Praca zmianowa to wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy przewidującego zmianę pory wykonywania pracy przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni. Praca zmianowa jest dopuszczalna bez względu na stosowany system czasu pracy (podstawowy, równoważny). Zatem, pracodawca w razie potrzeb może wprowadzić pracę zmianową pamiętając jednocześnie o zapewnieniu pracownikom odpoczynku, przestrzegając wymiaru czasu pracy i zasad dotyczących udzielania odpowiedniej liczby dni wolnych.
Szczególny system lub rozkład czasu pracy ustala się w regulaminie pracy, jeśli pracodawca jest obowiązany do jego tworzenia. W regulaminie pracy ustala się m.in. organizację pracy, porę nocną, a także systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe. Jeżeli więc dla grupy pracowników ma się zmienić system pracy, to należy dostosować odpowiednio treść tego regulaminu.
Pracownik jest objęty 1-miesięcznym okresem rozliczeniowym, a pracę wykonuje jak wskazano w pytaniu (nie jest to ruch ciągły), po 8 godzin na dobę. Jest on wynagradzany stałą stawką miesięczną w wysokości 2.000 zł.
W majówce zgodnie z obowiązującym rozkładem przepracował 184 godziny (23 dni), w tym 48 godz. w porze nocnej. Ponieważ wymiar czasu pracy wynosił 160 godzin (40 godz. x 4 tyg. + 8 godz. x 2 dni - 8 godz. x 2 święta), 24 godziny rozkładowej pracy należy uznać za godziny nadliczbowe z przekroczenia średniotygodniowego (184 godz.
Zastosowana organizacja może powodować przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy. Czas pracy w dobie nie może przekraczać normy dobowej albo, gdy pracownik jest objęty szczególnym systemem lub rozkładem czasu pracy, przedłużonego wymiaru dobowego (art. 129 § 1 K.p.).
Występują zatem godziny nadliczbowe z przekroczenia średniotygodniowego, co wynika z metody ich ustalania rekomendowanej przez Państwową Inspekcję Pracy.
Dlatego też pracownikom III zmiany należy wypłacać taki dodatek, a także II zmiany, jeśli ostatnia godzina ich pracy przypadnie na porę nocną przyjętą przez pracodawcę - tzw. dodatek za pracę w nocy.
Obliczanie wynagrodzenia za godziny nadliczbowe i pracę w nocy
Za maj br. normalne wynagrodzenie za godziny nadliczbowe obliczamy następująco:
2.000 zł : 160 godz. = 12,50 zł
12,50 zł x 24 godz. = 300 zł (wynagrodzenie za godziny nadliczbowe)
Dodatki za godziny nadliczbowe:
12,50 zł x 100% x 24 godz. = 300 zł
Dodatki za pracę w nocy:
1.850 zł : 160 godz. = 11,56 zł
11,56 zł x 20% = 2,31 zł
2,31 zł x 48 godz. = 110,88 zł
Podstawa prawna: art. 1041 § 1, art. 128 § 2 pkt 1, art. 146, art. 147, art. 1517, art. 1518 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 1592, z późn. zm.).
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca
W przypadku nieobecności pracownika przez część miesiąca z powodu choroby lub innej przyczyny pojawia się problem dotyczący sposobu wyliczenia wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca. Jeśli pracownik w danym miesiącu przepracował tylko część miesiąca, to jego wynagrodzenie powinno być naliczone proporcjonalnie do czasu przepracowanego. Co ważne, aby prawidłowo obniżyć wynagrodzenie pracownika za czas nieobecności należy szczególnie zwrócić uwagę jaka jest przyczyna tej nieobecności.
Wynagrodzenie w przypadku choroby
Przykład 1. Pracownik ze stałym wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości 3 500,00 zł brutto (zatrudnienie na 3/4 etatu) był niezdolny do pracy z powodu choroby przez 10 dni kalendarzowych w okresie 08.04.2025 r. - 17.04.2025 r. Za ten okres pracodawca wypłaci wynagrodzenie chorobowe. Natomiast wynagrodzenie za przepracowany okres należy wyliczyć w następujący sposób:
(3 500,00 zł : 30) x 10 dni = 1 166,67 zł
3 500,00 zł - 1 166,67 zł = 2 333,33 zł → wynagrodzenie brutto za przepracowaną część miesiąca.
Inna nieobecność niż choroba a wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca
Sposób wyliczenia wynagrodzenia ustalonego w stałej miesięcznej stawce za przepracowaną część miesiąca w przypadku nieobecności z przyczyn innych niż choroba lub podjęcia/zakończenia zatrudnienia w trakcie miesiąca ustala się w następujący sposób:
- Miesięczną stawkę wynagrodzenia należy podzielić przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu.
- Otrzymaną kwotę pomnożyć przez liczbę godzin nieprzepracowanych.
- Otrzymaną kwotę odjąć od wynagrodzenia przysługującego za cały miesiąc.
Przykład 2. Pracownica podejmuje zatrudnienie na pełen etat (praca od poniedziałku do piątku) od dnia 24.06.2025 r. Stałe miesięczne wynagrodzenie wynosi 4 700,00 zł brutto. W czerwcu 2025 r. liczba godzin do przepracowania to 160 h. Wynagrodzenie za okres 24.06.2025 r. - 30.06.2025 r.
Nieobecność spowodowana chorobą i inna nieobecność
Jeżeli w danym miesiącu pracownik będzie przebywał na zwolnieniu chorobowym oraz wystąpi inna nieobecność, wówczas należy wyliczyć kwoty obniżające wynagrodzenie ustalone stałą miesięczną stawką zgodnie z metodą obowiązującą dla danego rodzaju nieobecności, a następnie odjąć te kwoty od pełnego miesięcznego wynagrodzenia brutto.
Przykład 3. Pracownik pracujący na 1/2 etatu ze stałym wynagrodzeniem 3 800,00 zł brutto w okresie 01.11.2025 r. - 08.11.2025 r. był nieobecny z powodu choroby (8 dni kalendarzowych). Natomiast pod koniec miesiąca w dniu 30.11.2025 r. przebywał na urlopie bezpłatnym (w tym dniu praca była zaplanowana na 8 godzin).
Wynagrodzenie za ten miesiąc należy wyliczyć w następujący sposób:
Pomniejszenie wynagrodzenia za okres choroby:
(3 800,00 zł : 30) x 8 dni = 1013,34 zł
Kwota zmniejszająca stałe wynagrodzenie za nieprzepracowany okres urlopu bezpłatnego:
3 800,00 zł : 144 h = 26,39 zł
26,38 zł x 8 h = 211,12 zł
Wynagrodzenie za przepracowaną część miesiąca 3 800,00 zł - (1 013,34 zł + 211,12 zł) = 2 575,54 zł.
Jak w 2025 wyliczyć wynagrodzenie i składki ZUS dla pracownika? KROK PO KROKU
tags: #jak #wyliczyc #wynagrodzenie #za #prace #zmianowa