Umowa o pracę na czas nieokreślony to najbardziej stabilna forma zatrudnienia, oferująca pracownikowi pewność ciągłości pracy. Dla pracownika umowa na czas nieokreślony to gwarancja stabilności zatrudnienia i pełna ochrona prawna.
Umowa o pracę na czas nieokreślony, zgodnie z jej nazwą, zawiera się ją bezterminowo, bez ustalania daty jej wygaśnięcia. M.in. to różni ją od umowy na czas określony czy też na okres próbny. Umowa na czas nieokreślony w największym stopniu daje pracownikowi bezpieczeństwo zatrudnienia.
Dobra wiadomość - umowa o pracę na czas nieokreślony może być zawarta od razu w momencie zatrudniania nowego pracownika. Oczywiście jest to kwestia ustaleń z pracodawcą. Wielu z nich woli najpierw sprawdzić nowego pracownika, podpisując z nim umowę na okres próbny, a następnie na czas określony - np. na 1 rok.
Jednak w tym przypadku pracodawcę obowiązują pewne ograniczenia. Zgodnie z art. 25¹ Kodeksu pracy „okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony zawieranych między tymi samymi stronami stosunku pracy, nie może przekraczać 33 miesięcy, a łączna liczba tych umów nie może przekraczać trzech”. Tak więc w sytuacji, gdy upłyną 33 miesiące współpracy lub pracodawca zawrze z pracownikiem 4. umowę, automatycznie uznaje się, że podwładny zostaje zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony.
Zasady tej nie stosuje się w przypadku umów o pracę na czas określony zawartych:
- w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy
- w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym
- w celu wykonywania pracy przez okres kadencji
- w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.
Umowa na czas określony, inaczej umowa terminowa, to rodzaj zatrudnienia z ustaloną datą rozpoczęcia i zakończenia. Może być zawarta maksymalnie trzy razy na łączny okres 33 miesięcy. Pracownik zatrudniony na czas określony ma prawo do takich samych świadczeń jak ci, którzy pracują na czas nieokreślony. Obejmuje to prawo do urlopu wypoczynkowego, zwolnienia chorobowego oraz bezpłatnej opieki zdrowotnej.
Umowa na czas określony daje pracodawcy elastyczność w zarządzaniu personelem, ale może być mniej atrakcyjna dla pracownika ze względu na brak stabilności zatrudnienia. Umowy na czas określony i nieokreślony różnią się przede wszystkim stabilnością zatrudnienia oraz elastycznością, jaką oferują pracodawcy. Umowa na czas określony jest korzystna dla pracodawcy, który potrzebuje elastyczności, ale może być mniej stabilna dla pracownika.
Najważniejsze prawa wynikające z umowy na czas nieokreślony
Umowa o pracę na czas nieokreślony gwarantuje pracownikowi wszystkie przywileje zawarte w Kodeksie pracy. Zatrudnienie na czas nieokreślony daje pracownikowi pełen dostęp do wszystkich przywilejów wynikających z Kodeksu pracy, w tym ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i zdrowotne. Obejmuje to także ochronę wynagrodzenia, ochronę czasu pracy, trwałość stosunku pracy, uprawnienia urlopowe, czy też ochronę dla grup takich jak młodociani i niepełnosprawni.
Wymiar urlopu wypoczynkowego nie zależy od tego, czy podpisujemy ją na czas określony, czy nieokreślony, ale od stażu pracy. Jeśli ten wynosi do 10 lat (łącznie z okresem nauki, za którą dodaje się liczbę lat stażu wg sposobu wskazanego w Kp.), pracownik ma 20 dni urlopu. Natomiast 26 dni urlopu przysługuje pracownikom ze stażem co najmniej 10-letnim.
Umowa na czas nieokreślony może mieć także znaczenie w przypadku, gdy staramy się o kredyt. To jedna z preferowanych form zatrudnienia u kredytobiorcy, gdyż jest oceniana jest przez banki jako źródło przewidywalnych i trwałych dochodów. Umowa o pracę na czas nieokreślony zwiększa wiarygodność kredytową, co w praktyce oznacza również, że posiadając ją, możemy liczyć na nieco lepsze warunki kredytu, np. niższe oprocentowanie.
