Wynagrodzenie za pracę stanowi jeden z kluczowych elementów stosunku pracy i jest podstawowym składnikiem umowy o pracę. Jego wysokość powinna być ustalona w oparciu o rodzaj wykonywanej pracy oraz kwalifikacje pracownika. Co do zasady, pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia, nawet jeśli zobowiąże się na piśmie do jego niepobierania przez pewien czas.
Obowiązkiem pracodawcy jest wypłacanie wynagrodzenia w miejscu, terminie i czasie określonych w regulaminie pracy lub innych przepisach prawa pracy. Zgodnie z art. 86 § 1 Kodeksu pracy, pracodawca powinien wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym i ustalonym z góry terminie, nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który wynagrodzenie jest płacone. Jeżeli dzień wypłaty przypada na dzień wolny od pracy, wynagrodzenie powinno zostać wypłacone w dniu poprzednim.
Nieterminowa wypłata wynagrodzenia może być uznana za ciężkie naruszenie obowiązków pracodawcy. Pracodawca ma prawo zmienić termin wypłaty wynagrodzenia, jednak każda taka zmiana wymaga poinformowania wszystkich pracowników, co może odbyć się w formie pisemnej, np. poprzez wywieszenie informacji na tablicy ogłoszeń, lub w formie elektronicznej. Wszelkie zmiany w zasadach wynagradzania, które nie zostaną podane do wiadomości pracowników, co do zasady stają się nieważne.
Sposób wypłaty wynagrodzenia uległ zmianie od 2019 roku. Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy, domyślną formą wypłaty stał się przelew na rachunek bankowy pracownika. Wynika to z art. 86 § 3 Kodeksu pracy, który stanowi, że wypłata wynagrodzenia jest dokonywana na wskazany przez pracownika rachunek płatniczy, chyba że pracownik złożył wniosek o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych w postaci papierowej lub elektronicznej.
Wcześniej, aby pracodawca mógł przelewać wynagrodzenie na konto pracownika, musiał uzyskać jego zgodę. Od 1 stycznia 2019 r. sytuacja odwróciła się - zasadą jest wypłata na wskazany rachunek bankowy. Jeśli pracownik chce otrzymywać wynagrodzenie do rąk własnych, musi złożyć w tej sprawie stosowny wniosek. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić taki wniosek.
Wniosek o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych jest prostym pismem, które powinno zawierać dane pracownika i pracodawcy, miejscowość, datę, prośbę o wypłatę w gotówce oraz podpis pracownika. Może zostać złożony w formie papierowej lub elektronicznej. Przepisy nie określają terminu, do kiedy można złożyć taki wniosek, co oznacza, że można to zrobić w dowolnym czasie. Dyspozycje dotyczące formy przekazywania wynagrodzenia można zmieniać wielokrotnie, bez ograniczeń wprowadzonych przez Kodeks pracy.
Pracodawca musi zaakceptować złożony wniosek i nie może nakazać pracownikowi założenia konta bankowego, nawet jeśli taka forma wypłaty stanowiłaby ułatwienie dla firmy. Jest to zgodne z orzecznictwem Sądu Najwyższego, który w wyroku z 21.02.2002r. (sygn. akt I PKN 017/00) orzekł, że pracownik może cofnąć zgodę na wypłacanie wynagrodzenia w inny sposób niż w formie pieniężnej do jego rąk.
Warto zaznaczyć, że ustna zgoda pracownika na wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych jest nieważna. Zgodnie z art. 86 par. 3 Kodeksu pracy, wniosek taki musi być złożony w formie papierowej lub elektronicznej. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 24 września 2003 r. (sygn. akt I PK 324/02).
W przypadku zakończenia stosunku pracy, wynagrodzenie powinno zostać wypłacone najpóźniej w dniu ustania zatrudnienia. Stanowisko to potwierdza Państwowa Inspekcja Pracy oraz Minister Pracy i Polityki Społecznej. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy w dniu ustania stosunku pracy brak jest danych potrzebnych do ustalenia wysokości części wynagrodzenia, np. wynagrodzenia prowizyjnego.
Pracodawca może wypłacać wynagrodzenie pracownika innej osobie, na przykład małżonkowi, ale tylko w określonych sytuacjach, np. na mocy postanowienia sądu o zabezpieczeniu roszczeń alimentacyjnych. W normalnych okolicznościach wynagrodzenie jest wypłacane do rąk pracownika lub na jego konto bankowe.
Zmiany w L4: Co każdy pracownik powinien wiedzieć
Podsumowując, Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek wypłacania wynagrodzenia w ustalonym miejscu, terminie i czasie. Forma wypłaty jest jednak zależna od pracownika. Jeśli złoży on wniosek o wypłatę do rąk własnych, wynagrodzenie będzie mu przekazywane w gotówce. Wysokość wynagrodzenia pracownika to dane osobowe podlegające szczególnej ochronie.
tags: #83 #czy #wynagrodzenie #wyplaca #sie #zawsze