Niemiecki system zabezpieczeń społecznych jest jednym z najbardziej rozbudowanych w Europie. Obejmuje on szeroką gamę ubezpieczeń, które mają na celu zapewnienie pracownikom ochrony w różnych sytuacjach życiowych - od choroby, przez macierzyństwo, aż po przypadki niewypłacalności pracodawcy. System ten opiera się na obowiązkowych składkach, które są odprowadzane zarówno przez pracowników, jak i pracodawców. Pracując w Niemczech, zarówno pracownicy, jak i pracodawcy podlegają różnym obowiązkom związanym z systemem zabezpieczeń społecznych. Wśród wielu składek i ubezpieczeń, na które warto zwrócić uwagę, znajdują się składki U1, U2 i U3. Choć mogą one wydawać się skomplikowane, ich zrozumienie jest kluczowe, aby móc w pełni korzystać z przysługujących praw i świadczeń.
Składki U1, U2 i U3 mają bezpośredni wpływ na stabilność zatrudnienia oraz na relacje pomiędzy pracownikami a pracodawcami. Dla pracowników oznaczają one ochronę w sytuacjach trudnych życiowo, takich jak choroba, macierzyństwo czy niewypłacalność pracodawcy. Z kolei dla pracodawców składki te stanowią dodatkowe obciążenie finansowe, ale jednocześnie chronią przed koniecznością ponoszenia pełnych kosztów związanych z tymi sytuacjami. W praktyce oznacza to, że pracodawcy mogą prowadzić działalność z mniejszym ryzykiem, a pracownicy mogą czuć się pewniej co do swojej przyszłości zawodowej.
Znajomość składek U1, U2 i U3 jest kluczowa zarówno dla pracowników, jak i pracodawców działających na niemieckim rynku pracy. Składki te pełnią ważną rolę w systemie zabezpieczeń społecznych, zapewniając ochronę finansową w trudnych sytuacjach życiowych. Dla pracodawców opłacanie tych składek jest obowiązkiem, ale także formą ochrony przed ryzykiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Składka U1 - Ubezpieczenie od kosztów wynagrodzenia chorobowego
Składka U1 jest składką na ubezpieczenie od kosztów wynagrodzenia chorobowego. Oznacza to, że pracodawcy, którzy zatrudniają mniej niż 30 pracowników, są zobowiązani do jej opłacania, aby zabezpieczyć się na wypadek dłuższej nieobecności pracownika spowodowanej chorobą. Wysokość składki U1 zależy od kilku czynników, w tym od wielkości firmy oraz od poziomu ryzyka związanego z daną branżą.
Składka U2 - Ubezpieczenie na wypadek macierzyństwa
Składka U2 dotyczy ubezpieczenia na wypadek macierzyństwa i jest obowiązkowa dla wszystkich pracodawców, niezależnie od liczby zatrudnionych pracowników. Składka ta pokrywa koszty związane z wynagrodzeniem pracownicy w okresie macierzyństwa, a także inne świadczenia związane z ochroną zdrowia kobiety ciężarnej.
Składka U3 - Ubezpieczenie od niewypłacalności pracodawcy
Składka U3, znana również jako składka na ubezpieczenie od niewypłacalności pracodawcy, ma na celu ochronę pracowników w sytuacji, gdy ich pracodawca staje się niewypłacalny. Jest to zabezpieczenie, które gwarantuje wypłatę zaległych wynagrodzeń w przypadku upadłości firmy. Składkę U3 opłaca każdy pracodawca, co stanowi część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej.
