Zrównoważony rozwój i społeczna odpowiedzialność w zarządzaniu zasobami ludzkimi

Współczesne organizacje, dążąc do długoterminowej konkurencyjności, muszą umiejętnie oddziaływać na swoje otoczenie. Oczekuje się od nich nie tylko generowania zysków, ale także minimalizowania negatywnego wpływu na środowisko i przeciwdziałania zagrożeniom cywilizacyjnym. Rosnąca świadomość społeczna i wrażliwość interesariuszy sprawiają, że coraz więcej firm opiera swoje strategie na zasadach zrównoważonego rozwoju.

Zrównoważony rozwój to koncepcja rozwoju cywilizacyjnego, która narodziła się z potrzeby łagodzenia i przeciwdziałania negatywnym skutkom wzrostu gospodarczego. Ma on na celu zaspokojenie potrzeb obecnych pokoleń, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. Mechanizm ten opiera się na dążeniu do trzech podstawowych celów:

• Ekologiczny - obejmujący redukcję degradacji środowiska.
• Ekonomiczny - wyrażający się w zaspokajaniu podstawowych materialnych potrzeb człowieka przy zastosowaniu technologii i technik niedestrukcyjnych dla środowiska.
• Społeczny - zakładający utrzymanie minimum socjalnego (eliminacja głodu i ubóstwa), ochronę zdrowia, rozwój duchowej sfery człowieka (kultury), bezpieczeństwo i edukację.

Uwzględnienie tych trzech kategorii celów określane jest mianem „potrójnej linii bazowej” (ang. *triple-bottom line*). Koncepcja ta podkreśla, że cele społeczne, ekonomiczne i środowiskowe są ze sobą powiązane i wzajemnie się wzmacniają.

Idea zrównoważonego rozwoju charakteryzuje się trzema cechami: zrównoważeniem, trwałością i samowystarczalnością. Zrównoważenie oznacza konieczność utrzymania równowagi między potrzebami rozwojowymi a ochroną środowiska. Trwałość wymaga zapewnienia dostępu do zasobów środowiska. Samowystarczalność zwraca uwagę na współzależność czynników ekonomicznych, środowiskowych i społecznych w stymulowaniu długoterminowego wzrostu gospodarczego.

Wdrożenie zasad zrównoważonego rozwoju niesie ze sobą daleko idące konsekwencje na poziomie mikroekonomicznym. Aby idea ta mogła być realizowana i oceniana pod kątem jej efektywności, podmioty gospodarcze muszą uwzględniać nie tylko aspekty ekonomiczne, ale także kryteria społeczne i środowiskowe. W związku z tym wsparciem powinny być objęte organizacje, które są społecznie odpowiedzialne, przyjazne środowisku i promują wartościowe z ekonomicznego punktu widzenia rozwiązania w ramach swojej działalności gospodarczej.

Narzędziem wspierającym budowanie zrównoważonych organizacji jest koncepcja społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR - *Corporate Social Responsibility*). CSR odnosi się do wypełniania przez firmę jej prawnych, ekonomicznych, etycznych i filantropijnych obowiązków wobec społeczeństwa. Norma ISO 26000 definiuje odpowiedzialność społeczną jako odpowiedzialność organizacji za wpływ jej decyzji i działań na społeczeństwo i środowisko, poprzez przejrzyste i etyczne postępowanie, które przyczynia się do zrównoważonego rozwoju, w tym zdrowia i dobrobytu społeczeństwa.

CSR to zbiór działań służących realizacji strategii zrównoważonego rozwoju na poziomie mikroekonomicznym. Jest to model biznesowy oparty na rozwijaniu długoterminowych relacji ze wszystkimi uczestnikami systemu społeczno-gospodarczego, z uwzględnieniem ich różnorodności i potrzeb rozwojowych. CSR oznacza zatem odejście od strategii zorientowanej wyłącznie na interes właściciela kapitału. Celem przedsiębiorstwa jest tworzenie wartości dla wszystkich interesariuszy, co umożliwia zrównoważony rozwój i sprzyja stałemu angażowaniu partnerów społecznych.

