Ministerstwo Finansów opublikowało i skierowało do konsultacji projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz ustawy - Kodeks karny skarbowy. Zmiany te mają na celu wprowadzenie nowych stawek akcyzy oraz objęcie opodatkowaniem dotychczas nieopodatkowanych produktów, takich jak płyny do e-papierosów i wyroby nowatorskie. Celem jest nie tylko zwiększenie dochodów budżetowych, ale również ograniczenie spożycia używek i zwiększenie bezpieczeństwa konsumentów.
Z początkiem kwietnia podrożeją alternatywne do tradycyjnych papierosów wyroby nikotynowe za sprawą podpisanej przez Prezydenta ustawy z dnia 20 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o zdrowiu publicznym oraz niektórych innych ustaw. Podwyższenie stawek akcyzy na wyroby tytoniowe i ich substytuty ma przede wszystkim ograniczyć spożycie ww. Dotychczasowe stawki opodatkowania będą obowiązywać do 28 lutego 2025 roku.
Urządzenia do waporyzacji pod nowym prawem
Zgodnie z opublikowanym projektem ustawy, od dnia 1 lipca 2025 r. wyrobami akcyzowymi staną się urządzenia do waporyzacji. Pierwotne plany MF zakładały opodatkowanie akcyzą urządzeń do waporyzacji jako wyrobów nieakcyzowych, na zasadach zbliżonych do obowiązujących dla samochodów osobowych. Przedsiębiorcy wprowadzający na rynek krajowy wielorazowe papierosy elektroniczne oraz podgrzewacze objęci zostaną obowiązkami w zakresie rejestracji, złożenia zabezpieczenia, składania deklaracji akcyzowych, prowadzenia ewidencji i oznaczania wyrobów znakami akcyzy.
Urządzenia do waporyzacji: Akcyzą zostaną objęte wielorazowe papierosy elektroniczne, podgrzewacze tytoniu oraz urządzenia wielofunkcyjne.
Szacuje się, że około 90% światowej produkcji e-papierosów odbywa się w Chinach. Nic dziwnego, w końcu to właśnie chiński farmaceuta Hon Lik wpadł na pomysł wykorzystania ultradźwięków do wyparowania strumienia płynnej nikotyny pod ciśnieniem i opatentował to rozwiązanie w 2003 roku. Z kolei w 2005 roku e-papierosy pojawiły się także w Europie.
Jednorazowe papierosy elektroniczne - nowe regulacje i stawki
Co ciekawe, pomimo że zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami jednorazowe papierosy elektronicznie nie zostaną wyrobami akcyzowymi, to na nich koncentruje się główne ostrze regulacji. Wyroby te ze względu na atrakcyjne dla konsumenta formy, kolorystykę, szeroką gamę aromatów oraz stężęń nikotyny stanowią realnie duże zagrożenie, zwłaszcza dla ludzi młodych, dla których często stanowią wstępny etap uzależnienia od nałogu.
Jednorazowe papierosy elektroniczne: Wprowadzono definicję legalną tych produktów oraz podwyższono akcyzę od zawartego w nich płynu. Od 1 lipca 2025 roku stawka wyniesie 0,96 zł za każdy mililitr płynu, a także dodatkowe 40 zł od jednego papierosa.
Zgodnie z szacunkami MF wprowadzane regulacje mają przyczynić się do spadku sprzedaży wielorazowych urządzeń do waporyzacji o 50%, natomiast w przypadku jednorazowych papierosów elektronicznych założono spadek sprzedaży aż o 90-95%.
Saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe
Nowelizacja wprowadza opodatkowanie saszetek nikotynowych i innych wyrobów nikotynowych, z rosnącymi stawkami akcyzy w kolejnych latach.
Saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe: Nowelizacja wprowadza opodatkowanie tych produktów, z rosnącymi stawkami akcyzy w kolejnych latach.
Import e-papierosów z Chin - na co zwrócić uwagę?