Lohnsteuerbescheinigung - Niemieckie zaświadczenie o dochodach
Pod koniec roku każdy pracownik w Niemczech powinien otrzymać od swojego pracodawcy zaświadczenie o podatku dochodowym. Formularz ten zawiera znacznie więcej informacji przydatnych do rocznego zeznania podatkowego w Niemczech. Czym dokładnie jest zaświadczenie o podatku dochodowym? Co możemy w nim jeszcze znaleźć? Kiedy przychodzi zaświadczenie o podatku dochodowym? Zaświadczenie o podatku dochodowym (LSB) to oficjalny dokument wystawiany przez pracodawcę, który zawiera podsumowanie rocznego dochodu, odprowadzonych podatków oraz składek społecznych. Każdy pracodawca ma obowiązek wystawić to zaświadczenie raz w roku i udostępnić je pracownikowi.
Ważne: zaświadczenie o podatku dochodowym wystawia każdy pracodawca osobno. Wiesz już, że bez zaświadczenia o podatku dochodowym nie jest możliwe rozliczenie się z niemieckim urzędem skarbowym, a tym samym nie można oczekiwać na zwrot podatku z Niemiec. Pracodawcy muszą przestrzegać terminów, ponieważ mają czas do końca lutego następnego roku, aby wystawić zaświadczenie o podatku dochodowym. Przykładem tego był rok 2021, w którym 28 lutego przypadał w niedzielę, dlatego termin elektronicznego przesłania zaświadczenia o podatku dochodowym przesunął się na następny dzień roboczy, tj. 1 marca. Kiedy możesz się spodziewać wersji papierowej elektronicznego zaświadczenia o podatku dochodowym za 2024 rok? W tym przypadku nie ma zmian z powodu święta, więc karta podatkowa powinna dotrzeć do Ciebie najpóźniej do 28 lutego.
Powodem tego jest fakt, że zawiera o wiele więcej istotnych informacji, takich jak Twoja przynależność wyznaniowa. Kolumna 1 Okres zaświadczenia/Czas trwania zatrudnienia - są to dane dotyczące zatrudnienia w Niemczech. Kolumna 3: Wynagrodzenie brutto - tutaj podawany jest cały dochód podlegający opodatkowaniu za ten rok. Obejmuje to wynagrodzenie, premie i inne korzyści materialne. Ważne: System podatkowy w Niemczech rozróżnia trzy rodzaje podatków: zwykły podatek, podatek solidarnościowy i podatek kościelny. Kolumna 6 Podatek kościelny - zapłacona zaliczka na podatek kościelny. Kolumna 16: Dochód z pracy zwolniony z opodatkowania na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania - jest to dochód z pracy, który nie podlega opodatkowaniu, obliczony na podstawie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Dotyczy to podatników oddelegowanych przez niemieckiego pracodawcę do pracy w innym kraju, np. w Polsce. Kolumna 20: Zwolnienie podatkowe na diety podczas pracy w terenie - ten element dotyczy osób, które w trakcie pracy brały udział w krajowych podróżach służbowych (w Niemczech). Kolumna 21 Ta ulga podatkowa dotyczy pracowników, którzy z powodów zawodowych pracują w innym miejscu i dlatego prowadzą drugie gospodarstwo domowe. Może dotyczyć to zarówno Niemiec, jak i zagranicy, na przykład gdy główne miejsce zamieszkania znajduje się w Polsce, a miejsce pracy w Niemczech. Warunkiem jest, aby centrum życiowe pozostało w głównym miejscu zamieszkania, a podwójne prowadzenie gospodarstwa domowego zostało uzasadnione zawodowo.
Dla pracowników w określonych branżach mogą zostać zapisane dalsze znaczące odpisy w zaświadczeniu o podatku dochodowym. Szczególnie w branży budowlanej, dekarstwie, rusztowaniach i ogrodnictwie oraz architekturze krajobrazu istotnym elementem jest składka na zimowe budowy. Kolumna 22a. i 23a. Udział pracodawcy oraz pracownika w składkach na obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne- te dwa pola zawierają składki pracodawcy i pracownika na ubezpieczenie emerytalne. Kolumna 25. i 26. Składki pracownika na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne oraz społeczne ubezpieczenie pielęgnacyjne- to pole zawiera składki na ubezpieczenie zdrowotne i pielęgnacyjne.
