W świecie handlu, zwłaszcza w sklepach internetowych, często pojawia się pytanie dotyczące sposobu prezentowania cen: czy powinny być one podawane jako netto, czy brutto? Ta kwestia ma kluczowe znaczenie dla klientów, którzy chcą świadomie porównywać oferty i podejmować najlepsze decyzje zakupowe. Zrozumienie różnicy między ceną netto a brutto oraz przepisów prawnych z tym związanych jest niezbędne zarówno dla sprzedawców, jak i konsumentów.
Czym są ceny netto i brutto?
Cena netto to wartość produktu lub usługi bez uwzględnienia podatku od towarów i usług (VAT). Jest to kwota, którą otrzymuje sprzedawca za sam towar lub usługę. Stosowanie cen jednostkowych netto jest wykorzystywane najczęściej w transakcjach pomiędzy przedsiębiorstwami, ponieważ firmy zazwyczaj mogą odliczać VAT od zakupów. Należy jednak pamiętać, że nie jest to kwota, którą należy uiścić za dany towar lub usługę, lecz kwota pomniejszona o podatek VAT. Finalnie cena produktu lub usługi jest więc wyższa o podatek od ceny jednostkowej podanej na fakturze.
Cena brutto to wartość produktu lub usługi z uwzględnieniem podatku VAT. Jest to pełna kwota, którą płaci nabywca. Cena brutto jest wykorzystywana najczęściej w transakcjach detalicznych, gdzie końcowy konsument nie może odliczyć podatku VAT. Ten sposób wyliczania stosowany jest również na paragonach fiskalnych. Cena brutto składa się z ceny netto i podatku VAT, który jest przypisany do danego produktu lub usługi. Najczęściej to 23%.
Wartość brutto i netto dotyczy między innymi transakcji sprzedaży. Cenę za towar lub usługę podaje się w kwocie netto lub brutto. Cena netto określa wartość bez należnego podatku od towarów i usług (VAT). Natomiast cena brutto zawiera wartość netto i należny podatek VAT we właściwej stawce obowiązującej w danej chwili. Podstawowa stawka VAT wynosi 23%. Kupujący zawsze zobowiązany jest do zapłaty ceny netto razem z podatkiem VAT, czyli brutto. Ceny brutto i netto stosowane są po to, aby pokazać nabywcom rzeczywistą wartość towaru/usługi bez podatku. Sprzedawca otrzymuje zapłatę zawsze w kwocie brutto. Dla siebie może zatrzymać wartość netto. Natomiast z podatku VAT musi rozliczyć się przed urzędem skarbowym.
Przepisy prawne dotyczące podawania cen
W polskim systemie prawnym istnieją jasne wytyczne dotyczące sposobu prezentowania cen. Zgodnie z ustawą o informowaniu o cenach towarów i usług, w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę oraz cenę jednostkową towaru (usługi) w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości i umożliwiający porównanie cen. Powinna ona być podana w miejscu ogólnodostępnym i dobrze widocznym dla konsumentów, na danym towarze, bezpośrednio przy towarze lub w jego bliskości.
Dla konsumentów kluczowe jest, aby cena była podana w sposób jasny i zrozumiały. "Najpóźniej w chwili wyrażenia przez konsumenta woli związania się umową przedsiębiorca ma obowiązek poinformować konsumenta, o ile informacje te nie wynikają już z okoliczności, w sposób jasny i zrozumiały o łącznej cenie lub wynagrodzeniu za świadczenie wraz z podatkami." W umowach z konsumentami należy posługiwać się cenami brutto. Nie można w umowach z konsumentami posługiwać się ceną netto z dopiskiem "plus VAT" lub "plus 23% VAT". Zdaniem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, posługiwanie się cenami netto w umowach zawieranych z konsumentami stanowi praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów.
Dla przedsiębiorców przepisy są mniej restrykcyjne. W umowach między przedsiębiorcami można stosować ceny netto, ale należy wyraźnie zaznaczyć, że są to ceny netto. Trzeba jednak uważać w przypadku, gdyby przedsiębiorca chciał operować tylko na cenach netto. Jeśli np. w umowie zapomniał dopisać, że podana cena jest ceną netto i zostanie do niej doliczony podatek VAT - to może na tym sporo finansowo stracić. Kontrahent może mu zapłacić tylko podaną w umowie kwotę, traktując ją jako pełną cenę do zapłaty, zawierającą już w sobie VAT. Wystarczy, że powoła się na art. 3 ust. 3 ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług, który wprowadza domniemanie, że podana cena zawiera już w sobie VAT.
