W trosce i w interesie pracowników, Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP aktywnie działa na rzecz poprawy warunków pracy i bezpieczeństwa na kolei. Jednym z kluczowych obszarów jego działalności jest monitorowanie i reagowanie na zmiany w przepisach oraz procedurach, które mogą wpływać na codzienne obowiązki dyżurnych ruchu.
Zmiany w Instrukcji Ir-1 i Obawy Związku Zawodowego
Sektor Infrastruktury Związku Zawodowego Dyżurnych Ruchu PKP skierował do Piotra Wyborskiego, prezesa PKP Polskie Linie Kolejowe, stanowisko dotyczące planowanych zmian w „Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1”. W ocenie związku, zmiany te przeniosą odpowiedzialność na jedną grupę zawodową za błędy innych uczestników ruchu kolejowego.
Zgodnie z informacjami dostępnymi na stronie internetowej Urzędu Transportu Kolejowego, jednym z kluczowych działań jest informowanie maszynisty przez dyżurnego ruchu o zmianach w organizacji ruchu, skutkujących koniecznością zmniejszenia prędkości jazdy lub zatrzymania w określonym miejscu. Związek uważa, że obowiązująca Instrukcja Ir-1 już precyzyjnie określa sytuacje i potrzeby, w których należy informować maszynistę. Wskazuje również, że wskaźniki, tarcze i sygnalizatory, zgodnie z Instrukcją le-1, przekazują te informacje poprzez odpowiednie sygnały.
Według Związku Zawodowego Dyżurnych Ruchu PKP, pomysł Prezesa UTK nie stanowi doraźnego rozwiązania problemu, a jedynie próbę rozmycia ewentualnej odpowiedzialności pomiędzy maszynistę i dyżurnego ruchu. Po każdym zdarzeniu, członkowie komisji powypadkowej z różnych spółek mieliby udowadniać, kto był bardziej winny i komu przypisać odpowiedzialność.
Związek Zawodowy Dyżurnych Ruchu PKP zwraca uwagę, że informowanie maszynisty przez dyżurnego ruchu, nawet jeśli poprawiłoby statystykę w kwestii zdarzeń kat. B04 i C44, niesie ze sobą ryzyko wzrostu statystyk w innych kategoriach zdarzeń. Dyżurny ruchu, zamiast skupiać się na podstawowych czynnościach, byłby zobligowany do pamiętania o przekazaniu informacji kilkunastu pociągom w jednym czasie o zmianach sygnałów semaforów czy tras przejazdu. Związkowcy podkreślają, że zamiast szukać rozwiązania problemu wśród grupy pracowników, która go powoduje, poszukuje się szybkich, medialnie atrakcyjnych propozycji, które faktycznie mogą doprowadzić do wzrostu liczby zdarzeń niepożądanych.
Gdyby zmiana do Instrukcji Ir-1 miała zostać wprowadzona, ZZDR PKP zwraca uwagę na konieczność zatrudnienia dodatkowych obsad na posterunkach ruchu, które byłyby w stanie realizować takie zadania. Proponuje również zwiększenie liczby urządzeń do łączności radiotelefonicznej oraz wydzielenie osobnej częstotliwości dla takiego „przewodnika/nawigatora”.
Związkowcy podkreślają, że w wielu miejscach na sieci kolejowej już dziś występują problemy z prawidłowym porozumieniem się z maszynistą z powodu dużej liczby rozmów prowadzonych na wydzielonej częstotliwości, co powoduje ich przerywanie. Przekazanie rozkazu pisemnego drogą radiową zajmuje niekiedy kilkanaście minut, a każda kolejna informacja przekazywana radiowo może zakłócić już obciążoną łączność.
Związek przypomina, że liczba zadań wykonywanych przez dyżurnego ruchu w ciągu 12 godzin służby dawno przekroczyła maksymalny akceptowalny poziom. Osoby na stanowiskach kierowniczych w spółce zdają sobie sprawę, że dyżurni ruchu muszą wykonywać część obowiązków po fakcie, ponieważ ich wykonanie w czasie rzeczywistym niemal wstrzymałoby ruch pociągów. Związkowcy apelują o zaprzestanie testowania możliwości ludzkiej pamięci i oceny sytuacji pod presją poprzez dopisywanie kolejnych zadań do obowiązków dyżurnych ruchu.
