Umowa o pracę na czas określony, jak sama nazwa wskazuje, charakteryzuje się terminowością. Jest to jej najbardziej istotna cecha. Po upływie ustalonego terminu ulega ona rozwiązaniu. Przepisy prawa pracy określają jednak pewne ramy czasowe i liczbowe dotyczące tego typu umów. Umowa o pracę na czas określony nie może być dłuższa niż 33 miesiące, a łączna liczba umów zawieranych z tym samym pracownikiem w tym okresie nie może przekroczyć trzech. Co jednak w sytuacji, gdy chcemy lub musimy zakończyć współpracę przed upływem ustalonego terminu? Jak wygląda wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony?
Wypowiedzenie umowy o pracę na czas określony może nastąpić na kilka sposobów. Podstawowe to: rozwiązanie za porozumieniem stron, przez jedną ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia, a także przez jedną ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony
Okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony, podobnie jak w przypadku umowy na czas nieokreślony, jest uzależniony od stażu pracy u danego pracodawcy. Wynosi on:
- 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy.
- 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy.
- 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 3 lata.
Należy pamiętać, że do okresu zatrudnienia wlicza się wszystkie okresy zatrudnienia u danego pracodawcy, nawet jeśli były one przerywane.
Obliczanie okresu wypowiedzenia jest ściśle określone. Jeśli okres wypowiedzenia wynosi 1 miesiąc, a wypowiedzenie złożono 19 listopada, okres ten będzie liczony od 1 grudnia i zakończy się z końcem tego miesiąca. W przypadku 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia, gdy wypowiedzenie złożono w czwartek 19 listopada, okres ten potrwa do soboty 5 grudnia, ponieważ musi zakończyć się w sobotę.
Przyczyna wypowiedzenia umowy na czas określony
Od 26 kwietnia 2023 roku, w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony przez pracodawcę, istnieje obowiązek podania przyczyny wypowiedzenia. Dotyczy to również sytuacji, gdy umowa jest rozwiązywana z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Przyczyna ta musi być prawdziwa, konkretna i zrozumiała dla pracownika. Może wynikać np. ze zmian organizacyjnych w firmie, niedostatecznego wykonywania obowiązków przez pracownika lub jego nieodpowiedniego zachowania.
Przykładowe przyczyny wypowiedzenia umowy na czas określony:
- Zmiany organizacyjne lub ekonomiczne w firmie (np. likwidacja stanowiska, redukcja zatrudnienia, problemy finansowe).
- Niedostateczne wykonywanie obowiązków przez pracownika (np. brak zaangażowania, spóźnienia, błędy w pracy).
- Nieodpowiednie zachowanie pracownika (np. naruszenia regulaminu, konflikty z innymi pracownikami).
W przypadku wadliwego wypowiedzenia umowy terminowej pracownikowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy. Może on jednak wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o odszkodowanie. Jego wysokość jest ograniczona do kwoty wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za trzy miesiące.
Rozwiązanie umowy o pracę na czas określony bez wypowiedzenia
Umowa o pracę na czas określony może zostać rozwiązana bez zachowania okresu wypowiedzenia, czyli w trybie natychmiastowym. Takie rozwiązanie jest możliwe w ściśle określonych przypadkach, zarówno z inicjatywy pracodawcy, jak i pracownika.
Rozwiązanie umowy przez pracodawcę bez wypowiedzenia
Pracodawca może rozwiązać umowę z pracownikiem bez wypowiedzenia w następujących sytuacjach:
- Ciężkie naruszenie przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych.
- Popełnienie przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem.
- Zawiniona przez pracownika utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
- Niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwająca dłużej niż 3 miesiące (jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy) lub dłużej niż łączny okres pobierania wynagrodzenia i zasiłku oraz świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące (jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy lub niezdolność do pracy spowodowana była wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową).
- Usprawiedliwiona nieobecność pracownika w pracy z innych przyczyn trwająca dłużej niż 1 miesiąc.
Rozwiązanie umowy przez pracownika bez wypowiedzenia
Pracownik może rozwiązać umowę o pracę na czas określony bez wypowiedzenia, gdy:
- Zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika, a pracodawca nie przeniesie go w terminie do innej, odpowiedniej pracy.
- Pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika. Za takie naruszenie można uznać np. poniżanie, szykanowanie, całkowite zaprzestanie wypłaty wynagrodzenia, czy złośliwą odmowę udzielenia urlopu.
Porozumienie stron jako sposób rozwiązania umowy
Najbardziej elastycznym i często najkorzystniejszym sposobem na zakończenie współpracy jest rozwiązanie umowy o pracę na czas określony za porozumieniem stron. W tym trybie pracownik i pracodawca mogą ustalić dowolny termin zakończenia stosunku pracy, który może być natychmiastowy lub odroczony. Podawanie powodu rozwiązania umowy w tym przypadku nie jest wymagane.
Zmiany w przepisach dotyczących umów na czas określony
Warto zaznaczyć, że od 26 kwietnia 2023 roku weszły w życie zmiany w Kodeksie pracy, które wprowadzają dodatkową ochronę dla pracowników zatrudnionych na umowach na czas określony. Pracodawcy mają obowiązek uzasadniania wypowiedzeń tych umów, a także wprowadzono obowiązek konsultacji związkowej. Pracownik może również ubiegać się o przywrócenie do pracy, a nie tylko o odszkodowanie.
System wFirma.pl umożliwia sprawne zarządzanie umowami pracowniczymi, w tym generowanie dokumentów związanych z zakończeniem stosunku pracy, co znacznie ułatwia proces rozwiązywania umów zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Trzy zmiany w kodeksie pracy - umowa na czas określony
tags: #wypowiedzenie #umowy #o #prace #na #czas