W przypadku reklam skierowanych do konsumentów, należy podawać zawsze cenę brutto. Posłużenie się tylko ceną netto, a nawet ceną netto z dopiskiem "+ VAT" lub "cena netto" będzie nieprawidłowe. Takie działanie może zostać uznane za czyn nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy wprowadzającej klienta w błąd.
Jak podawać ceny w sklepie internetowym?
W kontekście sklepów internetowych, najlepszym rozwiązaniem jest zapewnienie klientom maksymalnej przejrzystości. Wielu sprzedawców praktykuje podawanie cen netto, a niektórzy podają i netto, i brutto. Podejście, które kieruje się tym, aby klient wiedział, ile pieniędzy zostawi kończąc zakupy, jest słuszne. Warto przebudować serwis w taki sposób, aby widoczne były obie ceny - netto i brutto. Ograniczy to wątpliwości potencjalnych klientów do minimum i pozwoli im porównać ceny konkurencji do naszych cen netto.
Niektórzy praktykują podawanie ceny netto, a w nawiasie brutto, co jest dobrym rozwiązaniem. W przypadku, gdy sklep jest skierowany tylko dla firm, można podawać ceny brutto, ale również warto rozważyć dodanie informacji o cenie netto. Zgodnie z polskimi przepisami musi być podana cena brutto, ale może być również cena netto (netto i brutto). W żadnym wypadku nie można podawać tylko ceny netto.
Ważne jest, aby sprawdzić, czy przepisy dotyczące podawania cen brutto dotyczą tylko sprzedaży konsumenckiej. Podawanie dwóch cen wiąże się często z koniecznością poważnej przeróbki całego silnika, na którym chodzi sklep internetowy. Zwłaszcza gotowe pakiety zagraniczne mogą nie obsługiwać takiej funkcjonalności jak kilka stawek VAT, a dopisanie tego to najczęściej poważna robota, uniemożliwiająca także korzystanie z dobrodziejstw upgradowania oprogramowania.
Wprowadzono usprawnienia, które umożliwiają łatwą zmianę cen na wydruku ofert, prezentując ceny z podatkiem VAT lub bez niego. Redagując oferty czy cenniki, często zastanawiamy się, jak prawidłowo podać ceny, by uniknąć problemów.
Rozbieżności między ceną na półce a przy kasie
Co w sytuacji, gdy cena na towarze różni się od ceny po zeskanowaniu towaru przy kasie? Jeśli kupującym jest konsument, to w przypadku rozbieżności lub wątpliwości co do ceny za oferowany towar lub usługę, ma on prawo do żądania sprzedaży towaru lub usługi po cenie dla niego najkorzystniejszej. Wynika to z art. 5 ustawy z 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług. Przedsiębiorca ma wtedy obowiązek sprzedać towar po niższej cenie.
Przykład: Cena ekspresu do kawy na półce sklepowej wynosiła 200 zł. Przy kasie, po zeskanowaniu towaru, pojawiła się cena 249 zł. Konsument ma prawo żądać, aby ekspres do kawy sprzedano mu za 200 zł. Jednak w przypadku oczywistych pomyłek, łatwych do wykrycia, widocznych dla każdego, powołanie się przez konsumenta na prawo do żądania sprzedaży towaru po najkorzystniejszej (czyli omyłkowej) cenie może zostać uznane za nadużycie prawa. Sprzedawca nie musi wtedy sprzedać towaru za cenę będącą oczywistą omyłką.
Tesco i zmiany na polskim rynku
Warto również wspomnieć o sytuacji sieci Tesco na polskim rynku. Tesco od paru lat planowało wycofanie się z Polski, co było dużą operacją wymagającą czasu. Od momentu ogłoszenia decyzji o wycofaniu się, w sklepach sieci trwały wyprzedaże, czasem sięgające nawet 90%. Niedługo jednak miały się skończyć, gdyż sklepy Tesco zbliżały się do ostatecznego zamknięcia. Placówki po Tesco przejmuje sieć Netto, która przejmuje 301 sklepów, 14 stacji benzynowych, siedzibę główną i centra dystrybucyjne. Nie wszystkie jednak sklepy Netto przetrwają - planowane jest zamknięcie 40 placówek.
DLACZEGO TESCO UPADŁO?
Sieć Tesco stosowała również elektroniczne etykiety cenowe, które działały w ponad połowie marketów na polskim rynku, mając zastąpić tradycyjne, papierowe oznaczenia z cenami produktów. Nowe oznaczenia zawierały informację o cenie produktu oraz jej przeliczenie na kilogram czy litr, a także opisywały produkt jako "nowość" lub "promocję".
tags: #ceny #towarow #w #tesko #netto #czy