Bory Tucholskie to potężny kompleks sosnowych lasów, jaki przecina rzeka Brda i wśród których ukryte są liczne jeziora. Najciekawszy przyrodniczo obszar jest objęty ochroną przez Park Narodowy Bory Tucholskie oraz pięć parków krajobrazowych. Atrakcje, jakie odkrywają przed nami Bory Tucholskie, możemy zwiedzać rowerem, kajakiem lub spacerując pieszo. Moc przyrodniczych skarbów i nietypowych miejsc czeka tu na każdego wielbiciela przyrody.
Bory Tucholskie leżą w północnej Polsce, głównie na terenie województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Park położony jest w północno-zachodniej części Polski, na terenie województwa pomorskiego, powiatu chojnickiego i dwóch gmin Chojnice i Brusy, czyli to jedna z przyrodniczych atrakcji Kaszub. Park został utworzony w 1996 roku. Powierzchnia parku zajmuje obszar ponad 4,6 tys. ha i leży w północno-zachodniej części znacznie większego kompleksu leśnego, jakim są Bory Tucholskie. Wyjątkowość Borów Tucholskich została potwierdzona utworzeniem obszaru Natura 2000 i rezerwatu Biosfery UNESCO.
Przyroda i Krajobrazy
Lasy zajmują ponad 83% powierzchni parku i są to najczęściej bory sosnowe z licznymi gatunkami porostów oraz siedliska bagienne. W Borach Tucholskich spotkać można wiele cennych i chronionych gatunków roślin, takich jak chrobotek alpejski, włostka spleciona, bagniczka pływająca, widłoząb, lobelia jeziorna, rosiczka okrągłolistna, pośrednia i długolistna, a także widłaki i widlicze. Oprócz pospolitych ssaków, takich jak jeleń czy dzik, żyją tu również ryjówka aksamitna i nocek łydkowłosy. Wśród ptaków można zaobserwować między innymi zimorodki, bieliki i puchacze.
Na terenie Parku Narodowego Bory Tucholskie znajduje się 21 jezior. Jednym z najbardziej charakterystycznych miejsc jest Jezioro Gacno Wielkie, jedno z ośmiu jezior lobeliowych, słynących z wyjątkowej roślinności i przejrzystej wody. Nad brzegiem jeziora znajduje się drewniana kładka w kształcie serca, która jest świetnym punktem obserwacyjnym dna jeziora. Można tu zobaczyć unikalne rośliny, jak lobelia jeziorna i poryblin jeziorny, a na brzegu spotkać widłaczka torfowego, wąkrotę zwyczajną, a nawet owadożerną rosiczkę. Nad jeziorem fruwają ważki, a na tafli wody pływają gągoły.
Inne ciekawe jeziora to między innymi:
- Jezioro Ostrowite: Największe jezioro w parku, leżące na trasie Strugi Siedmiu Jezior.
- Jezioro Jeleń: Stanowi świetny przykład tego, jak wygląda Bory Tucholskie "od środka" - spokojnie, zielono i bez nadmiaru infrastruktury.
- Jezioro Płęsno: Ważne jezioro, w pobliżu którego rośnie Dąb Bartuś.
- Kacze Oczko: Małe, leśne jeziorko objęte ścisłą ochroną, gdzie jedyną rośliną zanurzoną jest pływacz drobny.
- Jezioro Nierybno: Otoczone pasem zatorfień, z liczną obecnością lobelii jeziornej i poryblinu jeziornego w strefie przybrzeżnej.
Najstarszym drzewem w Parku jest dąb „Bartuś”, pomnik przyrody, który rozciąga swoją koronę nad brzegiem jeziora Płęsno. Jego wiek szacuje się na około 600 lat. Dąb ma 2,2 m wysokości i 7,18 m obwodu. Wewnątrz pnia znajduje się duża dziupla, w której schronienia szukają wiewiórki i ptaki. Do Dębu „Bartuś” można dotrzeć z miejscowości Małe Swornegacie lub Bachorze, korzystając z niebieskiej ścieżki dydaktycznej „Piła Młyn”.
W samym sercu Parku Narodowego Bory Tucholskie znajduje się ciekawa ścieżka przyrodnicza Pętla „Lipnickiego”. Jeszcze w latach 80. XX wieku wydobywano tu torf. Z biegiem lat w potężnym zagłębieniu po wyrobisku powstał niewielki zbiornik wodny, który dziś otoczony jest borem bagiennym. Poznanie bogactwa przyrodniczego tego miejsca ułatwia drewniana kładka spacerowa.
Atrakcje Turystyczne i Aktywności
Bory Tucholskie oferują bogactwo atrakcji dla turystów. Jednym z najlepszych punktów widokowych jest ten nad jeziorem Charzykowskim, usytuowany na wydmowym wzniesieniu, serwujący zjawiskową panoramę na jezioro, lasy i miejscowość Małe Swornegacie. Z punktu widokowego widać Wyspę Bachorską, która historycznie służyła jako kryjówka dla partyzantów Armii Krajowej, oraz „Wyspę Miłości dla Początkujących”.
