Obowiązek przynależności do samorządu zawodowego oraz płacenia składek do Okręgowych Izb Pielęgniarek i Położnych (OIPiP), które są częścią Naczelnej Izby Pielęgniarek i Położnych (NIPiP) jest uregulowany w polskim prawodawstwie.
Kluczowe przepisy znajdują się w:
- Ustawie z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej;
- Ustawie z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych - ustawa ta nakłada na osoby wykonujące zawód pielęgniarki i położnej obowiązek przynależności do samorządu zawodowego.
Jednym z kluczowych elementów jest finansowanie działań Izby poprzez składki członkowskie.
Te akty prawne jasno określają, że osoby wykonujące zawód pielęgniarki lub położnej są zobowiązane do:
- Przynależności do odpowiedniej Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych (OIPiP) - oznacza to formalny wpis do rejestru, który stanowi potwierdzenie prawa do wykonywania zawodu zgodnie z przepisami. Proces ten jest niezbędny do legalnego świadczenia usług medycznych oraz objęcia ochroną i wsparciem oferowanym przez izby, takich jak doradztwo zawodowe czy pomoc prawna.
- Regularnego opłacania składek członkowskich, które stanowią główne źródło finansowania działalności izb pielęgniarek i położnych. Wpłaty te umożliwiają realizację kluczowych zadań samorządu, takich jak organizacja szkoleń, reprezentacja interesów zawodowych na szczeblu krajowym i lokalnym, wsparcie prawne oraz budowanie prestiżu zawodu. Obowiązek ten gwarantuje również dostęp do wspólnych zasobów i wsparcia, co wzmacnia solidarność zawodową.
Obowiązek płacenia składek do izb pielęgniarek i położnych budzi liczne pytania i kontrowersje, które mogą wynikać z niewiedzy lub niedoinformowania.
Co finansują składki?
Składki mają na celu zapewnienie środków na działalność Izb, w tym na:
- Reprezentację środowiska zawodowego - Izba podejmuje działania na rzecz poprawy warunków pracy, negocjacji wynagrodzeń, ochrony interesów zawodowych itp.
- Wsparcie merytoryczne i szkoleniowe - środki są przeznaczane na organizację szkoleń, kursów specjalistycznych i konferencji dla pielęgniarek i położnych.
- Obsługę administracyjną - utrzymanie biur, prowadzenie dokumentacji, rejestracji członków, nadawanie prawa wykonywania zawodu itp.
- Pomoc prawną - Izba udziela wsparcia prawnego swoim członkom w sprawach związanych z wykonywaniem zawodu.
- Nadzór etyczny - działania związane z komisjami etyki i kontrolą przestrzegania zasad etyki zawodowej.
Solidarność zawodowa
Samorząd zawodowy, w tym Naczelna i Okręgowe Izby Pielęgniarek i Położnych, opiera się na zasadzie solidarności zawodowej.
Co to oznacza w praktyce?
-
Wspólne finansowanie działań na rzecz całego środowiska - składki członkowskie pozwalają finansować działania, które przynoszą korzyści wszystkim członkom zawodu, takie jak:
- Organizacja szkoleń i kursów doskonalenia zawodowego.
- Promowanie zawodu w mediach i kampaniach społecznych.
- Wsparcie finansowe dla pielęgniarek i położnych w trudnych sytuacjach życiowych obejmuje m.in. tworzenie funduszy pomocowych na wypadek choroby, utraty pracy czy innych kryzysów losowych. Środki te mogą być przeznaczone na jednorazowe zapomogi, pokrycie kosztów leczenia, a także wsparcie rodzin osób, które znalazły się w sytuacji wymagającej szczególnej pomocy.
- Reprezentacja wspólnych interesów - samorząd zawodowy stanowi jednolity głos środowiska pielęgniarek i położnych, negocjuje zmiany w prawie, warunki pracy oraz wynagrodzenia dla całej grupy zawodowej. Wsparcie finansowe poprzez składki jest kluczowe dla skuteczności tych działań.