Umowa na czas nieokreślony daje stabilizację pracownikowi. Może rozwijać się w strukturze firmy, inwestując w siebie i piąć po szczeblach kariery. Jeśli dodatkowo ma aż 3 miesiące wypowiedzenia, nie boi się, że nagle straci środki do życia. Takie poczucie bezpieczeństwa przekłada się na większe zadowolenie z pracy, mniejszy stres, większą skuteczność i chęć podejmowania nowych wyzwań. Z umową bezterminową łatwiej planować przyszłość zawodową, a także podejmować osobiste decyzje np. o zakupie mieszkania.
Ochrona kobiet w ciąży
W ramach umowy na czas nieokreślony obowiązuje pełna ochrona kobiet w ciąży - prawo do urlopów związanych z rodzicielstwem czy też zasiłku macierzyńskiego. Dodatkowo, kobiety w ciąży są chronione przez prawo - jeśli ich umowa wygasa po upływie trzeciego miesiąca ciąży, pracodawca jest zobowiązany do przedłużenia umowy do dnia porodu.
Pracodawca nie może rozwiązać umowy pracownicy w ciąży, a także przebywającej na urlopie macierzyńskim, rodzicielskim czy też wychowawczym. Z ochrony korzysta nie tylko matka dziecka będąca pracownicą, ale także ojciec dziecka - pracownik, wychowujący dziecko w okresie korzystania z niego z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, wychowawczego.
Pracownica w ciąży ma zapewnioną szczególną ochronę. W przypadku umowy na czas nieokreślony pracownica nie musi się obawiać utraty zatrudnienia z powodu ciąży czy niezdolności do pracy wynikającej np. z komplikacji ciążowych. Ochrona sprowadza się do nałożenia na pracodawcę zakazu wypowiadania i rozwiązywania umowy o pracę.
Przepisy dopuszczają rozwiązanie umowy o pracę z pracownicą w ciąży oraz w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego lub z urlopu rodzicielskiego wyjątkowo, jeżeli zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy (art.177 § 4 kodeksu pracy; art. 182(1g) w zw. z art. 177 § 4 kodeksu pracy). Stosunek pracy z pracownicą chronioną w ciąży oraz w czasie korzystania z urlopu macierzyńskiego lub z urlopu rodzicielskiego może zostać rozwiązany również w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Jednakże wówczas pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę.
Jeżeli powodem rozwiązania z Tobą umowy była likwidacja lub upadłość pracodawcy, do dnia porodu przysługuje Ci zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego (wypłacany przez ZUS), a dalej od dnia porodu zasiłek macierzyński. W praktyce więc rozwiązanie umowy z powyższych przyczyn, nie odbiera Ci uprawnień do zasiłku macierzyńskiego.
Umowa na czas nieokreślony - wzór i zasady wypowiadania
Umowa o pracę na czas nieokreślony powinna zawierać najważniejsze wytyczne dotyczące współpracy - strony umowy, datę jej zawarcia, stanowisko pracownika, zakres jego obowiązków czy też wysokość wynagrodzenia. Aby uniknąć wątpliwości czy też sporów, umowa na czas nieokreślony powinna być przygotowana na piśmie.
Przykładowy wzór umowy o pracę na czas nieokreślony
UMOWA O PRACĘ NA CZAS NIEOKREŚLONY
zawarta w [Miejscowość] dnia [Data] między Firmą [Nazwa firmy] z siedzibą przy [Adres firmy] wpisanym do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem [REGON i NIP], zwanym dalej Pracodawcą, reprezentowanym przez [Imię i nazwisko reprezentanta], a [Imię i nazwisko pracownika] zamieszkałym przy [Adres pracownika], [PESEL] zwanym dalej Pracownikiem.
- Pracodawca zatrudnia Pracownika na czas nieokreślony na stanowisku [Stanowisko pracownika].