Gdzie odbywa się produkcja e-papierosów w Chinach? Prowincją, w której zlokalizowanych jest najwięcej fabryk, zajmujących się produkcją e-papierosów w Chinach jest bez wątpienia południowo-wschodnia prowincja Guangdong. To właśnie tam znajdują się miasta, takie jak Shenzhen, Dongguan, Kanton czy Huizhou, w których od lat wytwarza się najwięcej papierosów elektronicznych w całym Państwie Środka. Shenzhen, często nazywane „Silicon Valley of Hardware”, jest domem dla setek firm produkujących e-papierosy, które korzystają z zaawansowanej infrastruktury technologicznej. Dongguan, z kolei, znane jest z masowej produkcji komponentów elektronicznych, co czyni je kluczowym graczem w łańcuchu dostaw. Kanton i Huizhou, dzięki strategicznemu położeniu i dostępowi do portów, ułatwiają szybki transport i eksport papierosów jednorazowych z Chin na cały świat.
Stawki celne na e-papierosów z Chin: Informacje na temat aktualnej stawki celnej na papierosy elektroniczne w systemie ISZTAR znajdziesz w sekcji XVI - „Maszyny i urządzenia mechaniczne; sprzęt elektryczny; ich części; urządzenia do rejestracji i odtwarzania dźwięku, urządzenia telewizyjne do rejestracji i odtwarzania obrazu i dźwięku oraz części i wyposażenie dodatkowe do tych artykułów”. Wyszukasz je pod hasłem: „Papierosy elektroniczne i podobne osobiste elektryczne urządzenia do waporyzacji”. Ich kod nomenklatury to: 8543 40 00 00, zaś stawka celna wynosi: 3,7%.
Decydując się na import z Chin e-papierosów, musisz pamiętać, że specjalne płyny do papierosów elektronicznych podlegają opodatkowaniu akcyzą, która w Polsce jest równa 0,55 zł za 1 ml. Oznacza to, że akcyza za litr płynu do e-papierosów wynosi 550 zł.
Wymogi prawne dotyczące e-papierosów w Unii Europejskiej
Dyrektywa 2014/40/UE określa maksymalne stężenie i objętość nikotyny dla wkładów, zbiorników i pojemników z płynem nikotynowym. E-papierosy powinny być zabezpieczone przed otwarciem przez dzieci i zabezpieczone przed manipulacją, a także posiadać mechanizm umożliwiający ponowne napełnianie bez rozlewania, aby chronić konsumentów. Składniki e-papierosów muszą być wysokiej czystości, a e-papierosy powinny dostarczać taką samą ilość nikotyny przy zaciąganiu się z taką samą mocą i czasem trwania.
Należy pamiętać, że e-papierosy muszą posiadać oznakowanie CE (potwierdzające posiadanie certyfikatu CE) oraz deklarację zgodności UE (potwierdzające, że produkt spełnia wymagania dyrektyw i rozporządzeń “Nowego Podejścia”) oraz znak przekreślonego kosza (WEEE), ponieważ traktowane są one jako sprzęt elektroniczny.
Konieczne są ostrzeżenia zdrowotne na e-papierosach informujące konsumentów, że zawierają nikotynę i nie powinny być używane przez osoby niepalące, są obowiązkowe. Opakowanie musi zawierać również wykaz składników zawartych w wyrobie, informację o zawartości nikotyny w wyrobie oraz ulotkę z instrukcją stosowania i informacją o skutkach ubocznych, grupach ryzyka, uzależniających i toksyczności.
Obowiązkowe jest zgłoszenie do europejskiego systemu EU-CEG, administrowanego przez Komisję Europejską, a za rejestrację odpowiedzialny jest producent lub importer. Zgłoszenie powinno nastąpić nie później niż 6 miesięcy przed planowanym wprowadzeniem e-papierosów do obrotu. Zgłoszenie jest płatne, opłata jest równa wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (redukowana do 50% dla średnich przedsiębiorstw i do 30% dla małych i mikro).
Decydując się na import e-papierosów z Chin, ma się obowiązek gromadzenia, przechowywania oraz przekazywania Inspektorowi ds. Substancji Chemicznych danych na temat podejrzewanego i niepożądanego wpływu na zdrowie ludzkie, jakie mogły spowodować elektroniczne papierosy.
