Ośrodki Pomocy Społecznej (MOPS) oferują różnorodne formy wsparcia finansowego dla osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Kluczowym kryterium przyznawania większości świadczeń jest dochód wnioskodawcy. Zrozumienie zasad ustalania dochodu oraz obowiązujących progów jest niezbędne do skutecznego ubiegania się o pomoc.
Kryteria dochodowe w pomocy społecznej
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, które spełniają tzw. kryterium dochodowe. Pomoc skierowana jest do osób o najniższych dochodach. Aby ustalić dochód, należy zsumować dochody z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Na przykład, ubiegając się o pomoc w sierpniu, należy przedstawić dochód z lipca.
Od dnia 1 stycznia 2025 r. obowiązują następujące kryteria dochodowe w pomocy społecznej:
- Dla osoby samotnie gospodarującej: 1010 zł
- Dla osoby w rodzinie: 823 zł
Za dochód danej osoby uważa się jej przychód pomniejszony o podatek dochodowy od osób fizycznych, koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
W przypadku osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, sposób ustalania dochodu zależy od formy opodatkowania. W przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, za dochód przyjmuje się przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, podatek należny, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Dochód ten ustala się, dzieląc kwotę dochodu z działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu podatkowym złożonym za poprzedni rok kalendarzowy przez liczbę miesięcy prowadzenia działalności. W przypadku opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym, za dochód przyjmuje się kwotę zadeklarowaną w oświadczeniu osoby.
Wysokość dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej w przypadku opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ustala się na podstawie zaświadczenia wydanego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego.
Ważne: w przypadku podnajmu lub użyczenia lokalu, wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego powinien być potwierdzony przez osobę upoważnioną do pobierania należności za lokal.
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, z wyjątkiem osób odbywających tę karę w systemie dozoru elektronicznego, nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej.
Na potrzeby ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego oraz opłaty wnoszonej przez osoby, o których mowa w art. 61 ust. 2 pkt 2, w dochodzie osoby lub rodziny nie uwzględnia się świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r.
Rodzaje świadczeń z MOPS i kryteria ich przyznawania
Świadczenia pieniężne nie są przyznawane z urzędu. Osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc powinna zgłosić się do ośrodka pomocy społecznej w miejscu zamieszkania. Przed podjęciem decyzji o przyznaniu lub odmowie świadczenia, pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Może on również żądać złożenia oświadczenia o posiadanym majątku.
Zasiłek stały
Zasiłek stały przysługuje:
- Pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
- Pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między 130% kryterium dochodowego a dochodem osoby lub dochodem na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie, a w przypadku osoby samotnie gospodarującej nie może być wyższa niż 1229 zł miesięcznie.
Zasiłek okresowy
Zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego:
- Osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
- Rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.
Zasiłek okresowy ustala się do wysokości 50% różnicy między kryterium dochodowym a dochodem osoby lub rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie.
Zasiłek celowy i celowy specjalny
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Może być przeznaczony na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny. Pomoc może być wtedy przyznana niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.
Pomoc w zakresie dożywiania
W ramach Programu realizowane są działania dotyczące zapewnienia pomocy w zakresie dożywiania: dzieciom do 7 roku życia, uczniom do czasu ukończenia szkoły ponadpodstawowej, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej w formie posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności.
Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 200% kryterium dochodowego.
Zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności w wysokości 6 zł dziennie w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu” przysługuje:
- Dzieciom nie uczęszczającym do placówek oświatowych oraz młodzieży do 21 roku życia (w przypadku osób niepełnosprawnych do 24 roku życia) uczęszczającej do szkół ponadpodstawowych, specjalnych oraz artystycznych, z rodzin, których dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
- Osobom legitymującym się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem równoważnym, jeżeli dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (2020,00 zł) lub na osobę w rodzinie.
- Osobom uprawnionym do zasiłku stałego z tytułu wieku (kobiety 60 lat i więcej, mężczyźni 65 lat i więcej), jeżeli dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (2020,00 zł) lub na osobę w rodzinie.
Dodatkowe świadczenia
Dodatek energetyczny przyznaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Stawki dodatku energetycznego obowiązują od 01.05.2022 r.
Dodatek węglowy - warunkiem uzyskania jest posiadanie wpisu lub zgłoszenie źródła ogrzewania do centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB) do dnia 11 sierpnia 2022 r. Zainteresowani muszą zgłosić się do MOPS i wypełnić oświadczenie o dochodzie netto za miesiąc poprzedzający złożenie oświadczenia.
Zasiłek celowy na pokrycie wydatków związanych z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi przysługuje do wysokości 50% miesięcznej opłaty dla osób samotnie gospodarujących, których dochód nie przekracza 2525,00 zł netto. Zasiłek nie będzie przyznawany osobom korzystającym z dodatku mieszkaniowego.
Przykładowe obliczenia zasiłków
Przykład 1: Zasiłek stały dla osoby samotnej niepełnosprawnej
Jedynym dochodem samotnej osoby niepełnosprawnej, całkowicie niezdolnej do pracy, jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010,00 zł. 130% kryterium dochodowego wynosi 1313,00 zł. Różnica wynosi: 1313,00 zł - 215,84 zł = 1097,16 zł. Kwota zasiłku stałego nie może być wyższa niż 1229 zł miesięcznie, zatem osoba ta może otrzymać zasiłek stały w wysokości 1097,16 zł.
Przykład 2: Zasiłek okresowy dla osoby w rodzinie
W rodzinie jest osoba całkowicie niezdolna do pracy z powodu wieku. Nie osiąga swoich dochodów. Dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 200,00 zł. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 823,00 zł. 130% kryterium dochodowego wynosi 1069,90 zł. Różnica wynosi: 1069,90 zł - 200,00 zł = 869,90 zł. Wysokość zasiłku okresowego ustala się w wysokości różnicy pomiędzy kryterium dochodowym i dochodem osoby lub rodziny. Maksymalna wysokość zasiłku okresowego dla osoby samotnie gospodarującej nie może przekroczyć 823,00 zł. W tym przypadku rodzina może otrzymać zasiłek okresowy w wysokości 869,90 zł.
Masz mopsa?! Co musisz wiedzieć!
Każdorazowo MOPS kwalifikuje do udzielenia pomocy żywnościowej na podstawie przeliczenia i potwierdzenia dochodu. Pomoc żywnościowa w nowym cyklu wydawana jest od grudnia 2022 r.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy, który nie podlega zwrotowi. Osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być również przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową.
tags: #dochod #netto #do #mops