Sądy administracyjne nakazują komendantom policji wypłacanie funkcjonariuszom przechodzącym na emeryturę zaległego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Jednak przy wyliczeniu wysokości emerytury, tego ekwiwalentu nie wlicza się do podstawy stażu pracy.
Jak ocenia Stowarzyszenie Emerytowanych Policjantów problem dotyczy więcej niż 71 344 tys. funkcjonariuszy.
Istotne znaczenie dla policjantów odchodzących ze służby miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15).
Orzeczono wówczas niezgodność z Konstytucją RP art. 115a ustawy o Policji, ale w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za pierwszy dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
Emerytowani policjanci zwracają się do Rzecznika Praw Obywatelskich jeszcze o coś więcej - o odpowiedź na pytanie, czy okresy, za które wyliczono należność finansową, zalicza się do okresów stażu pracy?
Rzecznik Praw Obywatelskich jeszcze nie odpowiedział na te pytania emerytowanych policjantów.
Jednak zwrócił się do ministra spraw wewnętrznych z pytaniem o wykonanie wyroku Trybunału.
Minister spraw wewnętrznych Mariusz Kamiński odpowiedział, że w jego resorcie został przygotowany projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, zapewniający m.in. realizację ww.
"Nigdzie nie spotkałem się z podstawą prawną, pozwalającą zaliczyć wypłaconą kwotę ekwiwalentu jako staż pracy, zaprzeczałoby to istocie ekwiwalentu" - mówi adwokat Waldemar Urbanowicz z Kancelarii Gujski, Zdebiak i Wspólnicy.
Adwokat wyjaśnia, że ustawa o Policji nie wskazuje na takie uprawnienie.
"Nie widzę podstawy, aby policjant, który uzyskał wypłatę ekwiwalentu w wariancie korzystniejszym 1 do 21 i 1 do 30 miał możliwość doliczenia tej sumy do stażu pracy."
Prawnicy zajmujący się problemem uważają, że roszczenie policjantów zwolnionych ze służby przed wydaniem wyroku TK o naliczenie wyższego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop byłoby zasadne.
Jednak w projekcie nie wspomniano, że ekwiwalent pieniężny zalicza się do stażu pracy policjanta.
"Przepis art. 115a ustawy o Policji stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r."
"Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy - za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. - ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji obowiązujących przed dniem 6 listopada 2018 r."
W celu prawidłowego wyliczenia ekwiwalentu, w oparciu o wskazane wyżej zasady doprecyzowano, że przy obliczaniu jego wysokości za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 należy "określić proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego do dnia 6 listopada 2018 r."
Na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy.
Z wyrokiem TK otrzymałby 1.000 zł, a w praktyce otrzymał 730 zł, co oznacza, że każdy były funkcjonariusz jest stratny około 27 %.
Sądy coraz częściej przychylają się do korzystnych dla policjantów interpretacji przepisów, co potwierdzają liczne wyroki.
Przykładowo, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy w wyroku z 27 kwietnia 2022 r. zasądził na rzecz funkcjonariusza wyrównanie ekwiwalentu za urlop.
Podobnie orzekały inne sądy, w tym Sąd Rejonowy w Toruniu (30 listopada 2021 r.), Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie (2 czerwca, 29 czerwca, 30 września 2022 r.).
Kwestia naliczania odsetek za opóźnienie w wypłacie ekwiwalentu jest również przedmiotem rozstrzygnięć sądowych.
Zgodnie z art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, w przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chyba że nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie.
Niektóre sądy w wyrokach dotyczących odsetek nie podzielały tego zapatrywania, jednakże ogólna tendencja jest taka, że policjanci mogą dochodzić swoich praw.
Funkcjonariusz, który nie wykorzystał przysługującego mu wolnego na odpoczynek, może liczyć na ekwiwalent.

W celu prawidłowego wyliczenia ekwiwalentu, przy obliczaniu jego wysokości za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 należy określić proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego do dnia 6 listopada 2018 r.
W przypadku przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wymiar corocznego płatnego urlopu dodatkowego wynosi, zgodnie z rozporządzeniem, do 9 lub 13 dni roboczych.