Obowiązkiem importera jest oznaczanie płynów do e-papierosów banderolą, która potwierdza uiszczenie podatku akcyzowego.
Sprowadzając e-papierosy do określonego państwa, importer ma obowiązek zapoznać się z przepisami krajowi, które regulują kwestie importu oraz sprzedaży papierosów elektronicznych oraz w sposób bardzo precyzyjny ich przestrzegać.
W przypadku importu chińskich e-papierosów do Polski, a także innych krajów Unii Europejskiej, należy w szczególności zwrócić uwagę na przepisy określające proces wytwarzania oraz wprowadzania do obrotu elektronicznych papierosów, które zawarte są w dyrektywie tytoniowej (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/40/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich w sprawie produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów).
Rynek europejski a chińskie e-papierosy
Producenci papierosów jednorazowych z Chin dostosowują swoje produkty do wymogów rynku europejskiego, gdzie obowiązują surowe regulacje dotyczące wyrobów tytoniowych. Dla importerów zajmujących się hurtem e papierosów z Chin oznacza to konieczność ścisłej współpracy z producentami, aby zapewnić zgodność z lokalnymi przepisami i spełniać oczekiwania konsumentów. Przepisy te obejmują szczegółowe wymogi dotyczące składników, etykietowania, a także testów bezpieczeństwa i jakości. Importerzy muszą być na bieżąco z najnowszymi regulacjami, aby uniknąć opóźnień i dodatkowych kosztów związanych z niezgodnością z przepisami. Współpraca z doświadczonymi producentami, którzy mają już ugruntowaną pozycję na rynku europejskim, może znacznie ułatwić proces wprowadzania nowych produktów na rynek.
Obowiązki importera
Importerzy papierosów jednorazowych z Chin muszą spełniać szereg wymogów prawnych, aby wprowadzić te produkty na rynek europejski. Hurt e papierosów z Chin podlega obowiązkowi zgłoszenia do europejskiego systemu EU-CEG. Niezbędne jest również oznaczanie płynów do papierosów jednorazowych z Chin banderolą potwierdzającą uiszczenie podatku akcyzowego. Importerzy muszą również pamiętać o gromadzaniu i przechowywaniu danych dotyczących potencjalnych efektów ubocznych produktów, co jest kluczowe dla monitorowania bezpieczeństwa użytkowników. Ponadto niezbędna jest współpraca z lokalnymi urzędami celnymi i sanitarnymi, aby zapewnić zgodność z przepisami dotyczącymi zdrowia publicznego.
Akcyza na elektroniczne papierosy i wyroby nowatorskie
Ministerstwo Finansów skierowało do konsultacji publicznych projekt ustawy, która wprowadza akcyzę na płyny do e-papierosów i wyroby nowatorskie. Zaproponowana stawka podatku jest jedną z niższych w UE. Podobne rozwiązania funkcjonują w wielu krajach Europy, w tym m.in. w Portugalii, we Włoszech czy na Węgrzech.
Rynek papierosów elektronicznych jest stosunkowo młodym rynkiem, który, po okresie intensywnego wzrostu, jest relatywnie stabilny i ma swoich stałych użytkowników. W ubiegłym roku został on uregulowany ustawą o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Wprowadzono m.in. obowiązek rejestracji, badań i raportowania w zakresie papierosów elektronicznych. Wprowadzono też zakaz sprzedaży płynu do papierosów elektronicznych przez internet osobom poniżej 18 lat oraz zakaz używania papierosów elektronicznych w miejscach publicznych.
Wyroby nowatorskie dopiero wiosną tego roku pojawiły się w sprzedaży w Polsce. Jest to rynek w bardzo wczesnym stadium rozwoju i dopiero kolejne miesiące pozwolą wstępnie określić, jak będzie się rozwijać.