Jak już wspomnieliśmy, zaświadczenie o podatku dochodowym nie jest prostym dokumentem. Są przypadki, w których pracodawcy, mimo swoich zobowiązań, nie wystawiają niemieckiej karty podatkowej. Co powinieneś w takim przypadku zrobić? To samo dotyczy sytuacji, gdy natkniesz się na błędne informacje. W takim przypadku zadzwoń do swojego pracodawcy i zanotuj błędy na swojej karcie podatkowej.
Wskazówka: Jeżeli na niemieckim PIT-11 nie ma informacji o zapłaconych składkach, warto się tym zainteresować. Taka sytuacja może mieć miejsce np. w związku z oddelegowaniem pracowników do pracy w Niemczech. Warto w takim przypadku zatroszczyć się o dodatkowe zaświadczenie pracodawcy. Taki dokument powinien wskazać wysokość odprowadzonych składek. Zapłacone ubezpieczenia można ująć w zeznaniu podatkowym, co powinno wpłynąć korzystnie na końcowy efekt rozliczenia.
Gdzie na niemieckim PIT-11 znajdę informację o zwrocie podatku? Niektórzy pracownicy, otrzymując Lohnsteuerbescheinigung, próbują doszukać się tam kwoty zwrotu podatku. Jak wspominaliśmy wyżej, analizując dokument, bez trudu można odczytać jakie zaliczki na podatki zostały potrącone. Jednak tych, którzy doszukują się na dokumencie wysokości zwrotu, musimy rozczarować. Kwotę należnego zwrotu podatku, w większości wypadków można wyliczyć dopiero po rozliczeniu. Tylko w sytuacji, gdy podatnik nie przekroczył kwoty wolnej od podatku, może szybko wyliczyć zwrot. Uczyni to, sumując na Lohnsteuerbescheinigung pozycje 4 (zaokrągloną w górę) oraz pozycje 5 i 6. Oczywiście jest to pewne uproszczenie. Przy takim wyliczeniu należy odjąć zapłacone składki na ubezpieczenie i 1000 EUR ryczałtu kosztów uzyskania przychodu. Jednak pomimo nieprzekroczenia kwoty wolnej od podatku, nie zawsze uda się odzyskać cały zapłacony podatek. Będzie to miało miejsce np. gdy: podatnik w danym roku podatkowym, prócz zarobków w Niemczech osiągnął także dochody w innym kraju, pracownik prócz dochodów otrzymał od pracodawcy wysokie kwoty z tytułu diet. podatnik otrzymał od pracodawcy spore kwoty na prowadzenie podwójnego gospodarstwa, podatnik będzie miał w Niemczech ograniczony obowiązek podatkowy.
W jakich sytuacjach nie otrzymam niemieckiego PIT-11?
Osoby uzyskujące dochody i otrzymujące świadczenia w Niemczech często oczekują, że otrzymają niemiecki PIT-11. Jednak w wielu sytuacjach, nie będzie on wymagany, by wykonać rozliczenie podatku w Niemczech. O jakich sytuacjach mowa?
- W przypadku zatrudnienia w Niemczech na podstawie tzw. Minijob pracodawca zazwyczaj nie wystawi Lohnsteuerbescheinigung. Przy tej formie zatrudnienia pomija się składki na ubezpieczenie społeczne, a także podatek od wynagrodzenia. Nie będzie także wymagane rozliczenie podatku. Dlatego właśnie pracodawca więc nie ma obowiązku, by wydawać Lohnsteuerbescheinigung.
- Osoby, które otrzymują emeryturę z Deutsche Rentenversicherung, nie uzyskają Lohnsteuerbescheinigung. W tym wypadu dokumentem potwierdzającym wysokość otrzymanych kwot (tj. emerytury, bądź renty z Niemiec) będzie tzw. Rentenbescheid, lub Rentenanpassung. Dokument wydawany jest w zazwyczaj w połowie roku w związku z rewaloryzacją emerytur. W tym miejscu warto wspomnieć, że mimo braku niemieckiego PIT-11 rozliczenie z emerytury jest obowiązkowe.
