznik ZUS. Po pozytywnym orzeczeniu osoba zainteresowana dostanie pocztą zawiadomienie o skierowaniu na rehabilitację leczniczą. Zawiera ono termin leczenia, adres ośrodka rehabilitacyjnego oraz najważniejsze informacje dotyczące organizacji turnusu sanatoryjnego w ośrodku.
Zakres rehabilitacji i finansowanie
Standardowo rehabilitacja lecznicza trwa 24 dni, ale ordynator ośrodka rehabilitacyjnego może ją wydłużyć albo skrócić za zgodą ZUS-u. Po zakończonej rehabilitacji w ośrodku osoba, która ją odbyła, otrzyma kartę informacyjną z jej przebiegu i informacją o stanie zdrowia. Można być skierowanym na rehabilitację w systemie stacjonarnym lub ambulatoryjnym. Fakt, że ktoś mieszka np. na Podkarpaciu, nie oznacza, że na rehabilitację stacjonarną zostanie skierowany do tego województwa; może się zdarzyć, że skierowanie dostanie do ośrodka w innym województwie.
W ramach rehabilitacji leczniczej finansowanej przez ZUS można być skierowanym:
- na rehabilitację w systemie stacjonarnym (pobyt całodobowy w ośrodku rehabilitacyjnym) w przypadku schorzeń: narządu ruchu (w tym po wypadku - tzw. wczesna rehabilitacja powypadkowa), układu krążenia, układu oddechowego, psychosomatycznych, onkologicznych po leczeniu nowotworu gruczołu piersiowego, narządu głosu, ośrodkowego układu nerwowego;
- na rehabilitację w systemie ambulatoryjnym (codziennie dojazdy na rehabilitację w wyznaczonych godzinach) w przypadku schorzeń: narządu ruchu i układu krążenia, w tym monitorowanego telemedycznie.
Lekarz w ośrodku rehabilitacyjnym ustala indywidualnie dla rehabilitowanej osoby zabiegi i zajęcia z zakresu:
- fizjoterapii, w tym kinezyterapii (np. terapia manualna, ćwiczenia izometryczne, ćwiczenia czynne wolne, ćwiczenia w wodzie, ćwiczenia grupowe itp.), fizykoterapii (np. zabiegi z zakresu ciepłolecznictwa, krioterapii, hydroterapii, leczenia polem elektromagnetycznym wielkiej i niskiej częstotliwości, elektroterapii, leczenia ultradźwiękami, laseroterapii itp.), masażu (np. klasycznego, wibracyjnego itp.);
- oddziaływań psychologicznych, w tym terapii indywidualnej, psychoedukacji i treningów relaksacyjnych;
- edukacji zdrowotnej w zakresie: zasad prawidłowego żywienia, czynników ryzyka w chorobach cywilizacyjnych, podstawowej wiedzy o chorobie wymagającej rehabilitacji, czynników zagrożenia dla zdrowia w miejscu pracy, podstawowych informacji o prawach i obowiązkach pracodawcy i pracownika, profilaktyki i leczenia uzależnień, kontynuacji rehabilitacji w domu po zakończeniu turnusu rehabilitacyjnego (instruktaż).
W 2024 roku najwięcej osób skorzystało z rehabilitacji z powodu schorzeń narządu ruchu. Kolejną dużą grupą były osoby ze schorzeniami narządu głosu.
Wyjazd do sanatorium, czy też rehabilitacja lecznicza na miejscu nic nie kosztuje. To ZUS ponosi całkowity koszt, łącznie z opłatą za zakwaterowanie, wyżywienie oraz przejazd z miejsca zamieszkania i powrót z ośrodka najtańszym środkiem komunikacji publicznej. Warto też wiedzieć, że na taką rehabilitację nie trzeba wykorzystywać urlopu wypoczynkowego - na cały czas rehabilitacji w sanatorium lekarz wystawia zwolnienie lekarskie.
Umowa zlecenie a składki ZUS
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia mogą podlegać ubezpieczeniu chorobowemu, co daje im prawo do zasiłku chorobowego. Aby uzyskać prawo do zasiłku, zleceniobiorca musi być objęty ubezpieczeniem chorobowym (obowiązkowo lub dobrowolnie) i spełnić określony okres wyczekiwania (zazwyczaj 90 dni). Istnieją jednak wyjątki, kiedy zasiłek przysługuje od pierwszego dnia ubezpieczenia.
Jeśli zleceniodawca nie jest płatnikiem zasiłków, ma obowiązek przekazania do ZUS wypełnionego formularza ZUS Z-3a, na którym wykazuje się osiągnięte przez zatrudnionego przychody stanowiące podstawę naliczenia składki chorobowej. Zasiłek dla zleceniobiorcy powinien zostać wykazany w deklaracji ZUS.
Zasiłek chorobowy przysługuje zatrudnionym w wysokości 80% podstawy wymiaru zasiłku miesięcznie. Miesięczny zasiłek w wysokości 100% podstawy wymiaru zasiłku jest możliwy w szczególnych przypadkach, np. w okresie ciąży lub w wyniku wypadku w drodze do pracy lub z pracy.
Zasiłek chorobowy przysługuje również osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu ubezpieczenia chorobowego, jeżeli niezdolność ta trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w określonych terminach od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego.
ZUS- skierowania na rehabilitacje
Ulga rehabilitacyjna a pobyt w sanatorium
Okres przebywania w sanatorium na podstawie stosownego skierowania jest traktowany jako okres niezdolności do pracy, podobnie jak przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Z tego tytułu przedsiębiorca ma prawo do zasiłku chorobowego, co może stanowić podstawę do zapłaty niższych składek za miesiąc niewykonywania działalności. Aby ubiegać się o zasiłek chorobowy, należy najpierw przystąpić do ubezpieczenia chorobowego, mieć zaliczony tzw. „okres wyczekiwania” oraz terminowo opłacane składki.
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych przewiduje możliwość zmniejszenia w danym miesiącu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, ale tylko za miesiąc, w którym nastąpiło odpowiednie objęcie ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi lub ich ustanie, tj. gdy składki były opłacane tylko przez część miesiąca. W takim przypadku obliczanie należnych składek następuje poprzez proporcjonalne zmniejszenie najniższej kwoty podstawy wymiaru składek.
Należy jednak pamiętać, że składka zdrowotna jest miesięczna i niepodzielna, co oznacza, że tzw. „zasiłkowa” niezdolność do pracy nie będzie miała wpływu na jej wysokość. Przedsiębiorca, który nie przystąpił do ubezpieczenia chorobowego, nie będzie spełniać warunków do przyznania zasiłku chorobowego, a co za tym idzie, nie będzie miał prawa do zmniejszenia podstawy wymiaru składek w miesiącu, w którym ze względu na stan zdrowia lub pobyt w sanatorium nie mógł prowadzić działalności gospodarczej.
Osoba prowadząca działalność gospodarczą ma również możliwość czasowego zawieszenia działalności przedsiębiorstwa, m.in. na czas pobytu w placówce leczniczej. W tym czasie przedsiębiorca nie musi opłacać składek ZUS, odprowadzać zaliczek na podatek dochodowy ani składać deklaracji VAT.
tags: #czy #na #umowe #zlecenie #mozna #pojechac