- Pracodawca powierza Pracownikowi wykonywanie obowiązków, związanych z [Zakres obowiązków], a w szczególności:
- [Obowiązek 1]
- [Obowiązek 2]
- [Obowiązek 3]
- Jako miejsce wykonywania pracy strony ustaliły siedzibę Firmy [Nazwa firmy] pod adresem [Adres firmy].
- Wymiar czasu pracy Pracownika będzie wynosił [Wymiar czasu pracy] godzin dziennie w średnio 5-dniowym tygodniu pracy.
- Dniem rozpoczęcia przez Pracownika pracy jest [Data rozpoczęcia pracy].
- W trakcie trwania umowy Pracownik będzie otrzymywał wynagrodzenie w wysokości [Kwota] zł brutto za miesiąc.
- Wypłata wynagrodzenia będzie odbywała się w terminie do [Dzień] dnia miesiąca przelewem na wskazane przez Pracownika konto bankowe.
- Umowę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron.
(podpis pracodawcy)
(podpis pracownika)
Umowa na czas nieokreślony nie kończy się z upływem czasu, na jaki jest zawarta, bo jak sama nazwa wskazuje, nie ma ona daty końcowej. Oznacza to, że podstawową formą rozwiązania umowy jest jej wypowiedzenie z zachowaniem poniższych terminów:
| Okres zatrudnienia | Okres wypowiedzenia |
|---|---|
| Poniżej 6 miesięcy | 2 tygodnie |
| Co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące |
W przypadku wypowiedzenia umowy z powodu likwidacji bądź upadłości pracodawcy, możliwym jest skrócenie tego okresu do 1 miesiąca. Za pozostałą część okresu wypowiedzenia pracownikowi przysługuje odszkodowanie w formie wynagrodzenia.
Wypowiedzenie umowy przez pracodawcę skutkuje koniecznością podania przez niego w wypowiedzeniu przyczyny. Prawo pracy nie zawiera katalogu takich przyczyn wypowiedzenia. Dodatkowo umowa na czas nieokreślony może zostać rozwiązana:
- na mocy porozumienia stron, czyli zgodnego oświadczenia obu stron;
- przez pracodawcę z winy pracownika (potocznie dyscyplinarka): w racie ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych; popełnienia przez pracownika przestępstwa, uniemożliwiającego dalszego zatrudnienia; utraty koniecznych uprawnień do zajmowania danego stanowiska.
- przez pracodawcę bez wypowiedzenia z przyczyn niezawinionych przez pracownika jeżeli niezdolność pracownika z powodu choroby trwa: dłużej niż 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy; lub dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania pierwszych 3 miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową; lub w razie dłuższej niż miesiąc usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż choroba (żaden z powyższych przypadków nie dotyczy niezdolności do pracy, przypadającej w okresie ciąży).
- przez pracownika bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych przez pracodawcę: w razie ciężkiego naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika;
- przez pracownika bez wypowiedzenia w przypadku wydania orzeczenia lekarskiego o szkodliwym wpływie wykonywanej pracy na zdrowie pracownika (a pracodawca nie przeniesie go w określonym w orzeczeniu terminie na inne stanowisko).
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę na czas nieokreślony w okresie: ciąży, urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, w okresie urlopu rodzicielskiego, urlopu ojcowskiego. Oczywiście wyjątkiem od tej zasady jest wystąpienie przyczyn, uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (a organizacja związkowa u danego pracodawcy wyraziła na to zgodę). Drugim wyjątkiem jest ogłoszenie upadłości, bądź likwidacji pracodawcy.
Jak rozwiązać umowę bez wypowiedzenia?
Umowa bezterminowa ma także pewne wady dla pracownika. Przede wszystkim trudniej ją rozwiązać, co może być problematyczne dla osób ceniących niezależność i chcących zachować elastyczność zawodową. Brak końcowej daty umowy niektóre osoby może przytłaczać.
tags: #umowa #na #czas #nieokreslony #ochrona