Koncentracja CSR na organizacji jest ściśle powiązana ze zrównoważonym rozwojem. Związek ten podkreśla definicja sformułowana przez Bank Światowy, zgodnie z którą CSR to zaangażowanie biznesu w przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju poprzez współpracę z pracownikami, ich rodzinami, społecznością lokalną i społeczeństwem w celu poprawy jakości życia, a tym samym rozwoju zarówno biznesu, jak i społeczeństwa. Celem CSR jest „minimalizowanie kompromisów i maksymalizowanie synergii” wynikających z interakcji firmy z ekonomicznym, społecznym i naturalnym środowiskiem, w którym działa.

Zgodnie z ISO 26000, troska o zgodność z prawem jest szczególnie ważna przy wdrażaniu CSR. Ponadto, niektórzy autorzy podkreślają, że przestrzeganie prawa pracy stanowi punkt wyjścia dla SRHRM (ang. *Socially Responsible Human Resource Management*). Można zatem wnioskować, że przestrzeganie przepisów prawnych jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym dla CSR.

W ostatnich latach można zaobserwować swoistą integrację CSR i ładu korporacyjnego (CG - *Corporate Governance*). Zgodnie z ISO 26000, ład korporacyjny to system umożliwiający organizacji podejmowanie i wdrażanie decyzji służących realizacji jej celów. Ramy ładu korporacyjnego mają na celu promowanie efektywnego wykorzystania zasobów, a także wymaganie odpowiedzialności za zarządzanie tymi zasobami. Mechanizm ładu jest wielowymiarowy i powinien zapewniać ochronę interesów interesariuszy we wszystkich aspektach. Powinna istnieć pełna przejrzystość działań firmy. Postępowanie firmy powinno być zgodne z ramami prawnymi i etycznymi. Z tego powodu niektórzy autorzy uważają, że CSR jest częścią ładu korporacyjnego.

Firmy wykorzystują mechanizmy ładu korporacyjnego, wraz z zaangażowaniem w CSR, w celu zmniejszenia konfliktów interesów między menedżerami a pozostałymi interesariuszami. Kiedy menedżerowie wykorzystują działania CSR do rozwiązywania konfliktów między menedżerami a różnymi interesariuszami, zaangażowanie w CSR zwiększa wartość i wyniki firmy. CSR i CG mają wspólne punkty. Oba pojęcia odnoszą się do ogólnych relacji przedsiębiorstwa z jego środowiskiem wewnętrznym i zewnętrznym, akceptują odpowiedzialność firmy i mają na celu zapewnienie stabilnych wyników i dobrej komunikacji z interesariuszami. Dlatego mogą się one wzajemnie uzupełniać w dążeniu do zrównoważonego rozwoju organizacji.

Chociaż koncepcje zrównoważonego rozwoju i CSR ewoluowały na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci, w publikacjach dotyczących tej materii główny nacisk kładzie się na aspekty związane z wymiarem środowiskowym i ekonomicznym, podczas gdy znacznie mniej uwagi poświęca się społecznym wymiarom zrównoważonego rozwoju. Wydaje się, że pełny potencjał zarządzania zasobami ludzkimi (HRM) w procesie budowania zrównoważonych organizacji i osiągania celów zrównoważonego rozwoju nie został jeszcze w pełni ujawniony. W związku z tym w ostatnich latach wzrosło zainteresowanie zarówno teoretyków, jak i praktyków koncepcją zrównoważonego zarządzania zasobami ludzkimi (SHRM - *Sustainable Human Resource Management*). Jak podkreślają autorzy zajmujący się SHRM, procesy personalne i liderzy HR odgrywają kluczową rolę w przekładaniu polityki zrównoważonego rozwoju na praktykę. Dzięki wsparciu SHRM firmy mogą skuteczniej osiągać swoje cele w zakresie zrównoważonego rozwoju.

Należy zauważyć, że koncepcja SHRM jest wynikiem połączenia HRM z ideą zrównoważonego rozwoju. Idea ta podkreśla potrzebę szerszego ujęcia celów funkcji personalnej - nie tylko w kategoriach interesu ekonomicznego, ale także w kategoriach społecznych i środowiskowych. Bezpośrednią konsekwencją wdrożenia SHRM jest rozwój zrównoważonych zasobów ludzkich, tj. wysoko wykwalifikowanych pracowników, którzy rozumieją i przestrzegają zasad zrównoważonego rozwoju w trakcie swojej pracy.