- Niemieckiego PIT-11 nie doczekają się także osoby prowadzące własną działalność gospodarczą w Niemczech. Nawet jeżeli wszystkie swoje sprawy zlecają oni księgowym. Powinni wiedzieć, że będą się rozliczali na podstawie rachunków przychodowych i kosztowych. Choć wydaje się to oczywiste, postanowiliśmy o tym wspomnieć. Niestety nie wszyscy przedsiębiorcy są tego świadomi.
Co powinienem zrobić, jeżeli zgubiłem Lohnsteuerbescheinigung?
Jeżeli dokument potwierdzający roczne dochody zaginął, można jeszcze raz poprosić pracodawcę o jego wydanie. W teorii jego ponowne wydrukowanie nie powinno stanowić większego problemu. W praktyce jednak pracodawcy niechętnie ponownie wydają wspomniany tu dokument. Dlatego w skrajnym wypadku można także zwrócić się do właściwego Finanzamt. Jednak nie należy się martwić na zapas. Nawet jeżeli dokumentu nie będzie, istnieją sposoby na rozliczenie podatku. Jednym z nich jest na przykład rozliczenie na podstawie Lohnabrechnung (miesięcznych „pasków z wypłaty”).
Kto odpowiada za błędy w niemieckim PIT-11 i ile zaświadczeń mogę otrzymać?
Lohnsteuerbescheinigung, mimo że zazwyczaj jest generowany automatycznie przez oprogramowanie do obsługi płac, może zawierać błędy. Za pomyłki w danych odpowiada oczywiście pracodawca. W związku z tymi błędami wystawiane są korekty dokumentu. W przypadku, gdy dokument zostanie poprawiony, podatnik może mieć w swoich aktach aż 2 różne zaświadczenia. Mając 2 niemieckie PIT-11 za ten sam okres należy sprawdzić datę przesłania dokumentu do urzędu. Nowsza data będzie oczywiście oznaczała prawidłowy Lohnsteuerbescheinigung.
Podatnik może otrzymać więcej niż jedno zaświadczenie o dochodach pracodawcy. Może to mieć miejsce, gdy:
- pracował u kilku pracodawców,
- pracował u jednego pracodawcy, lecz miał co najmniej 2 umowy o pracę,
- pracodawca wystawił korektę niemieckiego PIT-11.
Sporządzając deklaracje podatkową w Niemczech, należy wykazać wszystkie dochody. Niemieckich PIT-11 nie można rozliczyć każdego z osobna. Na każdym otrzymanym zaświadczeniu jest okres pracy. Warto sprawdzić, czy daty pokrywają się z okresem faktycznego zatrudnienia w danym roku podatkowym.
System ubezpieczeń społecznych w Niemczech - co warto wiedzieć?
Każda osoba ubezpieczona w Niemczech posiada unikalny numer ubezpieczenia społecznego (Sozialversicherungsnummer). Aby uzyskać informacje o swoim ubezpieczeniu społecznym, możesz skontaktować się z Deutsche Rentenversicherung. Instytucja odpowiada za ubezpieczenie emerytalne, ale może również udzielić informacji na temat innych rodzajów ubezpieczeń społecznych.
Ubezpieczenie emerytalne (Rentenversicherung) - jest obowiązkowe dla wszystkich pracowników i większości osób samozatrudnionych. Składki wynoszą 18,6% miesięcznych zarobków i są dzielone po równo między pracodawcę a pracownika. Ubezpieczenie od bezrobocia (Arbeitslosenversicherung) - finansowane z obowiązkowych składek pracowników i pracodawców, wynoszących 2,4% wynagrodzenia. Ubezpieczenie od wypadków (Unfallversicherung) - obowiązkowe ubezpieczenie pokrywające koszty leczenia i rehabilitacji po wypadkach przy pracy oraz chorobach zawodowych. Ubezpieczenie pielęgnacyjne (Pflegeversicherung) - obejmuje koszty długoterminowej opieki medycznej.