- Wsparcie prawne i zawodowe - każdy członek izby może liczyć na pomoc prawną i zawodową, gdy znajdzie się w sytuacji wymagającej obrony interesów zawodowych. Solidarne wpłaty pozwalają utrzymać system doradztwa i pomocy.
- Kreowanie wspólnoty zawodowej Izby pielęgniarek i położnych są miejscem budowania więzi między osobami wykonującymi te same zawody - organizacja spotkań, konferencji i wydarzeń integracyjnych wzmacnia poczucie wspólnoty i identyfikację z zawodem.
Czyli jeszcze raz… dlaczego składki są obowiązkowe?
Poza obwarowaniami prawnymi o których pisaliśmy powyżej warto również wspomnieć, że finansowanie samorządu zawodowego co do zasady nie jest dotowane przez państwo. Izby, aby mogły funkcjonować, potrzebują środków pochodzących od członków. Chodzi tu o model samofinansowania samorządu przez jego członków. Jednocześnie mamy do czynienia z tzw. przymusem przynależności. Aby wykonywać zawód pielęgniarki lub położnej w Polsce, wymagane jest członkostwo w Izbie. A to z kolei wiąże się z obowiązkiem opłacania składek.
Jakie są korzyści z płacenia składek?
-
Podnoszenie kwalifikacji: Izby regularnie organizują szkolenia, warsztaty i konferencje, umożliwiając rozwój zawodowy. Często członkowie izb mogą korzystać z obniżonych kosztów uczestnictwa lub bezpłatnego dostępu do materiałów edukacyjnych.
- Ochrona prawna - pielęgniarki i położne mogą liczyć na wsparcie prawne w konfliktach z pracodawcą, organami państwowymi czy pacjentami.
- Promocja zawodu - działania izb przyczyniają się do budowania prestiżu zawodu oraz jego lepszego postrzegania w społeczeństwie.
- Wspieranie zmian systemowych - dzięki wpłatom samorząd może finansować działania lobbingowe, które wpływają na korzystne zmiany w systemie ochrony zdrowia, takie jak podwyżki wynagrodzeń czy poprawa warunków pracy.
Środek ciężkości figury płaskiej
Krytyka i wątpliwości - kontrowersje związane ze składkami
Nie brakuje głosów krytycznych wobec funkcjonowania samorządu pielęgniarek i położnych. Część pielęgniarek i położnych uważa, że działania Izby nie są wystarczająco efektywne, a korzyści z członkostwa są niewidoczne. Krytycy zwracają również uwagę na tzw. przymus przynależności i podkreślają, że brak jest możliwości wyboru (czy przynależeć do Izby, czy nie), co narusza ich wolność.
Jednak przepisów prawa w pojedynkę nie zmienimy.
Wysokość składek i terminy płatności
Z opłacania składek członkowskich zwolnione są wyłącznie pielęgniarki, pielęgniarze, położne, położni, którzy zgłosili zaprzestanie wykonywania zawodu i złożyli we właściwej okręgowej izbie pielęgniarek i położnych oryginał PWZ.
Zgodnie z Uchwałą nr 5 I Nadzwyczajnego Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych z dnia 23 września 2024 r. w sprawie wysokości składki członkowskiej oraz zasad jej podziału składka członkowska w okresie od marca 2026 r. do lutego 2027 r. wynosi 89,00 zł.
Składkę za dany miesiąc opłacamy do 15 następnego miesiąca.
W 2026 r. Pielęgniarka i położna posiadająca prawo wykonywania zawodu ma ustawowy obowiązek do regularnego opłacania składek na rzecz samorządu zawodowego.
(Dz.U.11.174.1038) art. 11 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych.
Składkę należy wpłacić do 15. dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni.
| Okres | Wysokość składki miesięcznej |
|---|---|
| 2025 r. | 64,12 zł |
| Marzec 2026 - Luty 2027 r. | 89,00 zł |
Składkę można opłacić samodzielnie:
- Na konto Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych w Pile: Prosimy w tytule przelewu podać imię i nazwisko, numer PWZ oraz za jaki okres jest składka.
- W biurze Okręgowej Izby od poniedziałku do piątku w godz.
tags: #czy #pracodawca #ma #obowiazek #odprowadzac #skladki