Sytuacja, w której umowa o pracę wygasa po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego, a następnie pracownik zachoruje, budzi wiele pytań dotyczących prawa do zasiłku chorobowego. Kluczowe jest zrozumienie przepisów regulujących świadczenia chorobowe i macierzyńskie, zwłaszcza w kontekście ustania tytułu do ubezpieczenia.
Rozpatrując prawo do zasiłku chorobowego po zakończeniu zatrudnienia i ubezpieczenia, należy spełnić określone warunki. Przede wszystkim, niezdolność do pracy musi trwać nieprzerwanie minimum 30 dni. Co więcej, choroba musi wystąpić nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia chorobowego. W przypadku chorób zakaźnych lub tych, których objawy ujawniają się po dłuższym czasie, termin ten może zostać wydłużony do trzech miesięcy.
Przykładem może być sytuacja, w której umowa o pracę zakończyła się 30 września, a pracownica do 10 listopada pobierała zasiłek macierzyński. Następnie, od 12 listopada otrzymała zwolnienie lekarskie na 30 dni. W tym przypadku, mimo że okres niezdolności do pracy wynosi 30 dni, prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje, ponieważ od ustania tytułu ubezpieczenia (umowy o pracę) do wystawienia zwolnienia lekarskiego minęło 43 dni, co przekracza dopuszczalny 14-dniowy termin. Fakt pobierania zasiłku macierzyńskiego nie stanowi tytułu do ubezpieczenia chorobowego.
Prawo do zasiłku chorobowego przysługiwałoby, gdyby choroba wystąpiła do 14 października i trwała minimum 30 dni.
Zasiłek opiekuńczy jako alternatywa
W sytuacji opisanej powyżej, gdy prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje, warto rozważyć inne dostępne świadczenia. Jeśli ojciec dziecka jest ubezpieczony, może wnioskować o zasiłek opiekuńczy na dziecko z powodu choroby matki, jako osoby zwykle się nim zajmującej. Alternatywnie, ojciec dziecka może starać się o zasiłek opiekuńczy na chorego członka rodziny, czyli na chorującą matkę dziecka.
Zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia
Prawo do zasiłku macierzyńskiego jest ściśle powiązane z posiadaniem tytułu do ubezpieczenia chorobowego. Zgodnie z przepisami, zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko, przyjęła dziecko na wychowanie lub przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.
Istnieją jednak sytuacje, w których zasiłek macierzyński może zostać wypłacony pomimo ustania tytułu do ubezpieczenia chorobowego. Dotyczy to między innymi przypadków, gdy tytuł do ubezpieczeń wygasł w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego, umowa o pracę na czas określony została przedłużona do dnia porodu, lub zatrudnienie ustało w okresie ciąży z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy.
W przypadku, gdy umowa o pracę zawarta na czas określony, której termin zakończenia przypada na okres przed porodem, ulega automatycznie przedłużeniu do dnia porodu z mocy obowiązujących przepisów. W takiej sytuacji pracownica nadal podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu, co uprawnia ją do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu tego ubezpieczenia.
Jeśli umowa o pracę ciężarnej pracownicy zostanie rozwiązana z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a przyszłej mamie nie zapewniono innego zatrudnienia, przysługiwać jej będzie zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego do dnia porodu. Od dnia porodu pracownica będzie uprawniona do zasiłku macierzyńskiego w podstawowym wymiarze.
W sytuacji, gdy umowa o pracę ciężarnej została rozwiązana z naruszeniem przepisów prawa, co zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, poszkodowanej przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego pomimo ustania ubezpieczenia chorobowego. Zasiłek macierzyński będzie wypłacany przez ZUS przez okres podstawowy.
Ważne jest, aby pamiętać, że w okresie urlopu wychowawczego pracownik nie jest objęty ubezpieczeniem chorobowym. Urodzenie dziecka w tym czasie może pozbawić prawa do zasiłku macierzyńskiego, ponieważ urlop ten nie zostaje przerwany ani zawieszony. Aby skorzystać z prawa do zasiłku macierzyńskiego, pracownica może zrezygnować z urlopu wychowawczego i powrócić do pracy, nawet na jeden dzień, a następnie przedłożyć zwolnienie lekarskie lub wniosek o zasiłek.
Wysokość zasiłku macierzyńskiego jest uzależniona od wniosku złożonego przez osobę uprawnioną. Za czas urlopu macierzyńskiego i urlopu rodzicielskiego zasiłek wynosi zazwyczaj 100% podstawy wymiaru. Jeśli jednak pracownica złoży wniosek o dodatkowy urlop macierzyński i urlop rodzicielski w pełnym wymiarze w ciągu 14 dni po porodzie, zasiłek macierzyński przysługiwał będzie w wysokości 80% podstawy wymiaru za cały okres.
Podstawę wymiaru zasiłku stanowi średnie wynagrodzenie lub przychód z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne.
Podstawa wymiaru świadczeń chorobowych po zmianie wymiaru czasu pracy i zmianie rodzaju zasiłku
Działalność gospodarcza a zasiłek chorobowy
Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która jest niezdolna do pracy z powodu choroby przypadającej na okres ciąży i pobiera zasiłek chorobowy, ma możliwość zawieszenia wykonywania tej działalności. Zawieszenie to nie wpływa na prawo do zasiłku chorobowego. Zasady zawieszania działalności gospodarczej regulują przepisy ustawy Prawo przedsiębiorców.
Przedsiębiorca może zawiesić wykonywanie działalności, nawet jeśli przebywa na zwolnieniu lekarskim w związku z niezdolnością do pracy z powodu choroby przypadającej na okres ciąży. Okoliczność ta nie pozbawia go prawa do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru.
Należy jednak zwrócić uwagę na sytuację dotyczącą zasiłku macierzyńskiego. Jeśli osoba zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej i w tym czasie urodzi dziecko, nie będzie jej przysługiwało prawo do zasiłku macierzyńskiego, ponieważ nie będzie podlegała ubezpieczeniu chorobowemu. W takiej sytuacji można ubiegać się o świadczenie rodzicielskie.
Aby otrzymać zasiłek macierzyński po urodzeniu dziecka, osoba, która zawiesiła działalność gospodarczą, powinna przed porodem wznowić jej wykonywanie i przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Co do zasady, nie można pobierać jednocześnie zasiłku macierzyńskiego i chorobowego. Prawo do zasiłku chorobowego przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
tags: #zasilek #chorobowy #po #zasilku #macierzynskim #bark