Informują, że czynność przekazania maszyniście przez dyżurnego ruchu informacji o zmianach w organizacji ruchu drogą radiową jest w wielu miejscach (np. LCS) niemożliwa do wykonania i nie będzie przez dyżurnych ruchu wykonywana. Wprowadzenie takiego obowiązku do Instrukcji Ir-1 spowodowałoby, że pracownicy spółki byliby traktowani jako współodpowiedzialni za każde zdarzenie SPAD kat. B04 lub C44. Związek wyraża protest przeciwko obarczaniu jednej grupy zawodowej odpowiedzialnością za błędy innych uczestników ruchu kolejowego.
Kwestia Bezpieczeństwa i Rezygnacja z Dodatków
Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” zabiega o wyposażenie zakładów w symulatory szkoleniowe dla dyżurnych ruchu, uznając je za najlepsze narzędzie do doskonalenia zawodowego i poprawy jakości szkoleń.
Z początkiem 2026 roku zaczęły obowiązywać zapisy Protokołu dodatkowego nr 16 do Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (PLK). Jednym z jego postanowień jest rezygnacja z dodatków za pracę w warunkach uciążliwych, szkodliwych dla zdrowia i niebezpiecznych, które od 1 stycznia 2026 r. zostały włączone do wynagrodzenia zasadniczego pracownika. Zdecydowanie najwięcej kontrowersji spowodowało wyliczenie indywidualnych kwot dodatków za pracę w warunkach uciążliwych i niebezpiecznych z pierwszej połowy 2025 roku, a następnie ich zwiększenie o 11% i włączenie do wynagrodzenia zasadniczego.
W trosce o bezpieczeństwo ruchu kolejowego, Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” przeprowadziła w grudniu 2025 r. akcję informacyjną adresowaną do pracowników PLK oraz mediów, informując o ryzyku obniżenia poziomu bezpieczeństwa na kolei. Przekaz miał na celu zwrócenie uwagi, że planowane przez Zarząd PLK zmiany dotyczące utrzymania infrastruktury kolejowej (tory, rozjazdy) są nieprzemyślane i zwiększają ryzyko wykolejeń pociągów, co negatywnie wpłynie również na poziom zatrudnienia na stanowiskach zwrotniczy i dróżnik obchodowy.
Nowe zasady obchodów linii oraz oględzin rozjazdów opracował Instytut Kolejnictwa. W grudniu ubiegłego roku Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” otrzymała z PLK do zaopiniowania projekty zmian drogowych instrukcji służbowych, które istotnie zmieniają częstotliwość oględzin rozjazdów i sposób diagnozowania torów. Związek wyraził w tej sprawie negatywną opinię, wskazując na zagrożenie zmniejszenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego i ryzyko wypadków. W odpowiedzi Spółka przesłała swoje obszerne stanowisko w tej sprawie.
Działania Związkowe i Wsparcie dla Pracowników
Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” zawnioskowała do PKP Polskie Linie Kolejowe o przyznanie pracownikom podwyżek wynagrodzeń od 1 czerwca 2026 roku. Związkowcy chcą, aby wzrost płac był nie mniejszy niż ten z 1 lipca 2025 roku i dotyczył osób wynagradzanych na podstawie Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy.
W dniu 15 grudnia 2025 r. odbyło się specjalistyczne szkolenie dla kadry menedżerskiej PLK z zakresu przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. W szkoleniu uczestniczyły osoby zgłoszone przez Sekcję Zawodową Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” (SZIK). SZIK zorganizowała również szkolenie na temat przeciwdziałania mobbingowi, aby przygotować przewodniczących związków zawodowych do obrony pracowników.
W trosce o mobilność i dostęp do informacji, NSZZ „Solidarność” udostępnia członkom mobilną aplikację mobiSol. Jest to oficjalna aplikacja Związku, która umożliwia szybki i wygodny dostęp do najważniejszych informacji związanych z działalnością NSZZ „Solidarność”.
Masz pytania? Potrzebujesz wsparcia w sprawach zawodowych? Chcesz dołączyć do naszego związku? Skontaktuj się z Międzyzakładową Komisją Rejonową Związku Zawodowego Dyżurnych Ruchu PKP w Tarnowskich Górach - jesteśmy tu, by Ci pomóc. Nie musisz być członkiem związku, aby się z nami skontaktować. Zawsze możesz liczyć na naszą pomoc i wsparcie w sprawach zawodowych.
tags: #zwiazek #zawodowy #dyzurnych #ruchu #rezygancja