SHRM to nowe podejście do realizacji funkcji personalnej, które ma na celu integrację potencjalnie sprzecznych celów ekonomicznych, ekologicznych i społecznych. Model SHRM składa się z trzech komponentów: ekonomicznego HRM, zielonego HRM i SRHRM. SRHRM jest jednym z kluczowych komponentów SHRM. Jego istotą jest społecznie wrażliwe podejście do zasobów ludzkich realizowane poprzez praktyki personalne w ramach zarówno HRM, jak i CSR. De facto SRHRM dotyczy wewnętrznego wymiaru CSR i promuje społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw w celu osiągnięcia wartości środowiskowych i społecznych poprzez rozwijanie postaw etycznych opartych na uczciwości i zaufaniu wobec pracowników. W związku z tym koncepcja SRHRM tworzy warunki sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi.

Pomimo wyraźnego wzrostu liczby badań i praktyk dotyczących zarówno zrównoważonego rozwoju, jak i HRM i CSR, analizy korelacji między tymi dziedzinami przeprowadzone do tej pory były rzadkie. Przede wszystkim brakuje publikacji na temat wdrażania SRHRM w kontekście budowania zrównoważonych organizacji w Polsce. Przegląd polskiej literatury ujawnił lukę w zakresie badań empirycznych nad związkami między SRHRM a zrównoważonym rozwojem. Co więcej, nie podjęto próby oceny związku między praktykami SRHRM a zrównoważonym rozwojem polskich organizacji, co stanowiło impuls do podjęcia badań w tym zakresie.

Celem badania jest diagnoza aktywności młodych przedsiębiorstw działających na terenie Polski w zakresie SRHRM zorientowanego na rozwijanie dobrych relacji z podstawową grupą interesariuszy, jaką są pracownicy, oraz ocena wpływu praktyk SRHRM na zrównoważony rozwój organizacji. Analiza obejmuje identyfikację praktyk SRHRM stosowanych przez organizacje i ich priorytetyzację zgodnie z ich wpływem na zrównoważony rozwój organizacji. Głównym problemem badawczym było ustalenie korelacji między oceną związku praktyk SRHRM ze zrównoważonym rozwojem organizacji a ich praktycznym wdrożeniem.

W toku analizy postawiono następujące pytania badawcze:

• Które praktyki SRHRM są najczęściej wdrażane w młodych polskich przedsiębiorstwach?
• Które praktyki SRHRM są kluczowe dla zrównoważonego rozwoju organizacji w polskiej rzeczywistości?
• Czy istnieje korelacja między oceną związku praktyk SRHRM ze zrównoważonym rozwojem organizacji a jego praktycznym wdrożeniem w analizowanych młodych polskich przedsiębiorstwach?

W celu rozwiązania powyższych problemów, badanie opierało się na przeglądzie literatury, metodzie sondażu diagnostycznego oraz analizach statystycznych i porównawczych.

Zainteresowanie autorów polskimi przedsiębiorstwami wynika z faktu, że zazwyczaj nowoczesne metody w dziedzinie zarządzania są wdrażane w polskich organizacjach z opóźnieniem. Dlatego niektóre praktyki, które w krajach zachodnich są realizowane od lat, w Polsce są nowe. Autorzy zamierzali zbadać, w jakim stopniu polskie przedsiębiorstwa poczyniły postępy we wdrażaniu praktyk SRHRM, które stanowią element nowego modelu ewolucji funkcji personalnej, jakim jest SHRM. Wskazanie luki w obszarze pożądanej praktyki HRM może, zdaniem autorów, stanowić bodziec do usprawnienia tego obszaru zarządzania w przyszłości.