Minister spraw wewnętrznych przygotował nowelizację rozporządzenia, w którym na nowo uregulował prawa i obowiązki policjantów.
W noweli wprowadza się też obowiązek powiadamiania bezpośredniego przełożonego o przewidywanym miejscu pobytu podczas urlopu wypoczynkowego.
W nowych przepisach poszerza się też katalog osób, na których wezwanie policjant zawieszony w czynnościach służbowych musi stawić się na komisariacie.
Chory policjant będzie miał tydzień na dostarczenie do pracy zwolnienia L-4.
Jeśli z jakiegoś wyjątkowego powodu nie będzie mógł tego zrobić, zwolnienie musi dostarczyć tuż po powrocie do służby.
Urlop policjanta:
- Pełnoetatowemu funkcjonariuszowi Policji przysługuje 26 dni roboczych urlopu wypoczynkowego w ciągu roku.
- Prawo do pierwszego urlopu nabywa się po pół roku służby, w niepełnym wymiarze (połowa urlopu przysługującego po roku).
- Prawo do urlopu w pełnym wymiarze uzyskuje się z upływem roku służby.
- Jeśli policjant wykorzystał urlop lub otrzymał ekwiwalent u poprzedniego pracodawcy, w roku przyjęcia do Policji przysługuje mu urlop proporcjonalny do okresu służby.
- Urlop jest przyznawany na pisemny wniosek funkcjonariusza.
- Grafik urlopowy układany jest przez przełożonego i akceptuje wnioski urlopowe.
- Wolne może być podzielone na części, ale co najmniej jedna część powinna obejmować nie mniej niż 14 dni kalendarzowych.
- Zachorowanie podczas urlopu powoduje konieczność jego przesunięcia.
- Urlop wypoczynkowy nie może rozpoczynać się ani kończyć w dniu wolnym od służby.
Odwołanie z urlopu i jego skrócenie:
- Policjanta można odwołać z urlopu wypoczynkowego z ważnych względów służbowych.
- Można również wstrzymać udzielenie urlopu w całości lub w części.
- Dzieje się tak np. w przypadku nieobecności wielu funkcjonariuszy z powodu choroby lub działań interwencyjnych.
- Jeśli policjant nie wykorzystał urlopu w danym roku, należy go udzielić w ciągu pierwszych trzech miesięcy następnego roku.
- W przypadku odwołania z urlopu lub jego skrócenia, policjant ma prawo ubiegać się o zwrot kosztów biletów i noclegów, pod warunkiem przedłożenia dowodów wpłaty.
- Zwrot dotyczy wydatków samego policjanta.
Dodatkowy urlop dla policjantów narażonych na smog:
Zarząd Główny NSZZ Policjantów wystąpił do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie dodatkowego urlopu dla policjantów, których służba naraża ich na działanie smogu.
Funkcjonariusze mogą otrzymać do 13 dni roboczych rocznie wolnego za służbę w warunkach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

W przypadku przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wymiar corocznego płatnego urlopu dodatkowego wynosi do 9 lub 13 dni roboczych.
Jakość powietrza na terenie województwa śląskiego od wielu lat pozostaje najgorsza w Polsce, a stacje pomiarowe odnotowują rekordowe przekroczenia norm, szczególnie dla pyłów PM10, PM2.5 oraz benzo(a)pirenu.
Sytuacja ta dotyczy także innych województw na południu kraju.
Policjanci służb patrolowych, w przeciwieństwie do pełniących służbę w pomieszczeniach zamkniętych, nie mogą stosować profesjonalnych masek przeciwpyłowych ze względu na społeczne postrzeganie i utrudnienia w interwencjach.
W 2017 roku rozpoczęła się akcja wyposażania formacji w maski antysmogowe, które miały trafić przede wszystkim do policjantów pełniących służbę w terenie i na drogach.
Złamała prawo na komendzie policji 25.08.2023
Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach sukcesywnie wymienia flotę na samochody hybrydowe, aby zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko.
Minister spraw wewnętrznych przygotował nowelizację rozporządzenia, która na nowo reguluje prawa i obowiązki policjantów, w tym m.in. obowiązek powiadamiania o miejscu pobytu podczas urlopu.