Istotnym czynnikiem opodatkowania jest zwiększenie bezpieczeństwa użytkowników e-papierosów i wyrobów nowatorskich. Dzięki znakowi akcyzy (banderoli) na opakowaniach konsumenci będą mogli sami zweryfikować legalność i jakość produktu. W ten sposób opodatkowanie uporządkuje rynek papierosów elektronicznych i ograniczy napływ tanich produktów niskiej jakości. Niemniej ważnym aspektem nowej akcyzy jest uszczelnienie opodatkowania. Do tej pory papierosy elektroniczne i wyroby nowatorskie były nieopodatkowane, a są to produkty substytucyjne do papierosów. Utrzymywanie opodatkowania tylko zwykłych papierosów i nieopodatkowanie nowoczesnych wyrobów byłoby więc nierównym traktowaniem substytucyjnych kategorii.
Zmiany w podatku akcyzowym od 2023 roku
W podatku akcyzowym już od początku 2023 roku nastąpiło kilka istotnych zmian. I tak od 1 stycznia 2023 r. wzrosły stawki od: alkoholu etylowego, piwa, wina, napojów fermentowanych, wyrobów pośrednich. Nie można zapomnieć również o wyrobach tytoniowych. Od papierosów, tytoniu do palenia oraz od wyrobów nowatorskich także wzrosły stawki akcyzy, ale tylko te kwotowe. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w podatku akcyzowym wyroby tytoniowe objęte są stawką kwotowo-procentową. Stawka procentowa wciąż wynosi 32,05% maksymalnej ceny detalicznej.
W przypadku stawki kwotowej wygląda to następująco:
- Papierosy - wzrost akcyzy z 228,10 zł do 250,91 zł od każdego tysiąca sztuk.
- Tytun do palenia - wzrost akcyzy ze 155,79 zł do 171,37 zł od kilograma tytoniu.
- Susz tytoniowy - wzrost akcyzy z 252,25 zł do 277,48 zł od każdego kilograma.
Jeśli chodzi natomiast o wyroby nowatorskie, to stawka kwotowa akcyzy wynosi teraz 342,74 zł za każdy kilogram (w 2022 r. 311,58 zł za każdy kilogram), a procentowa - 32,05% średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia (tu w porównaniu z 2022 r. bez zmian).
Cygaretki i cygara też „dopadł” wzrost stawki podatku akcyzowego - z 433 zł do 476 zł za każdy kilogram.
To jednak nie koniec zmian. Od początku stycznia każdy przedsiębiorca handlujący płynem do e-papierosów zapłaci akcyzę. Nie pomoże mu już argument, że sprzedaje „aromaty do kominków lub odświeżacze powietrza” w sytuacji, gdy faktycznie sprzedaje roztwory wykorzystywane w papierosach elektronicznych. Zgodnie bowiem z nowo brzmiącą ustawą o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 143 z późn. zm.), stawką 0,55 zł za każdy mililitr opodatkowany jest każdy roztwór, który może być użyty jako płyn do e-papierosów „bez względu na miejsce jego sprzedaży bądź oferowania do sprzedaży”.
Co więcej, od 1 stycznia 2023 r. przestało obowiązywać przewidziane w Tarczy Antyinflacyjnej obniżenie stawek akcyzy dla benzyn silnikowych, olejów napędowych, biokomponentów i gazu LP. Paliwa te objęte są obecnie stawką podatku akcyzowego obowiązującą przed wprowadzeniem Tarczy. Ponadto od początku stycznia została przywrócona stawka akcyzy dla energii elektrycznej w wysokości 5 zł/MWh.
Ogromne podwyżki akcyzy na e-papierosy i wyroby tytoniowe
Niniejsza publikacja została sporządzona z najwyższą starannością, jednak niektóre informacje zostały podane w formie skróconej. W związku z tym artykuły i komentarze zawarte w „Newsletterze” mają charakter poglądowy, a zawarte w nich informacje nie powinny zastąpić szczegółowej analizy zagadnienia. Wobec powyższego Grant Thornton nie ponosi odpowiedzialności za jakiekolwiek straty powstałe w wyniku czynności podjętych lub zaniechanych na podstawie niniejszej publikacji. Jeżeli są Państwo zainteresowani dokładniejszym omówieniem niektórych kwestii poruszonych w bieżącym numerze „Newslettera”, zachęcamy do kontaktu i nawiązania współpracy.