Pierwsze lata funkcjonowania młodego przedsiębiorstwa na rynku to test jego przetrwania. Dlatego w tym okresie menedżerowie bardzo często koncentrują się na realizacji celów ekonomicznych. Społeczne aspekty działalności, zwłaszcza dobrowolne, zazwyczaj schodzą na dalszy plan. Autorzy próbowali zbadać, czy, a jeśli tak, to na ile, młode polskie przedsiębiorstwa są zaznajomione z koncepcją SRHRM i w jakim stopniu są skłonne do realizacji tej praktyki w fazie start-upu. Autorzy uważają, że zakres wdrożenia SRHRM jest swoistym barometrem poziomu znaczenia CSR w budowaniu udanej organizacji.

Głównym ograniczeniem napotkanym w trakcie badań był brak badań przeprowadzonych w populacji młodych przedsiębiorstw, co utrudniało przeprowadzenie analizy porównawczej wyników badań. Powodem tego jest fakt, że wyniki opublikowanych analiz są zazwyczaj prezentowane w postaci profilu liczby podmiotów wyrażonej liczbą zatrudnionych pracowników, a rzadziej uwzględniają okres ich działania na rynku.

Artykuł składa się z pięciu części. Część wprowadzająca przedstawia istotę koncepcji zrównoważonego rozwoju i jej związek z CSR, co stanowi tło rozważań badawczych. Ponadto przedstawiono przyczyny wzrostu zainteresowania SHRM i SRHRM. Następnie zarysowano lukę badawczą zidentyfikowaną w literaturze przedmiotu, która stanowiła motywację autora do przeprowadzenia własnych badań. Zawiera ona definicję celu badawczego, krótki zarys problemów badawczych, zastosowane metody, ograniczenia badania, skład artykułu i jego wkład w naukę.

W rozdziale 2 przedstawiono teoretyczne podstawy rozważań w kontekście przeglądu światowej literatury. Skupiono się tu na określeniu roli zasobów ludzkich i zarządzania zasobami ludzkimi w zrównoważonym rozwoju i budowaniu zrównoważonych organizacji. Następnie przedstawiono naturę SRHRM i korzyści z jego wdrożenia, a także zbadano związek między SRHRM a CSR. Ponadto dokonano przeglądu praktyk SRHRM.

Rozdział 3 przedstawia przedmiot badań i badana populację, formułuje hipotezy badawcze i opisuje zastosowane metody. Następnie odbywa się dyskusja obejmująca wyniki badań. Obejmuje ona ocenę wpływu SRHRM na zrównoważony rozwój młodych organizacji oraz diagnozę zakresu ich wdrożenia w...

Książka, której fragmenty tekstu zostały wykorzystane do stworzenia artykułu, koncentruje się na problematyce zmian klimatu i współpracy międzynarodowej. Rozważania obejmują rozwój wiedzy, kształtowanie polityki i postaw społecznych, osadzone w teorii ekonomii środowiska, zasobów naturalnych i ekonomii instytucjonalnej. Naukowcy zgadzają się, że procesy zmian ekosystemów, w tym zmiany klimatu i utraty bioróżnorodności, osiągnęły etap, w którym nie można już uniknąć negatywnych skutków dla ludzkości i światowej gospodarki. Koncepcja zrównoważonego rozwoju wydaje się najlepszym osiągalnym sposobem urządzenia współczesnego świata, dającym szansę trwałego i sprawiedliwego rozwoju ludzkiej społeczności.

W dalszej części tekstu znajduje się szereg odniesień do publikacji naukowych z 2024 roku, dotyczących różnorodnych aspektów ekologii, biologii i leśnictwa. Tematyka tych prac obejmuje m.in.:

• Zastosowanie teledetekcji w doborze stanowisk do badań roślinności.
• Różnorodność taksonomiczna i funkcjonalna na etapach sukcesji na hałdach pogórniczych.
• Różnorodność gatunkowa i funkcjonalna roślinności nowo powstałych lasów na hałdach kopalnianych w porównaniu z lasami mieszanymi zarządzanymi.
• Wpływ ograniczających warunków środowiskowych na cechy funkcjonalne pędów wegetatywnych bluszczu pospolitego.
• Globalne wzorce i czynniki środowiskowe kształtujące skład funkcjonalny lasów.
• Brak wpływu inwazyjnych gatunków drzew na przyrost biomasy nadziemnej dębów i sosny w lasach umiarkowanych.
• Wzorce wczesnych etapów inwazji śliwy ałyczy w pierwotnym lesie umiarkowanym.
• Wpływ pnączy na biogeochemię lasu.
• "Głupki w ekspansji" (prawdopodobnie o gatunkach inwazyjnych).
• Przyszłość europejskich gatunków drzew: jak zmiany klimatu ukształtują lasy?
• Masa nasion i zasoby nasion - testowanie hipotezy o kompromisie obronnym u roślin drzewiastych.
• Udział wiązów w zbiorowiskach leśnych nienadwiślańskich w zależności od odległości od rzeki.
• O sośnie, której kora przypomina platan.
• Dominacja i rzadkość w zbiorowiskach drzew na całym świecie: wzorce, predyktory i zagrożenia.
• Najnowsze publikacje dotyczące bioróżnorodności Parku Narodowego Gór Stołowych.
• Inwazyjny gatunek ×Sorbaronia fallax wpływa na bioróżnorodność i funkcjonowanie umiarkowanych borów sosnowych.
• ×Sorbaronia Mitschurinii - niedoceniany obcy krzew szybko rozprzestrzeniający się w umiarkowanych borach sosnowych.
• Szacowanie zasobów węgla w ekosystemach leśnych.
• Instytut Dendrologii PAN (1933-2023): krótka historia.
• Na marginesie recenzji... (dotyczące ochrony torfowisk w lasach).
• Władysław hr. Zamoyski - nasz Fundator.
• Konsekwencje rezygnacji z metod aktywnej ochrony i użytkowania gospodarczego lasów na dużych obszarach.
• Wpływ zagęszczenia gleby na wzrost i architekturę siewek gatunków powszechnie stosowanych do zalesiania w Iranie.
• Coraz mniej saren w lesie - przyczyny związane z populacją i siedliskiem.
• Rozród saren w zachodniej Polsce: zjawisko późnej jesiennej rui.
• Wzorce wykorzystania drzew przez ptaki w pierwotnych lasach umiarkowanych Białowieskiego Parku Narodowego.
• Mechanizmy kształtujące różnorodność funkcjonalną ptaków w pierwotnym ekosystemie leśnym Białowieskiego Parku Narodowego.
• Zdalne pomiary drzew.
• Identyfikacja czynników genetycznych i hormonalnych zaangażowanych w regulację wzrostu korzeni Quercus robur w różnych systemach uprawy.
• Scolytus spp. związane z wiązami z objawami holenderskiej choroby wiązów w Polsce i potencjał reprodukcyjny Scolytus multistriatus.
• Gymnosperms wykazują wzorce koordynacji cech drobnych korzeni zgodne z globalną przestrzenią ekonomii korzeni.
• Rozszerzanie się zasięgu inwazyjnego krzewu Amorpha fruticosa w warunkach zmieniającego się klimatu.
• Metaanaliza wpływu technologii pozyskiwania z poziomu gruntu na drobne korzenie w glebach leśnych.
• Ocena wpływu małoskalowych zakłóceń spowodowanych pozyskiwaniem drewna na glebę leśną w śródziemnomorskich lasach bukowych.
• Śródziemnomorskie lasy bukowe: przerzedzanie i zrywka naziemna zmieniają bioróżnorodność mikrofauny bez wpływu na tempo rozkładu ściółki.
• Wpływ geomorfologii, gleby i klimatu na trajektorię akumulacji biomasy nadziemnej buka (Fagus sylvatica L.) na południowej granicy zasięgu.
• Acorn Review: Skupienie na systemach pozyskiwania z poziomu gruntu: czy zrywka jest bardziej szkodliwa niż forwarder?
• Acorn Review: W jakim stopniu możemy uznać pozyskiwanie drewna przez zwierzęta za system o niskim wpływie?