Kaszubska Marszruta to system szlaków rowerowych, który rozciąga się na terenie powiatu chojnickiego i obszaru Borów Tucholskich. Znajdują się tu jedne z najciekawszych tras rowerowych w Polsce, o łącznej długości około 200 km. Są to łatwe trasy, idealne zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i dla długodystansowych kolarzy. W samym parku do dyspozycji turystów są trzy szlaki rowerowe o łącznej długości 24,8 km.
Przez teren Parku Narodowego Bory Tucholskie przebiega aż 45 km szlaków pieszych. Dostępne są trzy ścieżki dydaktyczne (16,4 km), pięć znakowanych szlaków pieszych oraz jeden szlak konny o długości 5,4 km. Szlaki te prowadzą przez malownicze lasy, nad jeziora i przez torfowiska, umożliwiając bliski kontakt z naturą.
Miłośnicy kajakarstwa docenią uroki krętej rzeki Brdy. Szlaki kajakowe wyznaczone w tym miejscu należą do najpiękniejszych w Polsce. Spory odcinek spływu kajakowego Brdą prowadzi przez Bory Tucholskie i jest uznawany za najbardziej interesujący. Na rzecznym szlaku znajdują się między innymi jeziora Charzykowskie, Karsińskie, Witoczno, Łąckie, Dybrzyk i Kosobudno. Szczególnie ekscytująca jest część spływu w uroczysku Piekiełko, gdzie Brda nabiera górskiego charakteru.
Spływ kajakowy środkową Brdą
Miejscowości i Baza Turystyczna
Dobrą bazą wypadową do poznania atrakcji Parku Narodowego Bory Tucholskie są turystyczne miejscowości:
- Swornegacie: Miejscowość z kaszubskim klimatem, oferująca świetne regionalne restauracje, hotele, pensjonaty i agroturystyki. Warto odwiedzić Kaszubski Dom Rękodzieła Ludowego, miejską plażę z kąpieliskiem oraz przystań.
- Charzykowy: Letnisko położone kilka kilometrów od Chojnic, kolebka polskiego żeglarstwa. Jezioro Charzykowskie z portem i plażą stanowi centrum wodnych aktywności.
- Chojnice: Największe miasto w okolicy i brama do Parku Narodowego Bory Tucholskie, z bogatą historią i zabytkami, takimi jak Brama Czluchowska, średniowieczne mury obronne, ratusz i kościoły.
- Człuchów: Miasto z ponad 650-letnią historią, znane przede wszystkim z imponującego zamku krzyżackiego.
- Tuchola: Stolica Borów Tucholskich, jedno z najstarszych miast w Polsce, z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym.
Informacje Praktyczne
Na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie” znajduje się pięć miejsc postoju pojazdów: w miejscowościach Klosnowo i Bachorze, przy cumowisku łodzi wędkarskich i przy wjeździe do osady służbowej Bachorze. Zaparkujesz również u ujścia Strugi Siedmiu Jezior, a także przy punkcie widokowym.
Cennik wstępu do PN Bory Tucholskie:
- Bilet normalny: 6,00 zł
- Bilet ulgowy: 3,00 zł
Bilety można kupić online lub w Centrum Edukacji Przyrodniczej Parku Narodowego “Bory Tucholskie” (Chociński Młyn 5), w Gminnym Punkcie Informacji Turystycznej (ul. Jeziorna 54, Charzykowy) lub w Kaszubskim Domu Rękodzieła Ludowego w Swornegaciach.
Centrum Edukacji Przyrodniczej w Chocińskim Młynie oferuje multimedialne wystawy poświęcone przyrodzie parku, torfowiskom, borom sosnowym i ich mieszkańcom. Zwiedzanie trwa godzinę, a wstęp jest bezpłatny (wymagana wcześniejsza rezerwacja). Na terenie obiektu znajduje się również zagroda pokazowa zwierząt, gdzie można zobaczyć zwierzęta starych ras oraz dzikie zwierzęta, które trafiły tam po leczeniu z Ośrodka Rehabilitacji Dzikich Zwierząt. Wstęp do zagrody jest darmowy.
Przy niebieskiej ścieżce dydaktycznej „Piła Młyn” znajduje się replika Krzyża Napoleońskiego, upamiętniająca przejście wojsk napoleońskich przez te tereny w 1812 roku.
Bory Tucholskie to region pełen historii i przygód, który zachwyca swoim bogactwem przyrodniczym i kulturowym. Jest to idealne miejsce na wypoczynek w otoczeniu natury, aktywny urlop oraz odkrywanie unikatowych zakątków Polski.
tags: #bory #tucholskie #urlop