Dla każdej osoby ubezpieczonej Deutsche Rentenversicherung prowadzi tzw. konto. W ubezpieczeniu rentowo-emerytalnym tym pojęciem porządkowym jest numer ubezpieczenia. Numer ubezpieczeniowy jest zazwyczaj przyznawany przy podjęciu pierwszego zatrudnienia i zasadniczo nie ulega więcej zmianie. Pod tym numerem zgłaszane są na przykład zarobki (wynagrodzenia) wpłacane przez pracodawcę oraz zapisuje się składki odprowadzane przez przedsiębiorców ubezpieczonych dobrowolnie lub obowiązkowo. Wysokość składek, które muszą Państwo odprowadzać, zależy zasadniczo od wysokości Państwa dochodu brutto oraz stawki procentowej w ustawowym ubezpieczeniu rentowo-emerytalnym. Górną granicą jest tutaj wartość określana jako tzw. granica wymiaru składki (niem. Beitragsbemessungsgrenze). Podobnie jak obowiązującą stawkę procentową, tak i granicę wymiaru składki ustala rząd Republiki Federalnej Niemiec. Aktualna stawka procentowa wynosi obecnie 18,6 procent. Pracownicy etatowi objęci obowiązkiem odprowadzania składek płacą połowę tej stawki, a drugą połowę ponosi pracodawca. Osoby prowadzące działalność gospodarczą oraz ubezpieczone dobrowolnie same muszą opłacać całą stawkę.
Wyjaśnienie niemieckiej listy płac [Przewodnik dla ekspatów] 💶
Ubezpieczyciel rentowo-emerytalny zapisuje wszystkie zarobki, od których odprowadzane są Państwa składki i bierze je pod uwagę przy obliczaniu Państwa późniejszej renty lub emerytury. Wyjaśnienie konta ubezpieczeniowego (niem. Versicherungskonto). Powinni Państwo możliwie jak najwcześniej uzupełnić Państwa konto o brakujące okresy, np. okresy, w których chodzili Państwo do szkoły, szkoły zawodowej lub uczęszczali na studia wyższe. Ponadto na koncie zaznacza się także okresy nauki zawodu, ciąży/urlopu macierzyńskiego (niem. Mutterschutz), niezdolności do pracy i bezrobocia. Po wyjaśnieniu konta w ustawowym ubezpieczeniu rentowo-emerytalnym powstaje w ten sposób pozbawiony luk "życiorys".
Informacja rentowo-emerytalna (niem. Renteninformation). Każda osoba ubezpieczona powyżej 27 roku życia otrzymuje corocznie od swojego ubezpieczyciela informację rentowo-emerytalną. Zawiera ona następujące informacje: wysokość dotychczas wypracowanej przez Państwa emerytury przyznawanej po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, wysokość renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz szacunkową wysokość emerytury przyznawanej po osiągnięciu wieku emerytalnego z uwzględnieniem ustawowego wieku emerytalnego. Po ukończeniu 55 lat co trzy lata zamiast informacji emerytalnej otrzymuje się powiadomienie rentowo-emerytalne. Zawiera ono kalkulację następujących świadczeń: renty z tytułu częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, emerytury po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego i renty wdowiej.
Nie masz pewności czy niemiecki pracodawca odprowadza składki? Podpisanie umowy wiąże się z obowiązkiem zgłoszenia pracownika do ubezpieczenia społecznego. Każdy pracodawca jest zobowiązany do przekazania ubezpieczanemu kopii danych, zgłoszonych do właściwej kasy. Pracodawca, który nie chce przekazać kopii, powinien wzbudzić poważne podejrzenia. W celu weryfikacji zainstniałej sytuacji, można zgłosić się do ubezpieczyciela.
tags: #jak #sprawdzic #czy #pracodawca #oplaca #skladki