• Metaanaliza oceny wiarygodności map głębokości do wody w przewidywaniu obszarów szczególnie wrażliwych na zakłócenia gleby spowodowane przez maszyny.
• Wykorzystanie zwierząt jucznych zamiast ciągników na obszarach chronionych we Włoszech: brak dowodów na zmniejszenie zakłóceń gleby.
• Jaki system zrywki jest najmniej szkodliwy: zrywka czy forwarder?
• Różnorodność gatunków kryptogamicznych w górskich źródliskach leśnych Parku Narodowego Gór Stołowych.
• Wpływ pochodzenia geograficznego sosny zwyczajnej na społeczność i współwystępowanie grzybów i bakterii endofitycznych w eksperymencie typu common garden.
• Nisze metaboliczne w mikrobiomie ryzosfery: zależność od poziomów gleby, cech korzeni i zmiennych klimatycznych w ekosystemach leśnych.
• Czy autofagia zawsze jest wyrokiem śmierci? Studium przypadku wysoce selektywnej degradacji cytoplazmy podczas floemogenezy.
• Po co są bakterie w lesie.
• Globalny rozkład i czynniki napędzające gęstość drewna oraz ich wpływ na zasoby węgla w lasach.
• Wpływ ponownego nawodnienia na grzyby glebowe i enzymy glebowe w lesie świerkowo-bukowym po 5-letniej eksperymentalnej suszy.
• Adaptacje anatomiczne korzeni kontrastujących typów eksploracji ektomikoryzowej u Pinus sylvestris i Quercus petraea w różnych poziomach gleby.
• Radzenie sobie z ekstremami: reakcje Quercus robur L. i Fagus sylvatica L. na suszę glebową i podwyższone ciśnienie pary wodnej.
• Dziedzictwo klimatyczne w cechach nasion i sadzonek populacji buka europejskiego.
• Niska zmienność wewnątrzkoronowa cech kwiatowych u umiarkowanych roślin drzewiastych.
• Potencjał cech reprodukcyjnych w ekologii funkcjonalnej: ilościowe porównanie zmienności cech kwiatowych, owocowych i liściowych.
• Kwiaty - bogactwo różnorodności.
• Ocena innowacyjnego systemu ICT do monitorowania małoskalowych operacji leśnych: wstępne testy na obszarach leśnych dębowych we Włoszech.
• Energetyczne cechy pelletu z drewna liściastego ocenione za pomocą metaanalizy wielkości efektu.
• Tempo rozkładu biomasy roślin zielnych runa.
• Rośliny runa leśnego w zmieniającym się świecie.
• Rośliny starych lasów.
• Sezonowa dynamika transportu międzykomórkowego w drewnie roślin okrytonasiennych.
• Zarządzanie lasami a powódź w południowo-zachodniej Polsce.
• Wzrost i reakcja architektoniczna siewek buka na usunięcie korony i zagęszczenie gleby spowodowane selektywnym pozyskiwaniem drewna.
• Badania i praktyka w ekologii lasów. Międzynarodowa Konferencja Naukowa Młodych Naukowców.
• Czy bory sosnowe mogą wspierać naturalną regenerację jesionu europejskiego?
• Dostępność światła i tożsamość fytoforu determinują bogactwo gatunków i skład epifitów w górskich lasach umiarkowanych.
• Zweryfikowane hipotezy dotyczące efektów „pielęgnacyjnego” i „grzebiącego” na wprowadzoną regenerację Quercus rubra w wilgotnym borze sosnowym.
• Chcę wspinać się na wierzchołki drzew! Czynniki ułatwiające rozwój pnączy bluszczu w lasach Europy Środkowej.
• Pozytywne sprzężenia zwrotne i alternatywne stany stabilne w typach lasów liściastych.

Wśród wymienionych publikacji znajdują się prace autorstwa M.K. Dyderskiego i innych badaczy z Instytutu Dendrologii PAN, co sugeruje, że książka lub publikacje z nią związane mogą być owocem pracy tej instytucji. Wzmianki o konferencjach naukowych i zbiorach abstraktów wskazują na aktywność badawczą w dziedzinie ekologii lasów.

tags: #mobbing #dziubinska #burchard

Popularne posty:

• Jak zatrudnić nauczyciela w przedszkolu?
• Stawka ryczałtu IT
• Dołącz do Kantar Panel
• Informacje o bagietkach w Netto
• Kluczowe aspekty wynagrodzenia architekta w prawie autorskim